[English] Printer-friendly version
The Ecumenical Patriarch
The Ecumenical Patriarchate
Bishops of the Throne
List of Patriarchs
Other Orhodox Churches
Theological and various articles
Ecological activities
Youth ministry
Interchristian relations
Conferences
Photo gallery
Holy Monasteries and Churches
Creed
Church calendar
Icons
Byzantine music
Contact details

Γρηγόριος Γ´ Μάμμας

Ὁλίγα γνωρίζουμε διὰ τὸν βίο καὶ τὴν πατριαρχεία του. Ἀκόμη καὶ τὸ πραγματικό του ἐπώνυμο δὲν ἔχει ἀποσαφηνιστεῖ.

Χαρακτηρίζεται ὡς «τῆς Μαμμῆς» ἢ «ἡ Μαμμή» καὶ πρόκειται μάλλον γιὰ σκωπτικὸ παρωνύμιό του. Εἰς τὸ ὄχι ἱστορικῶς ἀξιόπιστο ἔργο τοῦ Φραντζῆ, Χρονικὸ Majus, παραδίδεται ὅτι ἦτο Κρητικὸς καὶ τὸ πραγματικό του ἐπώνυμο ἦτο Μελισσηνός. Εἰς ἄλλα κείμενα ὀνομάζεται Μελισσηνός-Στρατηγόπουλος.

Περὶ τῷ 1420 ἔγινε μοναχός, φέρεται δὲ ὡς πνευματικὸς τοῦ αὐτοκράτορος Ἰωάννου Η´ Παλαιολόγου. Ἔλαβε μέρος εἰς τὴν Σύνοδο τῆς Φερράρας - Φλωρεντίας (1438-1439), ἐκπροσωπώντας, μαζὶ μὲ τὸν ἐπίσκοπο Ἡρακλείας Ἀντώνιο, τὸν πατριάρχη Ἀλεξανδρείας Φιλόθεο.
Κατὰ τὴν Σύνοδο ἐτάχθη μετὰ τῆς ἑνωτικῆς μερίδος. Μετὰ τὸν θάνατο τοῦ φιλενωτικοῦ πατριάρχου Μητροφάνους (1440-1443), ἐξελέγη οἰκουμενικὸς πατριάρχης. Τῷ 1450 ὅμως ἐγκατέλειψε τὸν πατριαρχικὸν θρόνο καὶ κατέφυγε εἰς Ῥώμη, ἀδυνατώντας νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἄλλο τὴν καθημερινὰ αὐξανομένη ἀντίδρασι τῶν ἀνθενωτικῶν. Τὸν Αὔγουστο τοῦ 1451 ἔφθασε ἐν Ρώμῃ, ὅπου ἔγινε ἐγκάρδια δεκτὸς ἀπὸ τὸν πάπα Νικόλαο Ε´, ὁ ὁποῖος τὸν ἐνίσχυσε οἰκονομικῶς. Ὁ πάπας ἐπίεσε τὸν αὐτοκράτορα νὰ ἐπαναφέρῃ τὸν ἐξόριστο Γρηγόριο εἰς τὸν θρόνο του, ἀλλὰ ἐκεῖνος ἐδίσταζε νὰ πάρῃ τέτοια ἀπόφαση, διατὶ ἡ ἀντίδρασις τῶν ἀνθενωτικῶν ἦτο μεγάλη. Ἐπέτρεψε ὅμως νὰ μνημονευθῇ τὸ ὄνομα τοῦ Γρηγορίου εἰς τὴν ἑνωτικὴ λειτουργία, ἡ ὁποία ἐτελέσθη ἐν τῇ Ἁγίᾳ Σοφίᾳ τῇ 15ῃ Δεκεμβρίου 1452. Ὁ Γρηγόριος παρέμεινε ἐν Ρώμῃ, ὅπου καὶ ἀπέθανε τὸ 1459. Οἱ επνωτικοὶ δὲν ἔπαυσαν νὰ τὸν θεωροῦν κανονικὸ πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως εἰς τὰς λατινοκρατουμένας ἑλληνικὰς περιοχάς.

Ἐν τῇ Δύσῃ ἐτιμήθη ὡς ἅγιος καὶ θαυματουργός. Ἔγραψε δυὸ πραγματεῖες διὰ τὴν ἀνασκευὴ ἔργων τοῦ Ἁγίου Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ, καὶ μιὰ ἄλλη· Περὶ ἐκπορεύσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἐσῳθησαν καὶ μερικαὶ ἐπιστολαί του. Ἀνέκδοτες παραμένουν ἀκόμη αἱ θεολογικαί του πραγματεῖαι· Περὶ ἀζύμων, Περὶ τοῦ Πρωτείου τοῦ Πάπα καὶ Περὶ οὐρανίου μακαριότητος.

 

Ἐπιστροφή
Ἐπιστροφή