Τῇ Μ. Πέμπτῃ ἑσπέρας: ΟΡΘΡΟΣ

Ἡ Ἀκολουθία τοῦ Ὄρθρου τῆς Μ. Παρασκευῆς (Τά Δώδεκα Εὐαγγέλια) τελεῖται κατά τήν ἐν τῷ Τριῳδίῳ τάξιν καί τήν ἐν τῷ ΤΜΕ 80 σ. 358 κ.ἑξ. διατύπωσιν.

Ἡ ἔναρξις τοῦ Ὄρθρου, ὡς διετυπώθη τῷ ἑσπέρας τῆς Κυριακῆς τῶν Βαΐων διά τόν Ὄρθρον τῆς Μ. Δευτέρας.
Ἑξάψαλμος.
Ἀπολυτίκια: Εἰς τό· «Ἀλληλούϊα». Τό Τροπάριον· «Ὅτε οἱ ἔνδοξοι Μαθηταί...», δίς ἀργῶς καί ἅπαξ σύντομον. Εὐθύς.
Τό Α´ Εὐαγγέλιον·
Εἰς τό τέλος τοῦ Εὐαγγελίου καί μέχρι καί τοῦ ΙΑ´ λέγομεν· «Δόξα τῇ μακροθυμίᾳ σου, Κύριε, δόξα σοι».
Ἀντίφωνα: Ἄρχεται ὁ δεξιός Χορός καί ψάλλουσιν οἱ Χοροί ἐναλλάξ τά Τροπάρια τῶν Α´, Β´ καί Γ´ Ἀντιφώνων μετά τοῦ Δόξα, Καί νῦν, αὐτῶν.
Κάθισμα: «Ἐν τῷ δείπνῳ τούς Μαθητάς...».
Τό Β´ Εὐαγγέλιον·
Ἀντίφωνα: Ἄρχεται ὁ ἀριστερός Χορός καί ψάλλουσιν οἱ Χοροί ἐναλλάξ τά Τροπάρια τῶν Δ´, Ε´ καί ΣΤ´ Ἀντιφώνων μετά τοῦ Δόξα, Καί νῦν, αὐτῶν.
Κάθισμα: «Ποῖός σε τρόπος, Ἰούδα...».
Τό Γ´ Εὐαγγέλιον·
Ἀντίφωνα: Ἄρχεται ὁ δεξιός Χορός καί ψάλλουσιν οἱ Χοροί ἐναλλάξ τά Τροπάρια τῶν Ζ´, Η´ καί Θ´ Ἀντιφώνων μετά τοῦ Δόξα, Καί νῦν, αὐτῶν.
Κάθισμα: «Ὤ πῶς Ἰούδας ὁ ποτέ σου μαθητής...».
Τό Δ´ Εὐαγγέλιον·
Ἀντίφωνα: Ἄρχεται ὁ ἀριστερός Χορός καί ψάλλουσιν οἱ Χοροί ἐναλλάξ τά Τροπάρια τῶν Ι´, ΙΑ´ καί ΙΒ´ Ἀντιφώνων μετά τοῦ Δόξα, Καί νῦν, αὐτῶν.
Κάθισμα: «Ὅτε παρέστης τῷ Καϊάφᾳ...».
Τό Ε´ Εὐαγγέλιον·
Ἀντίφωνα: Ἄρχεται ὁ δεξιός Χορός καί ψάλλουσιν οἱ Χοροί ἐναλλάξ τά Τροπάρια τῶν ΙΓ´ καί ΙΔ´ Ἀντιφώνων μετά τοῦ Δόξα, Καί νῦν, αὐτῶν.
Εἰς τό τέλος τοῦ Δόξα, Καί νῦν, τοῦ ΙΔ´ Ἀντιφώνου. «Χαῖρε ἡ δι' Ἀγγέλου... ἡ ἀξιωθεῖσα γενέσθαι μήτηρ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ» γίνεται ἡ ἐκ τοῦ Ἱεροῦ Βήματος ἔξοδος τοῦ Ἐσταυρωμένου, τοῦ φέροντος αὐτόν Ἱερέως ἐκφωνοῦντος κατά τό ὕφος τοῦ Εὐαγγελίου, ἐν κατανύξει, τό Ἰδιόμελον· «Σήμερον κρεμᾶται ἐπί ξύλου...», ἐν συνεχείᾳ τό αὐτό Ἰδιόμελον ψάλλουσιν οἱ Χοροί (δίχορον) καί τά ὑπόλοιπα Τροπάρια τοῦ ΙΕ´ Ἀντιφώνου μετά τοῦ Δόξα, Καί νῦν, αὐτοῦ.
