Ἄρχεται ἡ Ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή.
Αἱ καθ' ἡμέραν Ἀκολουθίαι κατά τήν διάρκειαν τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς τελοῦνται συμφώνως πρός τήν εἰς τό Τυπικόν τῆς Μεγάλης τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας ἐκτιθεμένην τάξιν, σ. 325 κ.ἑξ. § 18 κ.ἑξ.

ΟΡΘΡΟΣ

Καταλιμπάνεται τό Μεσονυκτικόν. Ὁ Ἱερεύς λέγει· «Εὐλογητός ὁ Θεός...» θυμιῶν σταυροειδῶς τήν Ἁγίαν Τράπεζαν. Τρισάγιον. «Ὅτι Σοῦ ἐστιν...». «Κύριε, ἐλέησον» (ιβ´). «Δόξα τῇ ἁγίᾳ καί ὁμοουσίῳ...».
[Σημείωσις: Ἡ τάξις αὐτή τηρεῖται μόνον σήμερον. Τάς ἄλλας ἡμέρας τελοῦνται τό Μεσονυκτικόν καί ἡ ἔναρξις τοῦ Ὄρθρου, ὡς ἀναγράφονται ἐν τῷ Ὡρολογίῳ.]

Ἑξάψαλμος, τά Εἰρηνικά καί ἡ ἐκφώνησις· «Ὅτι πρέπει Σοι...».
Εὐθύς τό Ἀλληλουϊάριον εἰς τόν ἦχον τῆς ἑβδομάδος (Α´ ἑβδομάς τῶν Νηστειῶν ἦχος δ´) τετράκις μετά τῶν πρό αὐτοῦ στίχων, ὡς ἐν τῷ Ὡρολογίῳ. Ἀκολούθως ψάλλονται οἱ Τριαδικοί ὕμνοι (ὅρα τούτους εἰς τό Ὡρολόγιον ἤ εἰς τό τέλος τοῦ Τριῳδίου) τοῦ ἤχου τῆς ἑβδομάδος. «Τόν ἄναρχόν σου Πατέρα...». Δόξα· «Ὡς αἱ τάξεις νῦν τῶν Ἀγγέλων...», Καί νῦν, «Τῶν νοερῶν σου λειτουργῶν...» [1].
Εἶτα μικρά Συναπτή καί ἐκφώνησις· «Ὅτι σόν τό κράτος...».
Καθίσματα: Μετά τήν ἐκφώνησιν, τά Κατανυκτικά Καθίσματα τῆς α´ Στιχολογίας τοῦ ἤχου (ὅρα ταῦτα εἰς τό τέλος τοῦ Τριῳδίου), ἐξ ὧν τό β´ μετά τοῦ οἰκείου στίχου [2], καί τό γ´ Δόξα, Καί νῦν, τό Θεοτοκίον ἤ Σταυροθεοτοκίον (Τετάρτη καί Παρασκευή), καί τά τῆς ἡμέρας τῆς β´ Στιχολογίας· «Τῆς νηστείας τῇ θείᾳ ἀπαρχῇ...». Δόξα, Καί νῦν· «Εὐσπλαγχνίας ὑπάρχουσα πηγή....», καί τά τῆς γ´ Στιχολογίας· «Τήν πάνσεπτον ἐγκράτειαν...», Δόξα, Καί νῦν, «Τήν ἄμαχον πρεσβείαν σου...».

