25η Απριλίου 200825. Μεγάλη Παρασκευή: Ἐν ᾗ τὰ Ἅγια καὶ Σωτήρια καὶ Φρικτὰ Πάθη τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπιτελοῦμεν. Τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου καὶ Εὐαγγελιστοῦ Μάρκου. |
![]()
|
Ἡ μνήμη αὐτοῦ μετατίθεται τῇ Τρίτῃ Διακαινησίμου (29ῃ Ἀπριλίου),
Τῇ Μ. Πέμπτῃ ἑσπέρας. Ἡ Ἀκολουθία τοῦ Ὄρθρου τῆς Μ. Παρασκευῆς (Τὰ Δώδεκα Εὐαγγέλια) τελεῖται κατὰ τὴν ἐν τῷ Τριῳδίῳ τάξιν καὶ τὴν ἐν τῷ Τ.Μ.Ε. διατύπωσιν. Ἡ ἔναρξις τοῦ "Ὄρθρου, ὡς διετυπώθη τῷ ἑσπέρας τῆς Κυριακῆς τῶν Βαΐων διὰ τὸν Ὄρθρον τῆς Μ. Δευτέρας. ΟΡΘΡΟΣἙξάψαλμος.Ἀπολυτίκια: Εἰς τὸ «Ἀλληλούϊα». Τὸ Τροπάριον «Ὅτε οἱ ἔνδοξοι Μαθηταί...», δὶς ἀργῶς καί, ἅπαξ σύντομον. Εὐθύς. Τὸ Α´ Εὐαγγέλιον. Εἰς τὸ τέλος τοῦ Εὐαγγελίου καὶ μέχρι καὶ τοῦ ΙΑ´ λέγομεν «Δόξα τῇ μακροθυμίᾳ σου. Κύριε, Δόξα σοι». Ἀντίφωνα: Ἄρχεται ὁ δεξιὸς Χορὸς καὶ ψάλλουσιν οἱ Χοροὶ ἐναλλὰξ τὰ Τροπάρια τῶν Α´, Β´ καὶ Γ´ Ἀντιφώνων μετὰ τοῦ Δόξα, Καὶ νῦν, αὐτῶν. Κάθισμα: «Ἐν τῷ δείπνῳ τοὺς Μαθητάς...». Τὸ Β´ Εὐαγγέλιον. Ἀντίφωνα: Ἄρχεται ὁ ἀριστερὸς Χορὸς καὶ ψάλλουσιν οἱ Χοροὶ ἐναλλὰξ τὰ Τροπάρια τῶν Δ´, Ε´ καὶ ΣΤ´ Ἀντιφώνων μετὰ τοῦ Δόξα, Καὶ νῦν, αὐτῶν. Κάθισμα: «Ποῖός σε τρόπος, Ἰούδα...». Τὸ Γ´ Εὐαγγέλιον. Ἀντίφωνα: Ἄρχεται ὁ δεξιὸς Χορὸς καὶ ψάλλουσιν οἱ Χοροὶ ἐναλλὰξ τὰ Τροπάρια τῶν Ζ´, Η´ καὶ Θ´ Ἀντιφώνων μετὰ τοῦ Δόξα, Καὶ νῦν, αὐτῶν. Κάθισμα: «Ὤ πῶς Ἰούδας ὁ ποτέ σου μαθητής...». Τὸ Δ´ Εὐαγγέλιον. Ἀντίφωνα: Ἄρχεται ὁ ἀριστερὸς Χορὸς καὶ ψάλλουσιν οἱ Χοροὶ ἐναλλὰξ τὰ Τροπάρια τῶν Ι´ ΙΑ´ καὶ ΙΒ´ Ἀντιφώνων μετὰ τοῦ Δόξα, Καὶ νῦν, αὐτῶν. Κάθισμα: «Ὅτε παρέστης τῷ Καϊάφᾳ...». Τὸ Ε´ Εὐαγγέλιον. Ἀντίφωνα: Ἄρχεται ὁ δεξιὸς Χορὸς καὶ ψάλλουσιν οἱ Χοροὶ ἐναλλὰξ τὰ Τροπάρια τῶν ΙΓ´ καὶ ΙΔ´ Ἀντιφώνων μετὰ τοῦ Δόξα, Καὶ νῦν, αὐτῶν. Εἰς τὸ τέλος τοῦ Δόξα, Καὶ νῦν, τοῦ ΙΔ´ Ἀντιφώνου «Χαῖρε ἡ δι᾽ Ἀγγέλου... ἡ ἀξιωθεῖσα γενέσθαι μήτηρ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ» γίνεται ἡ ἐκ τοῦ Ἱεροῦ Βήματος ἔξοδος τοῦ Ἐσταυρωμένου, τοῦ φέροντος αὐτὸν Ἱερέως ἐκφωνοῦντος κατὰ τὸ ὕφος τοῦ Εὐαγγελίου, ἐν κατανύξει, τὸ Ἰδιόμελον «Σήμερον κρεμᾶται ἐπὶ ξύλου...», ἐν συνεχείᾳ τὸ αὐτὸ Ἰδιόμελον ψάλλουσιν οἱ Χοροὶ (δίχορον) καὶ τὰ ὑπόλοιπα Τροπάρια τοῦ ΙΕ´ Ἀντιφώνου μετὰ τοῦ Δόξα, Καὶ νῦν, αὐτοῦ. Κάθισμα: «Ἐξηγόρασας ἡμᾶς...». Τὸ ΣΤ´ Εὐαγγέλιον. Μακαρισμοί: Ἄρχεται ὁ δεξιὸς Χορός. Προκείμενον: «Διεμερίσαντο τὰ ἱμάτιά μου ἑαυτοῖς· καὶ ἐπὶ τὸν ἱματισμόν μου ἔβαλον κλῆρον». Στίχος: «Ὁ Θεός, ὁ Θεός μου, πρόσχες μοι· ἵνα τι ἐγκατέλιπές με;». Τὸ Ζ´ Εὐαγγέλιον. Ὁ Ν´ Ψαλμὸς (χῦμα). Τὸ Η´ Εὐαγγέλιον. Κανών: Ἡ ε´ ᾠδὴ τοῦ Τριῳδίου· «Πρός σὲ ὀρθρίζω...», εἰς 6. Εἱρμὸς ε´ Ὠδῆς: «Πρός σὲ ὀρθρίζω...», ἀργῶς. Κοντάκιον - Οἶκος: Τοῦ Τριῳδίου. Συναξάριον: Τῆς ἡμέρας (25ῃ Ἀπριλίου) καὶ τὸ Ὑπόμνημα τοῦ Τριωδίου. Ἡ η´ ὠδὴ τοῦ Τριῳδίου· «Στήλην κακίας...», εἰς 6. Εἱρμὸς η´ Ὠδῆς: «Στήλην κακίας...», ἀργῶς. Ἡ Τιμιωτέρα: Οὐ στιχολογεῖται, ἀντ᾽ αὐτῆς ἡ θ´ Ὠδὴ τοῦ Τριωδίου «Τὴν Τιμιωτέραν...», εἰς 6. Εἱρμὸς θ´ Ὠδῆς: «Τὴν Τιμιωτέραν τῶν Χερουβείμ...», ἀργῶς. Ἐξαποοτειλάριον. «Τὸν λῃστὴν αὐθήμερον...» τρίς. Τὸ Θ´ Εὐαγγέλιον. Αἶνοι: Τὰ 3 Στιχηρὰ Ἰδιόμελα· «Δύο καὶ πονηρά... - Ἕκαστον μέλος τῆς ἁγίας σου σαρκός... - Σταυρωθέντος σου, Χριστέ...», εἰς 4, τὸ πρῶτον δίς. Δόξα: Τὸ Ἰδιόμελον αὐτῶν «Ἐξέδυσάν με...». Καὶ νῦν: Τὸ ἀκολουθοῦν Ἰδιόμελον «Τὸν νῶτόν μου ἔδωκα εἰς μαστίγωσιν... Τὸ Ι´ Εὐαγγέλιον. «Σοὶ δόξα πρέπει...» Δοξολογία: (χῦμα). Πληρωτικά. Τὸ ΙΑ´ Εὐαγγέλιον. Ἀπόστιχα: Τὰ 4 Στιχηρὰ Ἰδιόμελο· «Πᾶσα ἡ κτίσις... - Λαὸς