Ἦχος πλ. δ´ – Ἑωθινόν Α´.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ (πρώτῃ Κυριακῇ τοῦ μηνός Ἰουνίου) μνήμην ἐπιτελοῦμεν τῶν ἑκατόν πεντήκοντα Ἁγίων καί θεοφόρων Πατέρων ἡμῶν τῶν καί συνελθόντων ἐν τῇ Β´ Οἰκουμενικῇ Ἁγίᾳ Συνόδῳ, συγκροτηθείσῃ ἐν Κωνσταντινουπόλει, ἐν ἔτει 381, ἐπί Θεοδοσίου τοῦ Μεγάλου.
Ὁ ἑορτασμός ἐθεσπίσθη δι' ἀποφάσεως τῆς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου κατά τήν συνεδρίαν τῆς 20ῆς Δεκεμβρίου 1980. (Πρβλ. Κώδ. Β´ 103 Διοικητικῶν Πρακτικῶν, ἔτους 1980, σσ. 450-451).
Ἡ Ἀκολουθία τῶν Πατέρων τῆς Β´ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ποιηθεῖσα ὑπό Γερασίμου Μοναχοῦ Μικραγιαννανίτου, Ὑμνογράφου τῆς Μεγάλης τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας, ἐξεδόθη τό πρῶτον ἐν Ἀθήναις, ἐν ἔτει 1981.

Ὅπου τελεῖται ἡ μνήμη τῶν Ἁγίων Πατέρων τῆς Β´ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ἀκολουθεῖται ἡ κατωτέρω τάξις:

Τῷ Σαββάτῳ ἑσπέρας: Θ´ ΩΡΑ

Ἀπολυτίκιον: «Εὐλογητός εἶ...».
Κοντάκιον: «Ὅτε καταβάς...».
Ἀπόλυσις: Τῆς Ἑορτῆς.

ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ

Προοιμιακός – Ψαλτήριον.
Εἰς τό· «Κύριε, ἐκέκραξα...».
Ἑσπέρια: 1.– Τά 3 Στιχηρά Ἀναστάσιμα· «Ἑσπερινόν ὕμνον... – Κύριε, Κύριε, μή ἀποῤῥίψῃς ἡμᾶς... – Χαῖρε, Σιών ἁγία...». 2.– Τό 1 στιχηρόν Ἀνατολικόν· «Ὁ ἐκ Θεοῦ Πατρός Λόγος...». 3. – 3 Στιχηρά Προσόμοια τῶν Ἁγίων Πάντων· «Οἱ πνευματορήτορες... Πυρί ἐκκαιόμενοι... – Θηρσί προσπαλαίοντες» καί 4. – 3 Στιχηρά Προσόμοια τῶν Πατέρων· «Οὐρανόθεν δεξάμενοι... – Ὡς τοῦ Πνεύματος ὄργανα... – Ὁ θεόφρων Νεκτάριος...».
Δόξα: Τό Ἰδιόμελον τῶν Πατέρων· «Σήμερον ὡς ἀστέρες παμφαεῖς...».
Καί νῦν: Τό Ἰδιόμελον τῶν Ἁγίων Πάντων· «Μαρτύρων θεῖος χορός...».
Εἴσοδος: «Φῶς ἱλαρόν...», τό Προκείμενον τῆς ἡμέρας καί τά Ἀναγνώσματα.
Ἀπόστιχα: Τό Ἀναστάσιμον Στιχηρόν· «Ἀνῆλθες ἐπί Σταυροῦ, Ἰησοῦ...» καί τά κατ' Ἀλφάβητον τοῦ ἤχου· «Χριστόν δοξολογήσωμεν... – Ψαλμοῖς καί ὕμνοις... – Ὤ Δέσποτα τῶν ἁπάντων...».
Δόξα: Τό ἕτερον Ἰδιόμελον τῶν Πατέρων· «Τήν ῥομφαίαν τοῦ Πνεύματος...».
Καί νῦν: Τό ἕτερον Ἰδιόμελον τῶν Ἁγίων Πάντων· «Δεῦτε πιστοί...».
Τρισάγιον.
Ἀπολυτίκια: 1.– Τό Ἀναστάσιμον: «Ἐξ ὕψους κατῆλθες...», 2.– Τῶν Ἁγίων Πάντων· «Τῶν ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ...», 3.– Δόξα τῶν Πατέρων· «Τῆς δευτέρας Συνόδου ὑποφῆται καί σύνεδροι...» καί 4. – Καί νῦν, τό ὁμόηχον Θεοτοκίον· «Τοῦ Γαβριήλ φθεγξαμένου...».
Ἀπόλυσις: Ἡ Ἀναστάσιμος.