Ὁ Ν´ Ψαλμός (χῦμα). «Σῶσον ὁ Θεός τόν λαόν σου...», «Κύριε, ἐλέησον» (ιβ´) καί ἡ ἐκφώνησις· «Ἐλέει καί οἰκτιρμοῖς...», καί εὐθύς ἡ Στιχολογία τῶν ἐννέα ᾨδῶν [3].
Κανόνες: τοῦ Μηναίου καί τοῦ Τριῳδίου ἄνευ στίχων.
Ἀπό γ´ ᾨδῆς, ὁ Εἱρμός τῆς τοῦ Τριῳδίου α´ ᾨδῆς. Αἴτησις καί ἐκφώνησις· «Ὅτι Σύ εἶ ὁ Θεός ἡμῶν...» καί τό Μεσῴδιον Κάθισμα τοῦ Μηναίου μετά τοῦ Θεοτοκίου (διά τήν Τετάρτην καί Παρασκευήν Σταυροθεοτοκίον).
Ἀφ' ς´ ᾨδῆς τοῦ Κανόνος τοῦ Μηναίου ὁ Εἱρμός. Αἴτησις καί ἐκφώνησις· «Σύ γάρ εἶ ὁ Βασιλεύς...», τό Μαρτυρικόν τοῦ ἤχου (ὅρα εἰς τό τέλος τοῦ Τριῳδίου). Τό Συναξάριον.
Ὁ Εἱρμός τῆς η´ ᾨδῆς τοῦ β´ Τριῳδίου μετά τοῦ· «Αἰνοῦμεν, εὐλογοῦμεν...», καί στιχολογεῖται ἡ Τιμιωτέρα. Ὁ Εἱρμός τῆς θ´ ᾨδῆς τοῦ β´ Τριῳδίου καί εὐθύς τό· «Ἄξιόν ἐστιν...».
Αἴτησις καί ἐκφώνησις· «Ὅτι Σέ αἰνοῦσι...». Τό Φωταγωγικόν τοῦ τυχόντος ἤχου τῆς ἑβδομάδος· διά τήν παροῦσαν ἑβδομάδα· «Ὁ τό φῶς ἀνατέλλων...» (ἡ συμπλήρωσις τῶν φωταγωγικῶν γίνεται, ὡς καί ἡ τῶν Τριαδικῶν ὕμνων, πρβλ. [1]).
«Σοί δόξα πρέπει...».
Ἡ Δοξολογία (χῦμα).
«Πληρώσωμεν τήν ἑωθινήν...» κτλ., ὡς συνήθως.
Εἰς τά Ἀπόστιχα· τό Ἰδιόμελον τοῦ Τριῳδίου· «Ἐλήλυθεν ἡ νηστεία...» (ἐπαναλαμβάνεται τό αὐτό μετά τοῦ στίχου· «Ἐνεπλήσθημεν τό πρωΐ τοῦ ἐλέους σου, Κύριε...»), τό Μαρτυρικόν μετά τοῦ στίχου· «Καί ἔστω ἡ λαμπρότης Κυρίου τοῦ Θεοῦ...», Δόξα, Καί νῦν, τό Θεοτοκίον· «Σέ τήν τοῦ Θεοῦ Μητέρα...» (διά τήν Τετάρτην καί Παρασκευήν τό Σταυροθεοτοκίον).
«Ἀγαθόν τό ἐξομολογεῖσθαι...».
Τρισάγιον. Ἀπολυτίκιον· «Ἐν τῷ ναῷ ἑστῶτες...».
«Κύριε, ἐλέησον» (μ´). Δόξα, Καί νῦν, «Τήν Τιμιωτέραν... Ἐν ὀνόματι Κυρίου...».
«Ὁ ὤν εὐλογητός... Ἐπουράνιε Βασιλεῦ...».
Eὐθύς· «Δεῦτε προσκυνήσωμεν...», καί ἀναγινώσκονται αἱ Ὧραι.

ΑΙ ΩΡΑΙ

Εἰς τήν Θ´ Ὥραν, μετά τό τροπάριον· «Βλέπων ὁ λῃστής...» κτλ., τό· «Κύριε, ἐλέησον» (μ´). Δόξα, Καί νῦν, «Τήν Τιμιωτέραν... Δι' εὐχῶν...», τάς γ´ μεγάλας μετανοίας μετά τῶν εὐχῶν καί εὐθύς οἱ Μακαρισμοί. Εἶτα τά τροπάρια· «Χορός ὁ ἐπουράνιος...» κτλ., τό· «Πιστεύω εἰς ἕνα Θεόν...». «Ἄνες, ἄφες...». «Πάτερ ἡμῶν...», «Ὅτι Σοῦ ἐστιν...», καί ἀναγιγνώσκονται τά Κοντάκια· «Ἐπί τοῦ ὄρους μετεμορφώθης...», τῆς ἡμέρας [4], τοῦ Ἁγίου τοῦ Ναοῦ. Τό Μαρτυρικόν τοῦ ἤχου τῆς ἡμέρας τό πρό τοῦ Συναξαρίου ἀναγνωσθέν. Δόξα, τό Νεκρώσιμον. «Μετά τῶν Ἁγίων...». Καί νῦν, Θεοτοκίον· «Προστασία τῶν χριστιανῶν...». «Κύριε, ἐλέησον» (μ´), «Ὁ ἐν παντί καιρῷ...». «Κύριε, ἐλέησον» (γ´). Δόξα, Καί νῦν, «Τήν Τιμιωτέραν...». «Ὁ Θεός, οἰκτειρῆσαι ἡμᾶς...», τάς τρεῖς μεγάλας μετανοίας, τήν εὐχήν τοῦ Ἁγίου Ἐφραίμ καί ἄρχεται ὁ Ἑσπερινός.

ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ

Ὁ Προοιμιακός.
Τά Εἰρηνικά. Εἰς τό· «Κύριε, ἐκέκραξα...», Στιχηρά Προσόμοια τοῦ Τριῳδίου 3, καί τοῦ Μηναίου 3. Δόξα, Καί νῦν, Προσόμοιον Θεοτοκίον τοῦ Μηναίου (Τρίτην καί Πέμπτην τό Σταυροθεοτοκίον καί τήν Παρασκευήν τό α´ Θεοτοκίον τοῦ ἤχου). «Φῶς ἱλαρόν...». «Ἑσπέρας». Τά Ἀναγνώσματα μετά τῶν Προκειμένων καί τῶν στίχων, ὡς ἐν τῷ Τριῳδίῳ. «Καταξίωσον...». «Πληρώσωμεν τήν ἑσπερινήν δέησιν...», κτλ. Εἰς τά Ἀπόστιχα· τό Ἰδιόμελον τοῦ Τριῳδίου (δίς), τό Μαρτυρικόν, μετά τῶν στίχων αὐτῶν· «Πρός σέ ᾖρα τούς ὀφθαλμούς μου...» καί· «Ἐλέησον ἡμᾶς, Κύριε...». Δόξα, Καί νῦν, Θεοτοκίον. «Νῦν ἀπολύεις...». Τρισάγιον. Τά τροπάρια· «Θεοτόκε Παρθένε...», «Βαπτιστά τοῦ Χριστοῦ...», Δόξα, «Ἱκετεύσατε ὑπέρ ἡμῶν...», Καί νῦν, «Ὑπό τήν σήν εὐσπλαγχνίαν...». «Κύριε, ἐλέησον» (μ´). Δόξα, Καί νῦν, «Τήν Τιμιωτέραν...», «Ὁ ὤν εὐλογητός...», τήν εὐχήν· «Ἐπουράνιε Βασιλεῦ...», τάς τρεῖς μεγάλας μετανοίας, τήν εὐχήν τοῦ Ἁγίου Ἐφραίμ. Τρισάγιον. «Ὅτι Σοῦ ἐστιν...». «Κύριε, ἐλέησον» (ιβ´), καί τήν εὐχήν· «Παναγία Τριάς...». «Εἴη τό ὄνομα Κυρίου...», ἐκ γ´, ἀναγινώσκεται ὁ 33ος Ψαλμός καί Ἀπόλυσις.