δυσσεβής... -Σήμερόν σε θεωροῦσα... - Ἐπὶ ξύλου βλέπουσα...», μετὰ τῶν πρὸ αὐτῶν στίχων, εἰς τὰ τρία τελευταία. Δόξα: Τὸ ἕτερον Ἰδιόμελον αὐτῶν «Κύριε, ἀναβαίνοντός σου ἐν τῷ Σταυρῷ...». Καὶ νῦν: Τὸ ἀκολουθοῦν ἕτερον Ἰδιόμελον «Ἤδη βάπτεται. κάλαμος...». Τὸ ΙΒ´ Εὐαγγέλιον. «Δόξα σοι. Κύριε, δόξα σοι...». « Ἀγαθὸν τὸ ἐξομολογεῖσθαι,...». Τρισάγιον. Ἀπολυτίκιον: «Ἐξηγόρασας ἡμᾶς,..», τρίς. Ἐκτενής. Ἀπόλυσις: «Ὁ ἐμπτυσμοὺς καὶ μάστιγας καὶ κολαφίσμονς καὶ Σταυρὸν καὶ θάνατον ὑπομείνας διὰ τὴν ἡμῶν σωτηρίαν. Χριστὸς ὁ ἀληθινός...». Τῇ Μ. Παρασκευῇ πρωΐ: ΑΙ ΜΕΓΑΛΑΙ ΩΡΑΙὭρα α´.Ὁ Ἱερεύς: «Εὐλογητὸς ὃ Θεός...». «Δόξα σοι, ὁ Θεὸς ἡμῶν, δόξα σοι».. «Βασιλεῦ Οὐράνιε...» Τρισάγιον. Ὁ Ἱερεύς: «Ὅτι σοῦ ἐστιν...». Ὁ Ἀναγνώστης: «Κύριε, ἐλέησον» ιβ'. Δόξα, Καὶ νῦν «Δεῦτε προσκυνήσωμεν...» καὶ οἱ Ψαλμοὶ τῆς Α´ Ὥρας. Δόξα «Σταυρωθέντος σου. Χριστέ...». Καὶ νῦν «Τί σε καλέσωμεν, ὢ Κεχαριτωμένη...». Οἱ Χοροί: Ψάλλουσι τὰ Στιχηρὰ Ἰδιόμελα «Σήμερον τοῦ ναοῦ τὸ καταπέτασμα... - Ὡς προβάτον ἐπὶ σφαγὴν ἤχθης...», (ἄρχεται ὁ α´ Χορός). Δόξα, Καὶ νῦν: «Τοῖς συλλαβοῦσι σε παρανόμοις...». Προφητεία: «Τάδε λέγει Κύριος· Λήψομαι τὴν ῥάβδον μου...» (Ζαχ. ια´ 10-13). Ἀπόστολος: «Ἐμοὶ μὴ γένοιτο...» (Γαλ. ς´ 14-18). Εὐαγγέλιον: «Πρωῒας γενομένης...» (Ματθ. κζ´ 1-56). Ὁ Ἀναγνώστης: «Τὰ διαβήματά μου κατεύθυνον...». Τρισάγιον. Κοντάκιον: «Τὸν δι᾽ ἡμᾶς σταυροθέντα...». «Κύριε ἐλέησον» μ´. «Ὁ ἐν παντὶ καιρῷ...». «Κύριε, ἐλέησον», τρίς. Δόξα, Καὶ νῦν «Τήν Τιμιωτέραν... Ἐν ὀνόματι Κυρίου εὐλόγησον, Πάτερ». Ὁ Ἱερεύς: «Ὁ Θεὸς οἰκτειρῆσαι ἡμᾶς...» καὶ ἡ Εὐχή· «Χριστέ, τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν...» καἰ ἄρχεται ἡ Ὥρα γ´. Ὁ Ἀναγνώστης: «Δεῦτε προσκυνήσωμεν...» καὶ οἱ Ψαλμοὶ τῆς Γ´ Ὥρας. Δόξα· «Κύριε, κατέκρινάν