7η Απριλίου 2007

Μέγα Σάββατον: Ἐν ᾧ τήν θεόσωμον Ταφήν καί τήν εἰς ᾍδου κάθοδον τοῦ Κυρίου καί Θεοῦ καί Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἑορτάζομεν, δι' ὧν τῆς φθορᾶς τό ἡμέτερον γένος ἀνακληθέν πρός αἰωνίαν ζωήν μεταβέβηκε. Τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Καλλιοπίου καί Ἀκυλίνης. Τοῦ Ὁσίου Πατρός ἡμῶν Σάββα τοῦ νέου τοῦ ἐν Καλύμνῳ. Τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Γεωργίου, Ἐπισκόπου Μυτιλήνης.

Τῇ Μεγάλη Παρασκευῇ ἑσπέρας: ΟΡΘΡΟΣ

Ἡ Ἀκολουθία τοῦ Ὄρθρου τοῦ Μ. Σαββάτου (Ἐπιτάφιος θρῆνος) τελεῖται κατά τήν ἐν τῷ Τριῳδίῳ τάξιν καί τήν ἐν τῷ ΤΜΕ παρ. 85, σ. 262 κ.ἑξ. διατύπωσιν.
Μετά τόν Ἑξάψαλμον.
Εἰς τό· «Θεός Κύριος...».
Ἀπολυτίκια: 1.– «Ὁ εὐσχήμων Ἰωσήφ...», μέχρι τό· «κηδεύσας ἀπέθετο». 2.– Δόξα, «Ὅτε κατῆλθες...», ὁλόκληρον. 3.– Καί νῦν, «Ταῖς μυροφόροις... ἐδείχθη ἀλλότριος».
Αἴτησις: Καθίσματα· 1.– «Σινδόνι καθαρά...». 2.– Δόξα, Καί νῦν· «Ἐξέστησαν χοροί...».

Ὁ Ν´ Ψαλμός: (Χῦμα).
Κανών: «Κύματι θαλάσσης...», εἰς 6, μετά τῶν Εἱρμῶν αὐτοῦ. Εἰς τό τέλος ἑκάστης ᾨδῆς ἐπαναλαμβάνεται ὁ Εἱρμός αὐτῆς.
Ἀπό γ´ ᾨδῆς·
Τό Κάθισμα: «Τόν τάφον σου, Σωτήρ, στρατιῶται τηροῦντες...».

Ἀφ' ς´ ᾨδῆς·
Κοντάκιον: «Τήν ἄβυσσον ὁ κλείσας...».
Ὁ Οἶκος: «Ὁ συνέχων τά πάντα ἐπί Σταυροῦ ἀνυψώθη...».
Τό συναξάριον τῆς ἡμέρας καί τό Ὑπόμνημα τοῦ Τριῳδίου.
Ὁ Διάκονος: «Τήν Θεοτόκον...». Ὁ Διάκονος δέν θυμιᾷ. Ἡ Τιμιωτέρα: Οὐ στιχολογεῖται, ἀντ' αὐτῆς ἡ θ´ ᾨδή τοῦ Κανόνος.
Τά Μεγαλυνάρια· «Ἡ ζωή ἐν τάφῳ...». Μετά τήν πλήρωσιν τῆς α´ στάσεως, μικρά Συναπτή καί ἡ Ἐκφώνησις· «Ὅτι ηὐλόγηταί σου τό ὄνομα...». Εὐθύς ἄρχεται ἡ β´ στάσις· «Ἄξιόν ἐστιν...», ἧς πληρωθείσης μικρά Συναπτή καί πάλιν καί ἡ Ἐκφώνησις· «Ὅτι ἅγιος εἶ ὁ Θεός ἡμῶν». Ἐν συνεχείᾳ ἄρχεται ἡ γ´ στάσις· «Αἱ γενεαί πᾶσαι...», πληρωθείσης καί αὐτῆς γίνεται καί πάλιν μικρά Συναπτή μετ' Ἐκφωνήσεως· «Σύ γάρ εἶ ὁ βασιλεύς...».
Εὐλογητάρια: Τά Ἀναστάσιμα.
Συναπτή μικρά καί ἡ Ἐκφώνησις· «Ὅτι σέ αἰνοῦσι...».
«Ἅγιος Κύριος ὁ Θεός ἡμῶν» ἐκ τρίτου.
Αἶνοι: Τά 4 Στιχηρά Ἰδιόμελα· «Σήμερον συνέχει τάφος... – Τί τό ὁρώμενον θέαμα;... – Δεῦτε ἴδωμεν τήν ζωήν ἡμῶν... – ᾘτήσατο Ἰωσήφ τό σῶμα τοῦ Ἰησοῦ...».
Δόξα: Τό ἕτερον Ἰδιόμελον· «Τήν σήμερον μυστικῶς...».
Καί νῦν: «Ὑπερευλογημένη...».
Δοξολογία: Μεγάλη.
Εἰς τό ᾀσματικόν «Ἅγιος ὁ Θεός...» γίνεται ἡ περιφορά τοῦ Ἐπιταφίου. Κατά τήν ἐπάνοδον ἅμα τῇ εἰσόδῳ τῆς πομπῆς εἰς τό Ἱερόν Βῆμα, ὁ (Ἀρχ)ἱερεύς ἐκφωνεῖ· «Πρόσχωμεν», «Εἰρήνη πᾶσι», «Σοφία», καί προπορευόμενος τῶν κρατούντων τόν Ἐπιτάφιον θυμιᾷ κύκλῳ τήν Ἁγίαν Τράπεζαν ψάλλων τά Ἀπολυτίκια· «Ὅτε κατῆλθες...», «Ταῖς Μυροφόροις γυναιξί... ἐδείχθη ἀλλότριος» καί «Ὁ εὐσχήμων Ἰωσήφ... κηδεύσας ἀπέθετο». Τήν στιγμήν αὐτήν ἀποθέτουσιν τόν Ἐπιτάφιον ἐπί τῆς Ἁγίας Τραπέζης.
Προφητεία: Τό τροπάριον τῆς Προφητείας· «Ὁ συνέχων τά πέρατα...», τό Προκείμενον αὐτῆς· «Ἀνάστα Κύριε...», καί ἡ Προφητεία τοῦ Ἰεζεκιήλ· «Ἐγένετο ἐπ' ἐμέ χείρ Κυρίου...».
Ἀπόστολος: «Μικρά ζύμη...» (Α´ Κορ. ε´ 6-8, Γαλ. γ´ 13-14).
Ὁ (Ἀρχ)ἱερεύς ἀπό τῶν Βημοθύρων τό·
Εὐαγγέλιον: «Τῇ ἐπαύριον...» (Ματθ. κζ´ 62-66).
Ἐκτενής. Πληρωτικά.
Ἀπόλυσις: «Ὁ δι' ἡμᾶς τούς ἀνθρώπους καί διά τήν ἡμετέραν σωτηρίαν τά φρικτά Πάθη καί τόν ζωοποιόν Σταυρόν, καί τήν ἑκούσιον ταφήν σαρκί καταδεξάμενος, Χριστός ὁ ἀληθινός Θεός ἡμῶν...». «Δι' εὐχῶν...».

Τῷ Μ. Σαββάτῳ πρωΐ: ΜΕΓΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ – Θ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