Κάθισμα: «Ἐξηγόρασας ἡμᾶς...».
Τό ΣΤ´ Εὐαγγέλιον·
Μακαρισμοί: Ἄρχεται ὁ δεξιός Χορός.
Προκείμενον: «Διεμερίσαντο τά ἱμάτιά μου ἑαυτοῖς· καί ἐπί τόν ἱματισμόν μου ἔβαλον κλῆρον».
Στίχος: «Ὁ Θεός, ὁ Θεός μου, πρόσχες μοι· ἵνα τί ἐγκατέλιπές με;».
Τό Ζ´ Εὐαγγέλιον·
Ὁ Ν´ Ψαλμός: (χῦμα).
Τό Η´ Εὐαγγέλιον·
Κανών: Ἡ ε´ ᾨδή τοῦ Τριῳδίου· «Πρός σέ ὀρθρίζω...», εἰς 4.
Εἱρμός ε´ ᾨδῆς: «Πρός σέ ὀρθρίζω...», ἀργῶς.
Κοντάκιον - Οἶκος: Τοῦ Τριῳδίου.
Συναξάριον: Τῆς ἡμέρας καί τό Ὑπόμνημα τοῦ Τριῳδίου.
Κανών: Συνεχίζει ὁ Κανών μέ τήν η´ ᾨδήν τοῦ Τριῳδίου· «Στήλην κακίας...», εἰς 6. Ἄρχεται ὁ ἀριστερός Χορός.
Εἱρμός η´ ᾨδῆς: «Αἰνοῦμεν, εὐλογοῦμεν καί προσκυνοῦμεν τόν Κύριον – Στήλην κακίας...», ἀργῶς.
Ἡ Τιμιωτέρα: Οὐ στιχολογεῖται ἀντ' αὐτῆς ἡ θ´ ᾨδή τοῦ Τριῳδίου· «Τήν Τιμιωτέραν...», εἰς 6. Ἄρχεται ὁ δεξιός Χορός.
Εἱρμός θ´ ᾨδῆς: «Τήν Τιμιωτέραν τῶν Χερουβείμ...», ἀργῶς.
Ἐξαποστειλάριον: «Τόν λῃστήν αὐθημερόν...» τρίς.
Τό Θ´ Εὐαγγέλιον·
Αἶνοι: Τά 3 Στιχηρά Ἰδιόμελα· «Δύο καί πονηρά... – Ἕκαστον μέλος τῆς ἁγίας σου σαρκός... – Σταυρωθέντος σου, Χριστέ...», εἰς 4.
Δόξα: Τό ἕτερον Ἰδιόμελον· «Ἐξέδυσάν με...».
Καί νῦν: Τό ἀκολουθοῦν Ἰδιόμελον· «Τόν νῶτον μου ἔδωκα εἰς μαστίγωσιν...».
Τό Ι´ Εὐαγγέλιον·
«Σοί δόξα πρέπει...»
Δοξολογία: (Χῦμα).
Πληρωτικά.
Τό ΙΑ´ Εὐαγγέλιον·
Ἀπόστιχα: Τά 4 Στιχηρά Ἰδιόμελα· «Πᾶσα ἡ κτίσις... – Λαός δυσσεβής... – Σήμερον σέ θεωροῦσα... – Ἐπί ξύλου βλέπουσα...». Τά τρία τελευταῖα μέ τούς πρό αὐτῶν στίχους.
Δόξα: Τό ἕτερον Ἰδιόμελον· «Κύριε, ἀναβαίνοντός σου ἐν τῷ Σταυρῷ...».
Καί νῦν: Τό ἀκολουθοῦν ἕτερον Ἰδιόμελον· «Ἤδη βάπτεται κάλαμος...».
Τό ΙΒ´ Εὐαγγέλιον·
«Δόξα σοι, Κύριε, δόξα σοι...».
«Ἀγαθόν τό ἐξομολογεῖσθαι...».
Τρισάγιον.
Ἀπολυτίκιον: «Ἐξηγόρασας ἡμᾶς...» (τρίς).
Ἐκτενής.
Ἀπόλυσις: «Ὁ ἐμπτυσμούς καί μάστιγας καί κολαφισμούς καί Σταυρόν καί θάνατον ὑπομείνας διά τήν ἡμῶν σωτηρίαν, Χριστός ὁ ἀληθινός...».

Τῇ Μ. Παρασκευῇ πρωΐ: ΑΙ ΩΡΑΙ

Ὥρα Α´.