σε...». Καὶ νῦν «Θεοτόκε, σὺ εἶ ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινή..,». Οἱ Χοροί: Ψάλλουσι τὰ Στιχηρὰ Ἰδιόμελα· «Διὰ τὸν φόβον τῶν Ἰουδαίων... - Πρὸ τοῦ τιμίου σου Σταυροῦ...», (ἄρχεται ὁ β´ Χορός). Ἀρχομένου τῶν Ἰδιομέλων ὁ Μ. Ἀρχιδιάκονος φέρων τὸν μέλανα Μανδύαν καὶ κρατῶν κατζίον ἐξέρχεται τῆς Βορείου Πύλης, προπορευομένου λαμπαδούχου, καὶ θυμιᾷ ἀπὸ τοῦ πρὸ τῆς Ὡραίας Πύλης χώρου τὸν Θρόνον τρίς, ἀνὰ τρὶς τὰς τέσσαρας εἰκόνας τοῦ Τέμπλου, τὴν Δυτικὴν Πύλην, ἐλθὼν δὲ πρὸ τοῦ Ἐσταυρωμένου θυμιᾶ ἐννεάκις· εἶτα τὸν Θρόνον τρίς, τοὺς Χορούς, σχῆμα εἰς τὸν Θρόνον καὶ ἐν συνεχείᾳ, ὡς συνήθως, τόν λαὸν κατὰ τὴν ἐπιστροφὴν ἐννεάκις τὸν Ἐσταυρωμένον, τρὶς τὸν Θρόνον, τό τέμπλον καὶ εἰσέρχεται διὰ τῆς Νοτίου Πύλης εἰς τὸ Ἱερὸν Βῆμα. Δόξα, Καὶ νῦν: «Ἑλκόμενος ἐπὶ Σταυροῦ...». Προφητεία: «Κύριος δίδωσι μοι γλῶσσαν...» (Ἠσ. ν´ 4 - 11). Ἀπόστολος: «Ἔτι Χριστός.,.»(Ῥω. ε´ 6-10). Εὐαγγέλιον: «Οἱ στρατιῶται ἀπήγαγον τὸν Ἰησοῦν...» (Μᾶρκ. ιε´ 16- 41). Ὁ Ἀναγνώστης: «Κύριος ὁ Θεὸς εὐλογητὸς...». Τρισάγιον. Κοντάκιον: «Τὸν δι᾽ ἡμᾶς σταυρωθέντα, δεῦτε πάντες ὑμνήσωμεν...» κτλ., ὡς ἐν τῇ Α´ Ὥρᾳ. Ὁ Ἱερεύς: Τήν Εὐχὴν «Δέσποτα Θεέ...» καὶ ἄρχεται ἡ ΣΤ´ Ὥρα. Ὥρα ΣΤ’. Ὁ Ἀναγνώστης: «Δεῦτε προσκυνήσωμεν...» καὶ οἱ Ψαλμοὶ τῆς ΣΤ´ Ὥρας. Δόξα· «Σωτηρίαν εἰργάσω ἐν μέσῳ τῆς γῆς...». Καὶ νῦν «Ὅτι οὐκ ἔχομεν παῤῥησίαν...». Οἱ Χοροί: Ψάλλουσι τὰ Στιχηρὰ Ἰδιόμελα· «Τάδε λέγει Κύριος τοῖς Ἰουδαίοις... - Οἱ νομοθέται τοῦ Ἰσραήλ...», (ἄρχεται ὁ α´ Χορός). Ἀρχομένων τῶν Ἰδιομέλων ὁ Ὑπογραμματεὺς φέρων τὸν μέλανα Μανδύαν καὶ κρατῶν κατζίον θυμιᾷ ὡς καὶ ὁ Μ. Ἀρχιδιάκονος κατὰ τὴν Γ´ Ὥραν. Δόξα, Καὶ νῦν: «Δεῦτε χριστοφόροι λαοί...». Προφητεία: «Τάδε λέγει Κύριος· ἰδοὺ συνήσει...» (Ἠσ. νβ´ 13 - νδ´ 2). Ἀπόστολος: «Ὁ ἁγιάζων καὶ οἱ ἁγιαζόμενοι...»