῾Η μνήμη τοῦ ῾Αγίου Γεωργίου μετατίθεται τῇ Δευτέρᾳ τῆς Διακαινησίμου (24 ᾽Απριλίου).

Τῷ Μεγάλῳ Σαββάτῳ ἑσπέρας: ΠΑΝΝΥΧΙΣ

῾Ο ῾Ιερεύς: «Εὐλογητός ὁ Θεός...».
῾Ο Πατριάρχης: «Δόξα σοι, ὁ Θεός ἡμῶν, δόξα σοι. Βασιλεῦ οὐράνιε...».
῾Ο ᾽Αναγνώστης: Τρισάγιον. «Κύριε, ἐλέησον» (ιβ´), Δόξα, Καί νῦν, «Δεῦτε προσκυνήσωμεν...».
῾Ο Ν´ Ψαλμός: (Χῦμα). ᾽Αμέσως μετά τοῦ στίχου· «Δόξα σοι, ὁ Θεός ἡμῶν, δόξα σοι» ψάλλομεν τόν Κανόνα· «Κύματι θαλάσσης...».
Μετά τήν θ´ ᾽ῼδήν ὁ ῾Ιερεύς λέγει ἐκ τοῦ ῾Ιεροῦ Βήματος τό Τρισάγιον, τό ᾽Απολυτίκιον· «῞Οτε κατῆλθες...», τήν ᾽Εκτενῆ· «᾽Ελέησον ἡμᾶς ὁ Θεός...», καί μετά τήν ἐκφώνησιν· «῞Οτι ἐλεήμων καί φιλάνθρωπος...», τήν ᾽Απόλυσιν· «῾Ο ἀναστάς ἐκ νεκρῶν...».

ΤΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ

῾Ο ῾Ιερεύς μέ πλήρη ἱερατικήν στολήν κρατῶν ἐν τῇ δεξιᾷ χειρί τό ῾Ιερόν Εὐαγγέλιον καί ἐν τῇ ἀριστερᾷ του λαμπάδα ἀνημμένην ἐκ τῆς ἐν τῷ ῾Ιερῷ Βήματι ἀκοιμήτου Κανδήλης, ἀνοιγομένων τῶν Βημοθύρων ἐξέρχεται τοῦ ῾Ιεροῦ Βήματος ψάλλων εἰς ἦχον πλ. α´ τό· «Δεῦτε λάβετε φῶς ἐκ τοῦ ἀνεσπέρου φωτός καί δοξάσατε Χριστόν τόν ᾽Αναστάντα ἐκ νεκρῶν», καλεῖ τούς πιστούς νά ἀνάψωσι τάς πασχαλινάς λαμπάδας των. Οἱ Χοροί ἐναλλάξ ψάλλουσι τό αὐτό Τροπάριον μέχρις ὅτου ὅλοι λάβουσι τό ἱερόν φῶς. ᾽Ακολούθως ψαλλομένου τοῦ ᾽Αναστασίμου Στιχηροῦ· «Τήν ᾽Ανάστασίν Σου, Χριστέ Σωτήρ...» ὁ ῾Ιερεύς μεθ' ἁπάσης τῆς πομπῆς φθάνει μέχρι τοῦ διά τήν τελετήν τῆς ᾽Αναστάσεως ηὐτρεπισμένου χώρου, ἀποθέτει τό ῾Ι. Εὐαγγέλιον ἐπί τοῦ τρισκελίου, ἀναγινώσκει τό Β´ ῾Εωθινόν· «Διαγενομένου τοῦ Σαββάτου...». Οἱ Χοροί· «Δόξα Σοι, Κύριε, δόξα Σοι».