Προοιμιακός.
Εἰς τό· «Κύριε, ἐκέκραξα...».
Ἑσπέρια: 1.– Τά 4 Ἀναστάσιμα Στιχηρά τοῦ α´ ἤχου· «Τάς ἑσπερινάς ἡμῶν εὐχάς... – Κυκλώσατε, λαοί, Σιών... – Δεῦτε, λαοί, ὑμνήσωμεν... – Τῷ πάθει σου, Χριστέ...». 2.– Τά 3 Ἰδιόμελα τῆς ἡμέρας· «Σήμερον ὁ ᾍδης στένων βοᾷ...», εἰς 4, τό πρῶτον δίς.
Δόξα: Τό Ἰδιόμελον· «Τήν σήμερον μυστικῶς...».
Καί νῦν: Τό α´ Θεοτοκίον τοῦ ἤχου· «Τήν παγκόσμιον δόξαν...».
Εἴσοδος: Μετ' Εὐαγγελίου· «Φῶς ἱλαρόν...». Τά Ἀναγνώσματα· α´.– Γενέσεως τό Ἀνάγνωσμα· «Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεός...». β´.– Προφητείας Ἰωνᾶ τό Ἀνάγνωσμα· «Ἐγένετο λόγος Κυρίου...». γ´.– Προφητείας Δανιήλ τό Ἀνάγνωσμα· «Ἔτους ὀκτωκαιδεκάτου...».
(Τά ἀνωτέρω Ἀναγνώσματα εἰς τό Τριῴδιον ἔχουσιν ἀντιστοίχως ἀρίθμησιν α´, δ´ καί ιε´).
Εἰς τό τέλος τοῦ γ´ Ἀναγνώσματος ψάλλομεν εἰς ἦχον α´· «Τόν Κύριον ὑμνεῖτε καί ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τούς αἰῶνας», καί ἐπαναλαμβάνεται εἰς τέλος ἑκάστου στίχου τῆς η´ ᾨδῆς μέχρι τέλους, ὡς ἐν τῷ Τριῳδίῳ. «Τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν» καί ἐκφώνησις· «Ὅτι Ἅγιος εἶ...».
Ἀντί τοῦ Τρισαγίου: «Ὅσοι εἰς Χριστόν...».
Ἀπόστολος: Μεγάλου Σαββάτου· «Ὅσοι εἰς Χριστόν ἐβαπτίσθημεν...» (Ῥωμ. ς´ 3-11).
Δέν ψάλλεται τό· «Ἀλληλούϊα» ἀντ' αὐτοῦ δέ ὁ λειτουργῶν Ἱερεύς ἐξερχόμενος εἰς τά βημόθυρα καί σκορπίζων φύλλα δάφνης ψάλλει εἰς ἦχον βαρύν τό· «Ἀνάστα ὁ Θεός...», τό ὁποῖον ἐπαναλαμβάνουσιν οἱ Χοροί ἐναλλάξ μετά τῶν πρό αὐτοῦ ψαλμικῶν στίχων, ὡς ἐν τῷ Τριῳδίῳ, μέχρις ὅτου ὁ Ἱερεύς περιέλθῃ ὅλον τόν Ναόν.
Εὐαγγέλιον: Ὁμοίως· «Ὀψέ Σαββάτων...» (Ματθ. κη´ 1-20).
Καθεξῆς ἡ Θεία Λειτουργία τοῦ Μεγάλου Βασιλείου.
Ἀντί τοῦ Χερουβικοῦ ὁ ὕμνος: «Σιγησάτω πᾶσα σάρξ βροτεία...». Ἡ Εἴσοδος τῶν Τιμίων Δώρων γίνεται μετά τήν φράσιν· «πάσης ἀρχῆς καί ἐξουσίας», καί εὐθύς ὁ β´ Χορός συμπληρώνει τόν ὕμνον ἀπό τοῦ σημείου· «Τά πολυόμματα Χερουβείμ...», καί ἑξῆς.
Εἰς τό Ἐξαιρέτως: «Ἐπί σοί χαίρει...».
Κοινωνικόν: «Ἐξηγέρθη, ὡς ὁ ὑπνῶν Κύριος, καί ἀνέστη σῴζων ἡμᾶς. Ἀλληλούϊα».
Ἀντί τοῦ· «Εἴδομεν τό φῶς...», εἰς ἦχον β´, εἱρμολογικῶς, τό· «Μνήσθητι, εὔσπλαχνε, καί ἡμῶν, καθώς ἐμνημόνευσας τοῦ λῃστοῦ, ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν».
Ἀπόλυσις: «Ὁ ἀναστάς ἐκ νεκρῶν...».


Ἐπιστροφή