(Εβρ. β' 11-18). Εὐαγγέλιον: «Ἤγοντο δὲ καὶ ἕτεροι δύο κακοῦργοι...» (Λουκ. κγ´ 32-49). Ὁ Ἀναγνώστης: «Ταχὺ προκαταλαβέτωσαν...». Τρισάγιον. Κοντάκιον: «Τόν δι᾽ ἡμᾶς σταυρωθέντα...»,κτλ. ὡς ἐν τῇ α´ Ὥρα. Ὁ Ἱερεύς: Τήν Εὐχήν «Θεὲ καὶ Κύριε τῶν Δυνάμεων...» καἰ ἄρχεται ἡ θ´ Ὥρα. Ὥρα Θ´. Ὁ Ἀναγνώστης: «Δεῦτε προσκυνήσωμεν...» καὶ οἱ Ψαλμοὶ τῆς Θ´ Ὥρας. Δόξα «Βλέπων ὁ ληστής,..». Καὶ νῦν «Ὁ δι᾽ ἡμᾶς γεννηθείς...». Ὁ β´ Χορός: Ψάλλει τὸ Στιχηρὸν Ἰδιόμελον «Θάμβος ἦν κατιδεῖν...». Ἀρχομένων τῶν Ἰδιομέλων, ὁ Διάκονος τῆς Σειρᾶς φέρων τὸν μέλανα Μανδύαν καὶ κρατῶν κατζίον θυμιᾶ ὡς καὶ οἱ ἄλλοι Διάκονοι. Ὁ α´ Χορός: Ψάλλει τὸ ἕτερον Στιχηρὸν Ἰδιόμελον «Ὅτε σε Σταυρῷ προσήλωσαν...», τὸ τέλος τοῦ ὁποίου- «... σὺν Πατρὶ καὶ ἁγίῳ Πνεύματι», ψάλλει ὁ β´ Χορός. Ὁ α´ Χορός: Δόξα.... Ὁ β´ Χορός: Καὶ νῦν. Ἐν συνεχείᾳ ὁ Κανονάρχης: Στὰς εἰς τὸ μέσον τοῦ Ναοῦ, ἐνώπιον τοῦ Ἐσταυρωμένου καὶ βλέπων πρὸς ἀνατολάς, ἀναγινώσκει εὐλαβῶς καὶ κατὰ τὸ ὕφος τοῦ Ἀποστόλου τὸ Ἰδιόμελον «Σήμερον κρεμᾶται ἐπὶ ξύλου...», τρὶς καὶ συνεχίζει· «Στέφανον ἐξ ἀκανθῶν...» μέχρι τοῦ «Προσκυνοῦμεν σου τὰ πάθη, Χριστέ...», ὅπερ ἐπαναλαμβάνει, τρίς, τὸ δέ· «Δεῖξον ἡμῖν...», ἅπαξ. Οἱ Χοροί: ψάλλουσι τοῦτο (δίχορον) κατά στίχον. Μεθ᾽ ὃ Προφητεία: «Κύριε, γνώρισον μοι...» (Ἱερ. Α´ 18- ἰ6’5,9-1 Ῥ, 14-15). Ἀπόστολος: «Ἔχοντες παῤῥησίαν...» (Ἑβρ. Ι´ 19-31). Εὐαγγέλιον: Ὅτε ἐσταύρωσαν τὸν Ἰησοῦν...» (Ἰω. 23-37). Εὐθύς· Ό Άναγνώστης: «Μὴ δὴ παραδώης ἡμᾶς...». Τρισάγιον. Το Κοντάκιον: «Τόν δι᾽ ἡμᾶς σταυρωθέντα...»