ΟΡΘΡΟΣ

῾Ο ῾Ιερεύς ἐκφωνεῖ· «Δόξα τῇ ἁγίᾳ καί ὁμοουσίῳ...».
῾Ο Χορός· «᾽Αμήν».
῾Ο ῾Ιερεύς ψάλλει εἰς ἦχον πλ. α´ τό ᾽Αναστάσιμον Τροπάριον· «Χριστός ἀνέστη ἐκ νεκρῶν...», τρίς· θυμιῶν κύκλῳ τό τρισκέλιον καί τόν λαόν. Εἶτα ἀπαγγέλλει ἐμμελῶς τούς 4 στίχους· «᾽Αναστήτω ὁ Θεός...» κτλ. καί τό Δόξα, Καί νῦν, τῶν Χορῶν ψαλλόντων ἐναλλάξ τό «Χριστός ἀνέστη ἐκ νεκρῶν...», μεθ' ὅ ὁ ῾Ιερεύς ἐπαναλαμβάνει πάλιν τό αὐτό Τροπάριον καί οἱ Χοροί συμπληρώνουσιν αὐτό διά τοῦ ἀκροτελευτίου αὐτοῦ· «καί τοῖς ἐν τοῖς μνήμασι ζωήν χαρισάμενος».
Συναπτή: Μεγάλη, καί ἡ ᾽Εκφώνησις· «῞Οτι πρέπει...». Μετά ταῦτα ὁ ῾Ιερεύς μεθ' ἁπάσης τῆς πομπῆς εἰσοδεύει εἰς τόν ῾Ι. Ναόν ψάλλων τόν Εἱρμόν τῆς α´ ᾽ῼδῆς τοῦ Κανόνος τῆς ᾽Αναστάσεως· «᾽Αναστάσεως ἡμέρα...», ἐν συνεχείᾳ οἱ Χοροί ἐπαναλαμβάνουσι τόν Εἱρμόν καί ψάλλουσι τά τροπάρια ἑκάστης ᾽ῼδῆς ὡς ἑξῆς· Τό α´ Τροπάριον μέ προῧμνιον «Δόξα τῇ ἁγίᾳ ᾽Αναστάσει Σου, Κύριε», τό αὐτό Τροπάριον μετά τοῦ αὐτοῦ προϋμνίου, τό β´ Τροπάριον εἰς τό· Δόξα, καί τό τρίτον εἰς τό· Καί νῦν, εἶτα ἐπαναλαμβάνεται ὁ Εἱρμός τῆς ᾽ῼδῆς – Καταβασία, καί τά Τροπάρια· «Χριστός ἀνέστη...» τρίς, «᾽Αναστάς ὁ ᾽Ιησοῦς...» ἅπαξ καί ἡ μικρά Συναπτή μέ ἐκφωνήσεις.
Μετά τήν α´ ᾽ῼδήν: ῞Οτι Σόν τό κράτος...
Μετά τήν γ´ ᾽ῼδήν: ῞Οτι Σύ εἶ ὁ Θεός ἡμῶν...
Μετά τήν δ´ ᾽ῼδήν: ῞Οτι ἀγαθός καί φιλάνθρωπος...
Μετά τήν ε´ ᾽ῼδήν: ῞Οτι ἡγίασται καί δεδόξασται...
Μετά τήν ς´ ᾽ῼδήν: Σύ γάρ εἶ ὁ Βασιλεύς...
Μετά τήν ζ´ ᾽ῼδήν: Εἴη τό κράτος τῆς Βασιλείας Σου...
Μετά τήν η´ ᾽ῼδήν: ῞Οτι ηὐλόγηταί Σου τό ὄνομα...
᾽Από γ´ ᾽ῼδῆς, ἡ·
῾Υπακοή: «Προλαβοῦσαι τόν ὄρθρον...», (χῦμα).
᾽Αφ' ς´ ᾽ῼδῆς·
Κοντάκιον: «Εἰ καί ἐν τάφῳ...».
Οἶκος: «Τόν πρό ἡλίου ῞Ηλιον...».
Συναξάριον: Τῆς ἡμέρας καί τό ῾Υπόμνημα τοῦ Πεντηκοσταρίου. ᾽Αμέσως τό· «᾽Ανάστασιν Χριστοῦ...» τρίς,
καί τό· «᾽Αναστάς ὁ ᾽Ιησοῦς...» ἐπίσης τρίς
῾Η Τιμιωτέρα: Οὐ στιχολογεῖται, ἀντ' αὐτῆς ἡ θ´ ᾽ῼδή τοῦ Κανόνος μετά τῶν Μεγαλυναρίων.
1. Μεγάλυνον, ψυχή μου, τόν ἐθελουσίως παθόντα καί ταφέντα καί ἐξαναστάντα τριήμερον ἐκ τάφου.
«Φωτίζου, φωτίζου...».
2. Μεγάλυνον, ψυχή μου, τόν ἐξαναστάντα, τριήμερον ἐκ τάφου, Χριστόν τόν ζωοδότην.
«Φωτίζου, φωτίζου...»
3. Χριστός τό Καινόν Πάσχα, τό ζωόθυτον θῦμα, ἀμνός Θεοῦ, ὁ αἴρων τήν ἁμαρτίαν κόσμου.
«῎Ω θείας! ὤ φίλης!...»
4. Σήμερον πᾶσα κτίσις ἀγάλλεται καί χαίρει, ὅτι Χριστός ἀνέστη καί ῞ᾼδης ἐσκυλεύθη.
«῎Ω θείας! ὤ φίλης!...»
5. Δόξα... Μεγάλυνον, ψυχή μου, τῆς τρισυποστάτου καί ἀδιαιρέτου Θεότητος τό κράτος.
«῎Ω Πάσχα τό μέγα...»
6. Καί νῦν... Χαῖρε, Παρθένε, χαῖρε, χαῖρε, εὐλογημένη, χαῖρε, δεδοξασμένη· σός γάρ Υἱός ἀνέστη, τριήμερος ἐκ τάφου.
«῎Ω Πάσχα τό μέγα...»
Καταβασία. ῾Ο ῎Αγγελος ἐβόα τῇ Κεχαριτωμένῃ· ῾Αγνή, Παρθένε χαῖρε, καί πάλιν ἐρῶ χαῖρε, ὁ σός Υἱός ἀνέστη, τριήμερος ἐκ τάφου.
«Φωτίζου, φωτίζου...»
᾽Εξαποστειλάριον: «Σαρκί ὑπνώσας...» τρίς.
Αἶνοι: 1.– Τά 4 Στιχηρά ᾽Αναστάσιμα τοῦ α´ ἤχου· «῾Υμνοῦμέν Σου, Χριστέ... – ῾Ο Σταυρόν ὑπομείνας... – ῾Ο τόν ῞ᾼδην σκυλεύσας... – Τήν θεοπρεπῆ σου συγκατάβασιν...». 2.– Τά 4 Στιχηρά τοῦ Πάσχα· «Πάσχα ἱερόν... – Δεῦτε ἀπό θέας γυναῖκες... – Αἱ Μυροφόροι γυναῖκες... – Πάσχα τό τερπνόν...», μετά τῶν στίχων αὐτῶν.
Δόξα, Καί νῦν: «᾽Αναστάσεως ἡμέρα...», μέχρι τοῦ· «Καί οὕτω βοήσωμεν», ὁ β´ Χορός ψάλλει τό· «Χριστός ἀνέστη...», εἰς τό σύνηθες μέλος, τό ὁποῖον ἐπαναλαμβάνει ὁ α´ καί πάλιν ὁ β´ Χορός.