Τῷ ἑσπέρας: ΜΕΓΑ ΑΠΟΔΕΙΠΝΟΝ

Τό Μέγα Ἀπόδειπνον ψάλλεται κατά τήν ἐν τῷ Ὡρολογίῳ τάξιν. Μετά τό· «Εὐλογητός ὁ Θεός...», «Βασιλεῦ οὐράνιε...», Τρισάγιον κτλ. «Δεῦτε προσκυνήσωμεν...» (γ´), καί ἀρχόμεθα τῆς ἀναγνώσεως τῶν Ψαλμῶν ἀπό τοῦ δ´ Ψαλμοῦ· «Ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαί με εἰσήκουσάς μου ὁ Θεός...». Μετά τήν Δοξολογίαν ψάλλεται διά τήν σήμερον τμῆμα τοῦ Μεγάλου Κανόνος, τό ἐν τῷ Τριῳδίῳ μετά στίχου. «Ἐλέησόν με, ὁ Θεός, ἐλέησόν με». Εἰς τό τέλος τῆς ς´ ᾨδῆς ψάλλεται ἐμμελῶς τό Κοντάκιον· «Ψυχή μου, ψυχή μου...», καί εἰς τό τέλος τῆς θ´ ᾨδῆς ἐπαναλαμβάνεται ἐμμελῶς ὁ Εἱρμός αὐτῆς· «Ἀσπόρου συλλήψεως...». Τρισάγιον. Τό Τροπάριον· «Κύριε τῶν δυνάμεων...» μετά τῶν στίχων τοῦ 150οῦ Ψαλμοῦ, καί ἐν συνεχείᾳ ἡ λοιπή Ἀκολουθία τοῦ Μεγάλου Ἀποδείπνου. Μετά τό· «Τήν πᾶσαν ἐλπίδα μου...», τό Εὐαγγέλιον τῆς Παννυχίδος τῆς Δευτέρας τῆς Α´ ἑβδομάδος τῶν Νηστειῶν· «Εἶπεν ὁ Κύριος· βλέπετε μή πλανηθῆτε...» (Λουκ. κα´ 8-36). Εὐθύς· «Εἰρήνη πᾶσι... – Τάς κεφαλάς ἡμῶν... – Δέσποτα Πολυέλεε...», καί τήν δέησιν· «Εὐξώμεθα...». Τό· «Πάντων προστατεύεις...»[5], παρέχεται συγχώρησις καί τό· «Δι' εὐχῶν...».



Σημειώσεις:
[1] Μετά τό· «Ἅγιος, Ἅγιος, Ἅγιος εἶ ὁ Θεός...», ἕκαστος ὕμνος συμπληρώνεται ὡς ἑξῆς:
Διά τόν (α´) τήν Δευτέραν· «προστασίαις τῶν Ἀσωμάτων σῶσον ἡμᾶς», τήν Τρίτην· «πρεσβείαις τοῦ Προδρόμου σῶσον ἡμᾶς», τήν Τετάρτην· «δυνάμει τοῦ Σταυροῦ Σου σῶσον ἡμᾶς», τήν Πέμπτην· «πρεσβείαις τῶν Ἀποστόλων καί τοῦ Ἱεράρχου σῶσον ἡμᾶς», καί τήν Παρασκευήν πάλιν· «δυνάμει τοῦ Σταυροῦ Σου σῶσον ἡμᾶς».
Διά τόν (β´) ὅταν ὁ Ναός τιμᾶται ἐπ' ὀνόματι Ἁγίου ἤ Ἁγίας τότε· «πρεσβείαις τοῦ Ἁγίου (ἤ Ἁγίων ἤ Ἁγίας ἤ Ὁσίου ἤ Ὁσίας κτλ.), σῶσον ἡμᾶς», ἀναλόγως τῆς προσωνυμίας τοῦ Ἁγίου τοῦ Ναοῦ. Εἰς περιπτώσεις κατά τάς ὁποίας ὁ Ναός τιμᾶται ἐπ' ὀνόματι γεγονότος ἐκ τοῦ Δεσποτικοῦ ἤ Θεομητορικοῦ κύκλου τότε ἐπαναλαμβάνεται ἡ κατακλείς τοῦ α´ ὕμνου.
Διά τόν (γ´) ἡ συμπλήρωσις πάντοτε διά τοῦ· «διά τῆς Θεοτόκου σῶσον ἡμᾶς».

[2] Οἱ στίχοι τοῦ β´ Κατανυκτικοῦ Καθίσματος τοῦ ἤχου τῆς α´ Στιχολογίας εἶναι οἱ ἑξῆς: τῇ Δευτέρᾳ καί Τρίτῃ· «Κύριε , μή τῷ θυμῷ σου ἐλέγξῃς με, μηδέ τῇ ὀργῇ σου παιδεύσῃς με» (Ψαλμ. 6,2). Τῇ Τετάρτῃ καί Παρασκευῇ· «Ὑψοῦτε Κύριον τόν Θεόν ἡμῶν, καί προσκυνεῖτε τῷ ὑποποδίῳ τῶν ποδῶν αὐτοῦ, ὅτι ἅγιός ἐστι» (Ψαλμ. 8,5). Τῇ Πέμπτῃ· «Εἰς πᾶσαν τήν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτῶν καί εἰς τά πέρατα τῆς οἰκουμένης τά ῥήματα αὐτῶν» (Ψαλμ. 18,5). Τῷ Σαββάτῳ· «Θαυμαστός ὁ Θεός ἐν τοῖς Ἁγίοις αὐτοῦ, ὁ Θεός Ἰσραήλ» (Ψαλμ. 67,36), καί διά τό γ´ Κάθισμα· «Τοῖς Ἁγίοις τοῖς ἐν τῇ γῇ αὐτοῦ ἐθαυμάστωσεν ὁ Κύριος, πάντα τά θελήματα αὐτοῦ ἐν αὐτοῖς» (Ψαλμ. 15,3).