Ὁ Ἱερεύς: «Εὐλογητός ὁ Θεός...».
Ὁ Ἀναγνώστης: Τρισάγιον. «Κύριε, ἐλέησον» (ιβ´). «Δεῦτε προσκυνήσωμεν...», καί οἱ Ψαλμοί τῆς Α´ Ὥρας. Δόξα, «Σταυρωθέντος σου, Χριστέ...». Καί νῦν, «Τί σέ καλέσωμεν...».
Ἄρχονται·
Οἱ Χοροί: Ψάλλουσι τά Ἰδιόμελα· «Σήμερον τοῦ ναοῦ τό καταπέτασμα... – Ὡς πρόβατον ἐπί σφαγήν, ἤχθης...». (Ἄρχεται ὁ α´ Χορός).
Δόξα, Καί νῦν: «Τοῖς συλλαβοῦσί σε παρανόμοις...».
Προφητεία: «Τάδε λέγει Κύριος· Λήψομαι τήν ῥάβδον μου...» (Ζαχ. ια´ 10-13).
Ἀπόστολος: «Ἐμοί μή γένοιτο...» (Γαλ. ς´ 14-18).
Εὐαγγέλιον: «Πρωΐας γενομένης...» (Ματθ. κζ´ 1-56).
Εὐθύς ὁ Ἀναγνώστης: «Τά διαβήματά μου...».
Τρισάγιον.
Κοντάκιον: «Τόν δι' ἡμᾶς σταυρωθέντα...». «Κύριε, ἐλέησον» (ιβ´). «Ὁ ἐν παντί καιρῷ...». «Κύριε, ἐλέησον» (γ´). Δόξα, Καί νῦν, «Τήν Τιμιωτέραν... ἐν ὀνόματι Κυρίου εὐλόγησον, Πάτερ».
Ὁ Ἱερεύς: «Ὁ Θεός οἰκτειρῆσαι ἡμᾶς...».
Ὁ Προεστώς: Τήν εὐχήν· «Χριστέ τό φῶς τό ἀληθινόν...», καί ἄρχεται ἡ Γ´ Ὥρα.

Ὥρα Γ´.

Ὁ Ἀναγνώστης: «Δεῦτε προσκυνήσωμεν...». Καί οἱ Ψαλμοί τῆς Γ´ Ὥρας. Δόξα, «Κύριε, κατέκρινάν σε...». Καί νῦν, «Θεοτόκε, σύ εἶ ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινή...».
Οἱ Χοροί: Ψάλλουσι τά Ἰδιόμελα· «Διά τόν φόβον τῶν Ἰουδαίων... – Πρό τοῦ τιμίου σου Σταυροῦ...» (ἄρχεται ὁ β´ Χορός).
Ἀρχομένων τῶν Ἰδιομέλων ὁ Μ. Ἀρχιδιάκονος φέρων τόν μέλανα Μανδύαν καί κρατῶν κατζίον ἐξέρχεται τῆς Βορείου Πύλης, προπορευομένου λαμπαδούχου, καί θυμιᾷ ἀπό τοῦ πρό τῆς Ὡραίας Πύλης χώρου τόν Θρόνον τρίς, ἀνά τρίς τάς τέσσαρας εἰκόνας τοῦ Τέμπλου, τήν Δυτικήν Πύλην, ἐλθών δέ πρό τοῦ Ἐσταυρωμένου θυμιᾷ ἐννεάκις· εἶτα τόν Θρόνον τρίς, τούς Χορούς, σχῆμα εἰς τόν Θρόνον καί ἐν συνεχείᾳ, ὡς συνήθως, τόν λαόν· κατά τήν ἐπιστροφήν ἐννεάκις τόν Ἐσταυρωμένον, τρίς τόν Θρόνον, τό τέμπλον καί εἰσέρχεται διά τῆς Νοτίου Πύλης εἰς τό Ἱερόν Βῆμα.
Δόξα, Καί νῦν: «Ἑλκόμενος ἐπί Σταυροῦ...».
Προφητεία: «Κύριος δίδωσί μοι γλῶσσαν...» (Ἠσ. ν´ 4-11).
Ἀπόστολος: «Ἔτι Χριστός...» (Ῥωμ. ε´ 6-10).
Εὐαγγέλιον: «Οἱ στρατιῶται ἀπήγαγον τόν Ἰησοῦν...» (Μᾶρκ. ιε´ 16-41). Εὐθύς·
Ὁ Ἀναγνώστης: «Κύριος ὁ Θεός εὐλογητός...».
Τρισάγιον.
Κοντάκιον: «Τόν δι' ἡμᾶς σταυρωθέντα, δεῦτε πάντες ὑμνήσωμεν...» κτλ., ὡς ἐν τῇ Α´ Ὥρᾳ. Εἶτα·
Ὁ Ἱερεύς: Τήν εὐχήν· «Δέσποτα Θεέ...», καί ἄρχεται ἡ ΣΤ´ Ὥρα.