ΕΙΣ ΤΗΝ Θ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΝ

Μετά τό· «Εὐλογημένη ἡ βασιλεία...», ψάλλεται δεκάκις τό· «Χριστός ἀνέστη...», τρίς ὑπό τοῦ ῾Ιερέως, ἱσταμένου πρό τῆς ῾Αγίας Τραπέζης καί θυμιῶντος ἑκάστοτε αὐτήν. ῾Εξάκις ὑπό τῶν Χορῶν, τοῦ ῾Ιερέως θυμιῶντος τάς πλευράς τῆς ῾Αγίας Τραπέζης καί ἀπαγγέλλοντος τούς στίχους· «᾽Αναστήτω ὁ Θεός...» κτλ., καί τέλος ἅπαξ πάλιν ὑπό τοῦ ῾Ιερέως, θυμιῶντος τήν φοράν αὐτήν τόν λαόν.
᾽Αντίφωνα: Τοῦ Πάσχα.
᾽Αντίφωνον α´. – ῏Ηχος β´.
«᾽Αλαλάξατε τῷ Κυρίῳ πᾶσα ἡ γῆ.
         Ταῖς πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου,...
Ψάλατε δή τῷ ὀνόματι αὐτοῦ δότε δόξαν ἐν αἰνέσει αὐτοῦ.
         Ταῖς πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου,....
Εἴπατε τῷ Θεῷ· ῾Ως φοβερά τά ἔργα σου.
         Ταῖς πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου,...
Πᾶσα ἡ γῆ προσκυνησάτωσάν Σοι καί ψαλάτωσάν Σοι.
         Ταῖς πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου,...».

