Θησαυρίσματα

Ἡ Βιβλιοθήκη τῆς Μονῆς, ἀπὸ τὶς πλουσιότερες  τοῦ  ἁγιώνυμου Ὄρους, περιέχει 2.000 περίπου χειρόγραφα, ἀνάμεσά  τους καὶ 123 περγαμηνές, πολλοὺς κώδικες εἰκονογραφημένους, γεωργιανὰ χειρόγραφα, 5.000 καὶ  πλέον ἔντυπα βιβλία, ἕνα ἀνεκτίμητης ἀξίας εὐαγγελιστάριο  τοῦ  13ου  αἰῶνος, τὸν εἰκονογραφημένο κώδικα Ἰωάννου  τοῦ  Δαμασκηνοῦ, ἐπίσης  τοῦ  13ου  αἰῶνος.

Στὸ σκευοφυλάκιό της φυλάσσονται πολλὰ ἀξιόλογα κειμήλια. Ξεχωρίζουν πολύτιμα ἄμφια (ὅπως  τοῦ  Διονυσίου  τοῦ  Δ´), ὁ μανδύας  τοῦ  πατριάρχου ἁγίου Γρηγορίου  τοῦ  Ε´, ὁ μανδύας ὁ γνωστὸς μὲ τὸ ὄνομα «σάκκος  τοῦ  Τσιμισκῆ», τὸ ἀριστουργηματικὸ χρυσοκέντητο παραπέτασμα τῆς Ὡραίας Πύλης (ἔργο τῆς κεντήτριας Κοκκόνας Ὡρολογά) καὶ  πολλὰ ἄλλα.  Τοὺς θησαυροὺς αὐτοὺς συμπληρώνουν ἔγγραφα ἐπικυρωμένα μὲ χρυσόβουλλα, δισκοπότηρα, σταυροὶ εὐλογίας, ἐγκόλπια, μίτρες καὶ   ἐπισκοπικοὶ ράβδοι καὶ  προπαντὸς ἅγια λείψανα θησαυρισμένα σὲ πολύτιμες λειψανοθῆκες (τὸ δεξὶ χέρι  τοῦ  Μεγάλου Βασιλείου, ἡ κάρα  τοῦ  Γρηγορίου Νύσσης, τὸ ἀριστερὸ πόδι τῆς Ἁγίας Μακρίνας, ἡγουμένης τῆς Μονῆς τῆς Ἴριδας κ. ἄ.)