Τῇ Κυριακῇ πρωΐ: ΜΕΣΟΝΥΚΤΙΚΟΝ

Μετά τόν Ν´ Ψαλμόν ὁ Τριαδικός Κανών· «Τῷ τρισηλίῳ βασιλεῖ...». Τά 3 Ἰδιόμελα Στιχηρά τῶν Ἁγίων Πάντων· «Πίστεως συμφωνία...» κτλ. Τά διά τήν Λιτήν τῶν Πατέρων 4 Ἰδιόμελα· «Ὡς θαυμαστή ὑμῶν ἡ συνέλευσις...». Δόξα, τό Ἰδιόμελον αὐτῶν· «Τούς ἐν τῇ ἄνωθεν ῥοπῇ...». Καί νῦν, τό διά τήν Λιτήν Ἰδιόμελον τῶν Ἁγίων Πάντων. «Τῇ νῦν πανηγύρει...». Τά Τριαδικά· «Ἄξιόν ἐστιν...», Τρισάγιον καί τό Ἀπολυτίκιον τῶν Πατέρων· «Τῆς δευτέρας Συνόδου ὑποφῆται καί σύνεδροι...».

ΟΡΘΡΟΣ

Ἑξάψαλμος.
Εἰς τό· «Θεός Κύριος...».
Ἀπολυτίκια: Τά τοῦ Ἑσπερινοῦ.
Καθίσματα: Τά Ἀναστάσιμα τῆς α´ καί β´ Στιχολογίας· Εἰς τό δόξα ἀμφοτέρων ἀνά ἕν κάθισμα τῶν Πατέρων· «Συνέλευσις λαμπρά...» καί «Ὁ χορός τῶν Πατέρων ὁ Ἱερός...», ἀντιστοίχως.
Τά Εὐλογητάρια – ἡ Ὑπακοή – οἱ Ἀναβαθμοί καί τό Προκείμενον τοῦ ἤχου.
Κανόνες: 1.– Ὁ Ἀναστάσιμος· «Ἁρματηλάτην Φαραώ...» μετά τῶν Εἱρμῶν αὐτοῦ. 2.– Τῶν Ἁγίων Πάντων· «Τῶν σῶν Ἁγίων ἀνυμνῶν τά τάγματα...» καί 3. – Τῶν Πατέρων· «Τριάς ὑπερούσιε...».
Ἀπό γ´ ᾨδῆς·
Τό Ἀναστάσιμον Κοντάκιον καί ὁ Οἶκος (χῦμα) καί τά·
Μεσῴδια Καθίσματα: 1.– Τῶν Ἁγίων Πάντων· «Προπατόρων, Πατέρων, Πατριαρχῶν...». 2.– Τῶν Πατέρων· «Τῶν Ἁγίων Πατέρων...» καί 3. – Τό Θεοτοκίον αὐτοῦ· «Σαρκωθέντα ἀτρέπτως...».
Ἀφ' ς´ ᾨδῆς·
Κοντάκιον – Οἶκος: Τῶν Πατέρων.
Συναξάριον: Τῆς ἡμέρας, τῶν Πατέρων ἐκ τῆς ἰδιαιτέρας Φυλλάδος καί τό Ὑπόμνημα τοῦ Πεντηκοσταρίου.
Καταβασίαι: «Ἀνοίξω τό στόμα μου...».
Εὐαγγέλιον Ὄρθρου: Τό Α´ Ἑωθινόν· «Οἱ ἕνδεκα Μαθηταί ἐπορεύθησαν...», κτλ.
Ἡ Τιμιωτέρα.
Εἱρμός θ´ ᾨδῆς: «Ἅπας γηγενής...».
«Ἅγιος Κύριος...».
Ἐξαποστειλάρια: 1.– Τό Α´ Ἀναστάσιμον· «Τοῖς Μαθηταῖς συνέλθωμεν...». 2.– Τῶν Ἁγίων· «Τόν Βαπτιστήν καί Πρόδρομον...». 3.– Τῶν Πατέρων· «Οἱ τήν δευτέραν Σύνοδον...» καί 4. – Τό Θεοτοκίον· «Θεόν τόν ὑπερούσιον...».
Αἶνοι: 1.– Τά 2 Στιχηρά Ἀναστάσιμα· «Κύριε, εἰ καί κριτηρίῳ... – Κύριε, εἰ καί ὡς θνητόν ἐν μνημείῳ...». 2.– Τά 3 Στιχηρά Προσόμοια τῶν Ἁγίων· «Τούς Ἁγίους ὁ Κύριος... – Σύν Προφήταις Ἀπόστολοι... – Οἱ τήν γῆν οὐρανώσαντες...» καί 3.– Τά 3 Στιχηρά Προσόμοια τῶν Πατέρων· «Τούς τῆς δευτέρας Συνόδου Πατέρας μέλψωμεν... – Ὁδηγηθέντες Πατέρες ὑπό τοῦ Πνεύματος... – Ὁ θεοσύλλεκτος δῆμος τῶν διδασκάλων ἡμῶν...», μετά τῶν πρό αὐτῶν στίχων, εἰς τά δύο τελευταῖα.
Δόξα: Τό Ἰδιόμελον τῶν Πατέρων· «Τοῦ Παρακλήτου τῇ χάριτι...».
Καί νῦν: «Ὑπερευλογημένη...»..
Δοξολογία: Μεγάλη.
«Σήμερον σωτηρία...».