᾽Αντίφωνον β´. – ῏Ηχος ὁ αὐτός.
«῾Ο Θεός οἰκτειρῆσαι ἡμᾶς καί εὐλογῆσαι ἡμᾶς.
         Σῶσον ἡμᾶς, Υἱέ Θεοῦ, ὁ ἀναστάς...
᾽Επιφᾶναι τό πρόσωπον αὐτοῦ ἐφ' ἡμᾶς καί ἐλεῆσαι ἡμᾶς.
         Σῶσον ἡμᾶς, Υἱέ Θεοῦ, ὁ ἀναστάς...
Τοῦ γνῶναι ἐν τῇ γῇ τήν ὁδόν Σου ἐν πᾶσιν ἔθνεσι τό σωτήριόν Σου.
         Σῶσον ἡμᾶς, Υἱέ Θεοῦ, ὁ ἀναστάς...
᾽Εξομολογησάσθωσάν Σοι λαοί, ὁ Θεός, ἐξομολογησάσθωσάν Σοι λαοί πάντες.
         Σῶσον ἡμᾶς, Υἱέ Θεοῦ, ὁ ἀναστάς...
Δόξα... Καί νῦν... ῾Ο Μονογενής Υἱός...».

᾽Αντίφωνον γ´.
῏Ηχος πλ. α´.
«᾽Αναστήτω ὁ Θεός, καί διασκορπισθήτωσαν οἱ ἐχθροί αὐτοῦ, καί φυγέτωσαν ἀπό προσώπου αὐτοῦ οἱ μισοῦντες αὐτόν.
         Χριστός ἀνέστη...
῾Ως ἐκλείπει καπνός, ἐκλιπέτωσαν, ὡς τήκεται κηρός ἀπό προσώπου πυρός.
         Χριστός ἀνέστη...
Οὕτως ἀπολοῦνται οἱ ἁμαρτωλοί ἀπό προσώπου τοῦ Θεοῦ καί οἱ δίκαιοι εὐφρανθήτωσαν.
         Χριστός ἀνέστη...
Αὕτη ἡ ἡμέρα, ἥν ἐποίησεν ὁ Κύριος, ἀγαλλιασώμεθα, καί εὐφρανθῶμεν ἐν αὐτῇ.
         Χριστός ἀνέστη...».