[3] Στιχολογία τῶν ῼδῶν κατά τήν Μ. Τεσσαρακοστη Αἱ ἐννέα ᾨδαί στιχολογοῦνται ὁλόκληραι μέν ἐκεῖναι τῶν ὁποίων ὑπάρχουσιν ἐν τῷ Τριῳδίῳ Τριῴδια, πλήν τῆς θ´ ᾨδῆς τῆς ὁποίας τό δεύτερον μέρος μόνον στιχολογεῖται, ἤτοι· ἡ Προσευχή τοῦ Ζαχαρίου, ἐπειδή τό α´ μέρος στιχολογεῖται εἰς τήν «Τιμιωτέραν», τῶν δέ λοιπῶν μόνον ἡ ἀρχή καί τό τέλος καί ἡ Μικρά Δοξολογία τό· Δόξα, Καί νῦν. Ἡ τάξις αὕτη σχηματικῶς ἔχει ὡς ἀκολούθως:

ΗΜΕΡΑ	ΟΛΟΚΛΗΡΟΣ Η ῼΔΗ	Η ΑΡΧΗ ΚΑΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ
Δευτέρα	α´ η´ θ´	γ´ δ´ ε´ ς´ ζ´
Τρίτη	β´ η´ θ´	α´ γ´ δ´ ε´ ς´ ζ´
Τετάρτη	γ´ η´ θ´	α´ δ´ ε´ ς´ ζ´
Πέμπτη	δ´ η´ θ´	α´ γ´ ε´ ς´ ζ´
Παρασκευή	ε´ η´ θ´	α´ γ´ δ´ ς´ ζ´

Κατά τήν αὐστηροτέραν τάξιν αἱ ὑπολειπόμεναι δύο ᾨδαί ς´ καί ζ´ στιχολογοῦνται ὁλόκληραι τά Σάββατα τῆς Β´, Γ´ καί Δ´ ἑβδομάδος τῶν Νηστειῶν πάντοτε κατά τό ἴδιον σύστημα. Ὁλόκληραι ἡ ς´, ζ´, η´ καί θ´ καί ἡ ἀρχή καί τό τέλος τῆς α´, γ´, δ´ καί ε´.

[4] Κοντάκια ἑκάστης ἡμέρας
Δευτέρα: τῶν Ἀσωμάτων· «Ἀρχιστράτηγοι Θεοῦ...».
Τρίτη: τοῦ Προδρόμου· «Προφῆτα Θεοῦ...».
Τετάρτη: τοῦ Σταυροῦ· «Ὁ ὑψωθείς...».
Πέμπτη: τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων· «Τούς ἀσφαλεῖς καί θεοφθόγγους κήρυκας...», καί τοῦ Ἁγίου Νικολάου· «Ἐν τοῖς Μύροις, ἅγιε...».
Παρασκευή: τοῦ Σταυροῦ· «Ὁ ὑψωθείς...».
Ζήτει ταῦτα εἰς τό Ὡρολόγιον, Ἀκολουθία τῶν Τυπικῶν, καί εἰς τό Τριῴδιον· Δευτέρα α´ ἑβδομάδος Νηστειῶν εἰς τήν οἰκείαν σειράν.

[5] Τήν Τρίτην· «Σφαγήν σου τήν ἄδικον...». Τήν Τετάρτην· «Πάντων προστατεύεις...». Τήν Πέμπτην· «Σφαγήν σου τήν ἄδικον...».