ΕΙΣ ΤΗΝ Θ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΝ

«Ἐξ ὕψους κατῆλθες...».
Εἴσοδος.
Εἰσοδικόν: «Δεῦτε προσκυνήσωμεν... ὁ ἀναστάς ἐκ νεκρῶν...».
Μετά τήν Εἴσοδον.
Ἀπολυτίκια: 1.– Τό Ἀναστάσιμον· «Ἐξ ὕψους κατῆλθες...». 2.– Τῶν Ἁγίων Πάντων· «Τῶν ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ...». 3. – Τῶν Πατέρων· «Τῆς δευτέρας Συνόδου ὑποφῆται καί σύνεδροι...» καί 4.– Τοῦ Ναοῦ.
Κοντάκιον: «Ὡς ἀπαρχάς τῆς φύσεως...».
Τρισάγιον.
Ἀπόστολος: Τῶν Πατέρων· «Τέκνον Τίτε, πιστός ὁ λόγος...» (Τίτ. γ´ 8-15), ζήτει τοῦτον τῇ Κυριακῇ τῶν Ἁγίων Πατέρων τῆς Ζ´ Οἰκ. Συνόδου (14η Ὀκτωβρίου).
Εὐαγγέλιον: Κυριακῆς α´ ἑβδομάδος Ματθαίου· «Πᾶς ὅστις ὁμολογήσει...» (Ματθ. ι´ 32-33, 37-38, ιθ´ 27-30).
Εἰς τό Ἐξαιρέτως: «Ἄξιόν ἐστιν...».
Κοινωνικόν: «Ἀγαλλιᾶσθε δίκαιοι ἐν Κυρίῳ, τοῖς εὐθέσι πρέπει αἴ-νεσις».
Ἀπόλυσις: «Ὁ ἀναστάς ἐκ νεκρῶν...».

---

Ὅπου δέν ἑορτάζεται ἡ μνήμη τῶν Ἁγίων Πατέρων τῆς Β´ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ἀκολουθεῖται ἡ κατωτέρω τάξις:

Τῷ Σαββάτῳ ἑσπέρας: Θ´ ΩΡΑ

Ἀπολυτίκιον: «Εὐλογητός εἶ...».
Κοντάκιον: «Ὅτε καταβάς...».
Ἀπόλυσις: Τῆς Ἑορτῆς.

ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ

Προοιμιακός – Ψαλτήριον.
Εἰς τό· «Κύριε, ἐκέκραξα...».
Ἑσπέρια: 1.– Τά 3 Στιχηρά Ἀναστάσιμα· «Ἑσπερινόν ὕμνον... – Κύριε, Κύριε, μή ἀποῤῥίψῃς ἡμᾶς... – Χαῖρε, Σιών ἁγία...». 2.– Τά 3 Στιχηρά Ἀνατολικά· «Ὁ ἐκ Θεοῦ Πατρός Λόγος... – Τήν ἐκ νεκρῶν σου Ἀνάστασιν... – Δόξα σοι, Χριστέ Σωτήρ...», καί 3.– Τά 4 Στιχηρά Προσόμοια τῶν Ἁγίων Πάντων· «Οἱ πνευματορήτορες... – Πυρί ἐκκαιόμενοι... – Θηρσί προσπαλαίοντες... – Ἐν πᾶσι τοῖς πέρασι...».
Δόξα: Τό Ἰδιόμελον τῶν Ἁγίων· «Μαρτύρων θεῖος χορός...».
Καί νῦν: Τό α´ Θεοτοκίον τοῦ ἤχου· «Ὁ Βασιλεύς τῶν οὐρανῶν...».
Εἴσοδος: «Φῶς ἱλαρόν...» – Τό Προκείμενον τῆς ἡμέρας καί τά Ἀναγνώσματα τῶν Ἁγίων.
Ἀπόστιχα: Τό Ἀναστάσιμον Στιχηρόν· «Ἀνῆλθες ἐπί Σταυροῦ Ἰησοῦ...» καί τά κατ' Ἀλφάβητον τοῦ ἤχου · «Χριστόν δοξολογήσωμεν... – Ψαλμοῖς καί ὕμνοις... – Ὤ Δέσποτα τῶν ἁπάντων...».
Δόξα: Τό Ἰδιόμελον τῶν Ἁγίων· «Δεῦτε πιστοί...».
Καί νῦν: Τό ὁμόηχον Θεοτοκίον· «Ὁ Ποιητής καί Λυτρωτής μου...».
Τρισάγιον.
Ἀπολυτίκια: 1.– Τό Ἀναστάσιμον: «Ἐξ ὕψους κατῆλθες...». 2.– Δόξα, τῶν Ἁγίων· «Τῶν ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ...» καί 3.– Καί νῦν, τό ὁμόηχον Θεοτοκίον· «Τό ἀπ' αἰῶνος ἀπόκρυφον...».
Ἀπόλυσις: «Ὁ ἀναστάς ἐκ νεκρῶν...».

Τῇ Κυριακῇ πρωΐ: ΜΕΣΟΝΥΚΤΙΚΟΝ

Μετά τόν Ν´ Ψαλμόν, ὁ Τριαδικός Κανών τοῦ ἤχου· «Τῷ τρισηλίῳ βασιλεῖ...», τά 3 Ἰδιόμελα Στιχηρά τῶν Ἁγίων Πάντων· «Πίστεως συμφωνία...» κτλ., μετά Δόξα, Καί νῦν, αὐτῶν. Τά Τριαδικά· «Ἄξιόν ἐστιν...». Τρισάγιον καί τό Ἀπολυτίκιον τῶν Ἁγίων· «Τῶν ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ...».