Εἴσοδος.
Εἰσοδικόν, ῏Ηχος β´: «᾽Εν ᾽Εκκλησίαις εὐλογεῖτε τόν Θεόν, Κύριον ἐκ πηγῶν ᾽Ισραήλ. Σῶσον ἡμᾶς, Υἱέ Θεοῦ, ὁ ἀναστάς ἐκ νεκρῶν, ψάλλοντάς σοι, ᾽Αλληλούϊα».[1]
Μετά τήν Εἴσοδον.
Εὐθύς τό· «Χριστός ἀνέστη...».
῾Η ῾Υπακοή: «Προλαβοῦσαι τόν ὄρθρον...».
Κοντάκιον: «Εἰ καί ἐν τάφῳ...».
᾽Αντί Τρισαγίου: «῞Οσοι εἰς Χριστόν...».[2]
᾽Απόστολος: Τοῦ Πάσχα· «Τόν μέν πρῶτον λόγον...» (Πράξ. α´ 1-9).
Εὐαγγέλιον: ῾Ομοίως· «᾽Εν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος...» (᾽Ιω. α´ 1-17).
Καθεξῆς ἡ Θεία Λειτουργία ᾽Ιωάννου τοῦ Χρυσοστόμου.
Εἰς τό ᾽Εξαιρέτως: «῾Ο ῎Αγγελος ἐβόα... Φωτίζου, φωτίζου...».
Κοινωνικόν: «Σῶμα Χριστοῦ μεταλάβετε, πηγῆς ἀθανάτου γεύσασθε».
᾽Αντί τοῦ· «Εἴδομεν τό φῶς», τό· «Χριστός ἀνέστη...» καί ἀντί τοῦ· «Εἴη τό ὄνομα Κυρίου», πάλιν τό· «Χριστός ἀνέστη...» τρίς.[3]
᾽Εν συνεχείᾳ ἀναγινώσκεται ὁ Κατηχητικός λόγος τοῦ ῾Ιεροῦ Χρυσοστόμου· «Εἴ τις εὐσεβής καί φιλόθεος...». Εἰς τό τέλος δέ τοῦ λόγου τό ᾽Απολυτίκιον τοῦ ἱεροῦ Χρυσοστόμου· «῾Η τοῦ στόματός σου...».
᾽Απόλυσις: Διαλογική· «῾Ο ἀναστάς ἐκ νεκρῶν...».
῾Ο Πατριάρχης (ὁ ῾Ιερεύς): πρός τόν λαόν· «Χριστός ἀνέστη».
῾Ο Λαός: «᾽Αληθῶς ἀνέστη», τό αὐτό ἐπαναλαμβάνεται ἄλλας δύο φοράς καί ἀκολούθως ἐκφωνεῖ·
῾Ο Πατριάρχης: Τό· «Δόξα τῇ Αὐτοῦ τριημέρῳ ἐγέρσει».
῾Ο Λαός: ᾽Αποκρίνεται διά τοῦ· «Προσκυνοῦμεν Αὐτοῦ τήν τριήμερον ἔγερσιν».
῾Ο Πατριάρχης: Κατακλείει διά τοῦ· «Χριστός ἀνέστη...» (ὅλον), καί
῾Ο Λαός: ᾽Αντιφωνεῖ· «᾽Αληθῶς ἀνέστη ὁ Κύριος».


Σημειώσεις
[1] Τό Εἰσοδικόν τοῦτο ψάλλεται καθ' ἑκάστην μέχρι τῆς ᾽Αποδόσεως τοῦ Πάσχα.
[2] Τό· «῞Οσοι εἰς Χριστόν...» ψάλλεται μέχρι τοῦ Σαββάτου τῆς Διακαινησίμου καί ἐν τῇ ᾽Αποδόσει, καθώς καί ἡ διαλογική ᾽Απόλυσις.
[3] ᾽Επίσης τό μετά τήν ὀπισθάμβωνον εὐχήν· «Χριστός ἀνέστη» (τρίς) ψάλλεται μέχρι τοῦ Σαββάτου τῆς Διακαινησίμου καί ἐν τῇ ᾽Αποδόσει, ἀπό δέ τῆς Κυριακῆς τοῦ Θωμᾶ ψάλλεται τό· «Εἴη τό ὄνομα Κυρίου...».