Ὥρα ΣΤ´.

Ὁ Ἀναγνώστης: «Δεῦτε προσκυνήσωμεν...», καί οἱ Ψαλμοί τῆς ΣΤ´ Ὥρας. Δόξα, «Σωτηρίαν εἰργάσω ἐν μέσῳ τῆς γῆς...». Καί νῦν, «Ὅτι οὐκ ἔχομεν παῤῥησίαν...»· καί ἄρχεται·
Οἱ Χοροί: Ψάλλουσι τά Ἰδιόμελα· «Τάδε λέγει Κύριος τοῖς Ἰουδαίοις... – Οἱ νομοθέται τοῦ Ἰσραήλ...» (ἄρχεται ὁ α´ Χορός).
Ἀρχομένων τῶν Ἰδιομέλων ὁ Ὑπογραμματεύς φέρων τόν μέλανα Μανδύαν καί κρατῶν κατζίον θυμιᾷ, ὡς καί ὁ Μ. Ἀρχιδιάκονος κατά τήν Γ´ Ὥραν.
Δόξα, Καί νῦν: «Δεῦτε, χριστοφόροι λαοί...».
Προφητεία: «Τάδε λέγει Κύριος· ἰδού συνήσει...» (Ἠσ. νβ´ 13 – νδ´ 2).
Ἀπόστολος: «Ὁ ἁγιάζων καί οἱ ἁγιαζόμενοι...» (Ἑβρ. β´ 11-18).
Εὐαγγέλιον: «Ἤγοντο δέ καί ἕτεροι δύο κακοῦργοι...» (Λουκ. κγ´ 32-49). Εὐθύς·
Ὁ Ἀναγνώστης: «Ταχύ προκαταλαβέτωσαν...».
Τρισάγιον.
Κοντάκιον: «Τόν δι' ἡμᾶς σταυρωθέντα...», ὡς ἐν τῇ Α´ Ὥρᾳ. Εἶτα·
Ὁ Ἱερεύς: Τήν εὐχήν· «Θεέ καί Κύριε τῶν Δυνάμεων...», καί ἄρχεται ἡ Θ´ Ὥρα.

Ὥρα Θ´.

Ὁ Ἀναγνώστης: «Δεῦτε προσκυνήσωμεν...», καί οἱ Ψαλμοί τῆς Θ´ Ὥρας. Δόξα, «Βλέπων ὁ λῃστής...». Καί νῦν, «Ὁ δι' ἡμᾶς γεννηθείς...».
Ὁ β´ Χορός: Ψάλλει τό Ἰδιόμελον· «Θάμβος ἦν κατιδεῖν...».
Ἀρχομένων τῶν Ἰδιομέλων, ὁ Διάκονος τῆς Σειρᾶς φέρων τόν μέλανα Μανδύαν καί κρατῶν κατζίον θυμιᾷ, ὡς καί οἱ ἄλλοι Διάκονοι.
Ὁ α´ Χορός: Ψάλλει τό ἕτερον Ἰδιόμελον· «Ὅτε Σέ Σταυρῷ προσήλωσαν...», τό τέλος τοῦ ὁποίου· «...σύν Πατρί καί Ἁγίῳ Πνεύματι», ψάλλει ὁ β´ Χορός· Εἶτα·
Ὁ α´ Χορός: Δόξα.
Ὁ β´ Χορός: Καί νῦν. Ἐν συνεχείᾳ ὁ·
Κανονάρχης: Στάς εἰς τό μέσον τοῦ ναοῦ καί βλέπων πρός ἀνατολάς, ἀναγινώσκει εὐλαβῶς καί κατά τό ὕφος τοῦ Ἀποστόλου τό Ἰδιόμελον· «Σήμερον κρεμᾶται ἐπί ξύλου...» τρίς καί συνεχίζει· «Στέφανον ἐξ ἀκανθῶν... – Ψευδῆ πορφύραν... – Ῥάπισμα κατεδέξατο... – Ἥλοις προσηλώθη...– Λόγχῃ ἐκεντήθη... – Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη...» τρίς, «Δεῖξον ἡμῖν...». Εἶτα ψάλλουσι τοῦτο (δίχορον) κατά Στίχον. Μεθ' ὅ·
Προφητεία: «Κύριε, γνώρισόν μοι...» (Ἱερ. α´ 18 – ιβ´ 5, 9-11, 14-15).
Ἀπόστολος: «Ἔχοντες παῤῥησίαν...» (Ἑβρ. ι´ 19-31).
Εὐαγγέλιον: «Ὅτε ἐσταύρωσαν τόν Ἰησοῦν...» (Ἰω. ιθ´ 23-37). Εὐθύς·
Ὁ Ἀναγνώστης: «Μή δή παραδῴῃς ἡμᾶς...».
Τρισάγιον.
Τό Κοντάκιον: «Τόν δι' ἡμᾶς σταυρωθέντα...» κτλ., ὡς ἐν τῇ Α´ Ὥρᾳ. Εἶτα·
Ὁ Ἱερεύς: Τήν εὐχήν· «Δέσποτα Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ...».
Ἀπόλυσις: «Ὁ ἐμπτυσμούς καί μάστιγας καί κολαφισμούς καί Σταυρόν καί θάνατον ὑπομείνας, διά τήν τοῦ κόσμου σωτηρίαν, Χριστός ὁ ἀληθινός Θεός ἡμῶν...». «Δι' εὐχῶν...».

ΜΕΓΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ

Ἡ Ἀκολουθία τοῦ Μ. Ἑσπερινοῦ τελεῖται κατά τήν ἐν τῷ Τριῳδίῳ τάξιν καί τήν ἐν τῷ ΤΜΕ παρ. 84, σ. 361 κ.ἑξ. διατύπωσιν.
Προοιμιακός.
Εἰς τό· «Κύριε, ἐκέκραξα...».
Ἑσπέρια: Τά Ἰδιόμελα· «Πᾶσα ἡ κτίσις...» δίς. «Λαός δυσσεβής... – Σήμερον σέ θεωροῦσα... – Ἐπί ξύλου βλέπουσα... – Σήμερον ὁ Δεσπότης...».
Δόξα: Τό ἕτερον Ἰδιόμελον· «Ὤ πῶς ἡ παράνομος συναγωγή...».
Καί νῦν: Τό ἀκολουθοῦν ἕτερον Ἰδιόμελον· «Φοβερόν καί παράδοξον...».
Εἴσοδος: Μετ' Εὐαγγελίου· «Φῶς ἱλαρόν...» καί εὐθύς·
Προφητεῖαι: α´.– «Ἐλάλησε Κύριος πρός Μωϋσῆν...» (Ἔξοδ. λγ´ 11-23). β´.– «Εὐλόγησε Κύριος τά ἔσχατα τοῦ Ἰώβ...» (Ἰώβ μβ´ 12-17). γ´.– «Τάδε λέγει Κύριος· ἰδού συνήσει ὁ παῖς μου...» (Ἠσ. νβ´ 13, νδ´ 1).
Ἀπόστολος: «Ὁ λόγος ὁ τοῦ Σταυροῦ...» (Α´ Κορ. α´ 18 – β´ 2).
Εὐαγγέλιον: «Συμβούλιον ἔλαβον πάντες οἱ ἀρχιερεῖς...» (Ματθ. κζ´ 1-38), κτλ.
Ἐκτενής.
«Καταξίωσον, Κύριε...».
Πληρωτικά.
Ἀπόστιχα: Ἅτινα ψάλλονται κατά τήν περιφοράν τοῦ Ἐπιταφίου· «Ὅτε ἐκ τοῦ ξύλου σε νεκρόν... – Ὅτε ἐν τῷ τάφῳ τῷ καινῷ... – Ὅτε ἐν τῷ τάφῳ σαρκικῶς... – Ὅτε αἱ Δυνάμεις σε, Χριστέ...», μετά τῶν πρό αὐτῶν στίχων τά 3 τελευταῖα.
Δόξα, Καί νῦν: Τό Ἰδιόμελον· «Σέ τόν ἀναβαλλόμενον...».
«Νῦν ἀπολύεις...»
Τρισάγιον.
Ἀπολυτίκια: 1.– «Ὁ εὐσχήμων Ἰωσήφ...». 2.– «Ταῖς μυροφόροις γυναιξί...».
Ἀπόλυσις: «...ὁ δι' ἡμᾶς τούς ἀνθρώπους καί διά τήν ἡμετέραν σωτηρίαν τά φρικτά Πάθη καί τόν ζωοποιόν Σταυρόν καί τήν ἑκούσιον ταφήν σαρκί καταδεξάμενος Χριστός ὁ ἀληθινός...».