ΟΡΘΡΟΣ

Ἑξάψαλμος.
Εἰς τό· «Θεός Κύριος...».
Ἀπολυτίκια: Τά τοῦ Ἑσπερινοῦ.
Καθίσματα: Τά Ἀναστάσιμα τῆς α´ καί β´ Στιχολογίας, μετά τῶν Θεοτοκίων αὐτῶν, ὡς ἐν τῷ Πεντηκοσταρίῳ.
Τά Εὐλογητάρια – ἡ Ὑπακοή – οἱ Ἀναβαθμοί καί τό Προκείμενον τοῦ ἤχου.
Κανόνες: 1.– Ὁ Ἀναστάσιμος· «Ἁρματηλάτην Φαραώ...», μετά τῶν Εἱρμῶν αὐτοῦ καί 2.– Ὁ τῶν Ἁγίων Πάντων· «Τῶν σῶν Ἁγίων ἀνυμνῶν τά τάγματα...».
Ἀπό γ´ ᾨδῆς·
Τό Ἀναστάσιμον Κοντάκιον καί ὁ Οἶκος (χῦμα) καί τά·
Μεσῴδια Καθίσματα: 1.– Τῶν Ἁγίων· «Προπατόρων Πατέρων Πατριαρχῶν...» καί 2.– Δόξα, Καί νῦν, τό ὅμοιον Θεοτοκίον· «Τήν οὐράνιον πύλην...».
Ἀφ' ς´ ᾨδῆς·
Κοντάκιον – Οἶκος: Τῶν Ἁγίων.
Συναξάριον: Τῆς ἡμέρας ἐκ τοῦ Μηναίου καί τό Ὑπόμνημα τοῦ Πεντηκοσταρίου.
Καταβασίαι: «Ἀνοίξω τό στόμα μου...».
Εὐαγγέλιον Ὄρθρου: Τό Α´ Ἑωθινόν· «Οἱ ἕνδεκα μαθηταί ἐπορεύθησαν...», κτλ.
Ἡ Τιμιωτέρα.
Εἱρμός θ´ ᾨδῆς: «Ἅπας γηγενής...».
«Ἅγιος Κύριος...».
Ἐξαποστειλάρια: 1.– Τό Α´ Ἀναστάσιμον· «Τοῖς Μαθηταῖς συνέλθωμεν...». 2.– Τῶν Ἁγίων· «Τόν Βαπτιστήν καί Πρόδρομον...» καί 3.– Τό ὅμοιον Θεοτοκίον· «Ὁ ἄνω δοξαζόμενος...».
Αἶνοι: 1.– Τά 4 Στιχηρά Ἀναστάσιμα· «Κύριε, εἰ καί κριτηρίῳ... – Κύριε, ὅπλον κατά τοῦ Διαβόλου... – Κύριε εἰ καί ὡς θνητόν ἐν μνημείῳ... – Ὁ Ἄγγελός σου, Κύριε...» καί 2.– Τά 3 Στιχηρά Προσόμοια τῶν Ἁγίων· «Τούς Ἁγίους ὁ Κύριος... – Σύν Προφήταις Ἀπόστολοι... – Οἱ τήν γῆν οὐρανώσαντες...», εἰς 4 τό πρῶτον δίς, μετά τῶν πρό αὐτῶν στίχων, εἰς τά δύο τελευταῖα: α´. «Ἐκέκραξαν οἱ δίκαιοι καί ὁ Κύριος εἰσήκουσεν αὐτῶν». β´. – «Θαυμαστός ὁ Θεός ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ».
Δόξα: Τό Α´ Ἑωθινόν· «Εἰς τό ὄρος τοῖς Μαθηταῖς...».
Καί νῦν: «Ὑπερευλογημένη...».
Δοξολογία: Μεγάλη.
«Σήμερον σωτηρία...».

ΕΙΣ ΤΗΝ Θ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΝ

«Ἐξ ὕψους κατῆλθες...».
Εἴσοδος.
Εἰσοδικόν: «Δεῦτε προσκυνήσωμεν... ὁ ἀναστάς ἐκ νεκρῶν...».
Μετά τήν Εἴσοδον.
Ἀπολυτίκια: 1.– Τό Ἀναστάσιμον· «Ἐξ ὕψους κατῆλθες...». 2.– Τῶν Ἁγίων· «Τῶν ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ...» καί 3.– Τοῦ Ναοῦ.
Κοντάκιον: «Ὡς ἀπαρχάς τῆς φύσεως...».
Τρισάγιον.
Ἀπόστολος: Κυριακῆς α´ ἑβδομάδος Ἐπιστολῶν· «Οἱ ἅγιοι πάντες...» (Ἑβρ. ια´ 33-40, ιβ´ 1-2).
Εὐαγγέλιον: Κυριακῆς α´ ἑβδομάδος Ματθαίου· «Πᾶς ὅστις ὁμολογήσει...» (Ματθ. ι´ 32-33, 37-38, ιθ´ 27-30).
Εἰς τό Ἐξαιρέτως: «Ἄξιόν ἐστιν...».
Κοινωνικόν: «Ἀγαλλιᾶσθε δίκαιοι ἐν Κυρίῳ, τοῖς εὐθέσι πρέπει αἴνεσις».
«Εἴδομεν τό φῶς...», κτλ.
Ἀπόλυσις: «Ὁ ἀναστάς ἐκ νεκρῶν...».