κτλ., ὡς ἐν τῇ α´ Ὥρᾳ. Ὁ Ἱερεύς: Τὴν Εὐχὴν «Δέσποτα Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ...». Ἀπόλυσις: «Ὁ ἐμπτυσμοὺς καὶ μάστιγας καὶ κολαφισμοὺς καὶ Σταυρὸν καὶ θάνατον ὑπομείνας, διὰ τὴν τοῦ κόσμου σωτηρίαν, Χριστὸς ὁ ἀληθινὸς Θεὸς ἡμῶν...». «Δι᾽ εὐχῶν...». ΜΕΓΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΣἩ Ἀκολουθία τοῦ Μ. Ἑσπερινοῦ τελεῖται κατὰ τὴν ἐν τῷ Τριῳδίῳ τάξιν καί, τὴν ἐν τῷ Τ.Μ.Ε. διατύπωσιν.Προοιμιακός. Εἰς τὸ «Κύριε ἐκέκραξα...». Ἑσπέρια: Τὰ 5 Στιχηρὰ Ἰδιόμελα «Πᾶσα ἡ κτίσις... - Λαὸς δυσσεβής... -Σήμερον σὲ θεωροῦσα... - Ἐπὶ ξύλου βλέπουσα... -Σήμερον ὁ Δεσπότης...», εἰς 6, τὸ πρῶτον δίς. Δόξα: Τὸ Ἰδιόμελον αὐτῶν «Ὤ πῶς ἡ παράνομος συναγωγή...». Καὶ νῦν: Τὸ ἀκολουθοῦν Ἰδιόμελον «Φοβερὸν καὶ παράδοξον...». Εἴσοδος: Μετ᾽ Εὐαγγελίου· «Φῶς ἱλαρόν...».Τὰ Ἀναγνώσματα: α´.-«Ἐλάλησε Κύριος πρὸς Μωϋσῆν...»(Ἔξοδ. λγ 11-23). β´.- «Εὐλόγησε Κύριος τὰ ἔσχατα τὸν Ἰὼβ...»(Ἰώβ μβ' 12-17) καί, γ´.- «Τάδε λέγει Κύριος· ἰδοὺ συνήσει ὁ παῖς μου...» (Ἠσ. νβ' 13, νδ' 1). Ἀπόστολος: «Ὁ λόγος ὁ τοῦ Σταυροῦ...»(Α´ Κορ. α 18-31, β´ 1 -2). Εὐαγγέλιον: «Συμβούλιον ἔλαβον πάντες οἱ ἀρχιερεῖς...» (Ματθ. κζ´ 1-38, Λουκ. κγ᾽ 39-43, Ματθ. κζ´ 39-54, Ἰω. ιθ´ 31-47 καί, Ματθ. κζ´ 55-61). Ἐκτενής. «Καταξίωσον, Κύριε...». Πληρωτικά. Ἀπόστιχα: Τὰ 4 Στιχηρὰ Προσόμοια, ἅτινα ψάλλονται κατὰ τὴν περιφορὰν τοῦ Ἐπιταφίου- «Ὅτε ἐκ τοῦ ξύλου σε νεκρόν... - Ὅτε ἐν τῷ τάφῳ τῷ καινῷ... - Ὅτε ἐν τῷ τάφῳ σαρκικῶς... - Ὅτε αἱ Δυνάμεις σε, Χριστέ...», μετὰ τῶν πρὸ αὐτῶν στίχων, εἰς τὰ τρία τελευταία. Δόξα, Καὶ νῦν: Τὸ Ἰδιόμελον αὐτῶν «Σὲ τὸν ἀναβαλλόμενον...». «Νῦν ἀπολύεις.,.». Τρισάγιον. Ἀπολυτίκια: 1.- «Ὁ εὐσχήμων Ἰωσήφ...» (δίς) καὶ 2.- «Ταῖς μυροφόροις γυναιξὶ...». Ἀπόλυσις: «... ὁ δι᾽ ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν τὰ φρικτὰ πάθη καὶ τὸν ζωοποιὸν Σταυρὸν καὶ τὴν ἑκούσιον ταφὴν σαρκὶ καταδεξάμενος Χριστὸς ὁ ἀληθινός...». |
![]()