---

ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ ᾽Από τῆς σήμερον μέχρι τοῦ Σαββάτου τῆς Διακαινησίμου, ὡς καί τῇ ἡμέρᾳ τῆς ᾽Αποδόσεως, ἀντί τῆς πρό τοῦ ῾Εσπερινοῦ Θ´ ῞Ωρας, τῶν ῾Ωρῶν τοῦ ᾽Αποδείπνου καί τοῦ Μεσονυκτικοῦ, ἀναγινώσκεται ἡ διατεταγμένη ἐναρκτήριος ᾽Ακολουθία ὡς ἑξῆς:
Μετά τό· «Εὐλογητός ὁ Θεός ἡμῶν...».
Χριστός ἀνέστη ἐκ νεκρῶν, θανάτῳ θάνατον πατήσας, καί τοῖς ἐν τοῖς μνήμασι ζωήν χαρισάμενος (τρίς).
᾽Ανάστασιν Χριστοῦ θεασάμενοι, προσκυνήσωμεν ῞Αγιον Κύριον ᾽Ιησοῦν, τόν μόνον ἀναμάρτητον. Τόν Σταυρόν σου, Χριστέ, προσκυνοῦμεν, καί τήν ἁγίαν σου ᾽Ανάστασιν ὑμνοῦμεν καί δοξάζομεν. Σύ γάρ εἶ Θεός ἡμῶν, ἐκτός Σοῦ ἄλλον οὐκ οἴδαμεν, τό ὄνομά Σου ὀνομάζομεν. Δεῦτε πάντες οἱ πιστοί προσκυνήσωμεν τήν τοῦ Χριστοῦ ἁγίαν ᾽Ανάστασιν· ἰδού γάρ ἦλθε διά τοῦ Σταυροῦ, χαρά ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ. Διαπαντός εὐλογοῦντες τόν Κύριον, ὑμνοῦμεν τήν ᾽Ανάστασιν αὐτοῦ. Σταυρόν γάρ ὑπομείνας δι' ἡμᾶς, θανάτῳ θάνατον ὤλεσεν (τρίς).
Προλαβοῦσαι τόν ὄρθρον αἱ περί Μαριάμ, καί εὑροῦσαι τόν λίθον ἀποκυλισθέντα τοῦ μνήματος, ἤκουον ἐκ τοῦ ᾽Αγγέλου· τόν ἐν φωτί ἀϊδίῳ ὑπάρχοντα, μετά νεκρῶν τί ζητεῖτε ὡς ἄνθρωπον; βλέπετε τά ἐντάφια σπάργανα· δράμετε καί τῷ κόσμῳ κηρύξατε, ὡς ἠγέρθη ὁ Κύριος, θανατώσας τόν θάνατον· ὅτι ὑπάρχει Θεοῦ Υἱός, τοῦ σῴζοντος τό γένος τῶν ἀνθρώπων.
Εἰ καί ἐν τάφῳ κατῆλθες, ἀθάνατε, ἀλλά τοῦ ῞ᾼδου καθεῖλες τήν δύναμιν· καί ἀνέστης ὡς νικητής, Χριστέ, ὁ Θεός, γυναιξί Μυροφόροις φθεγξάμενος, Χαίρετε· καί τοῖς σοῖς ᾽Αποστόλοις εἰρήνην δωρούμενος, ὁ τοῖς πεσοῦσι παρέχων ἀνάστασιν.
᾽Εν τάφῳ σωματικῶς, ἐν ῞Αδῃ δέ μετά ψυχῆς ὡς Θεός, ἐν Παραδείσῳ δέ μετά λῃστοῦ, καί ἐν θρόνῳ ὑπῆρχες, Χριστέ, μετά Πατρός καί Πνεύματος, πάντα πληρῶν ὁ ἀπερίγραπτος.
Δόξα Πατρί...
῾Ως ζωηφόρος, ὡς Παραδείσου ὡραιότερος, ὄντως καί παστάδος πάσης βασιλικῆς, ἀναδέδεικται λαμπρότερος, Χριστέ, ὁ τάφος σου, ἡ πηγή τῆς ἡμῶν ἀναστάσεως.
Καί νῦν καί ἀεί...
Τό τοῦ ῾Υψίστου ἡγιασμένον θεῖον σκήνωμα, χαῖρε· διά σοῦ γάρ δέδοται ἡ χαρά Θεοτόκε τοῖς κραυγάζουσιν· Εὐλογημένη σύ ἐν γυναιξίν ὑπάρχεις, πανάμωμε Δέσποινα.
«Κύριε, ἐλέησον» (μ´). Δόξα, Καί νῦν· «Τήν Τιμιωτέραν τῶν Χερουβείμ...». «Δι' εὐχῶν...».
῾Η ᾽Ακολουθία αὕτη ἐπαναλαμβάνεται τρίς, ὡς ἔχει καί μετά μικρά ᾽Απόλυσις ἐπισφραγιζομένη διά τοῦ· «Χριστός ἀνέστη...».