Πατριαρχική καί Συνοδική Θ. Λειτουργία

Τῷ Σαββάτῳ ἑσπέρας: Θ´ ΩΡΑ

᾽Απολυτίκιον: «῾Ο βάθει σοφίας...».
Κοντάκιον: «Μετά τῶν ῾Αγίων...».
᾽Απόλυσις: Μικρά.

ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ

Προοιμιακός.
Εἰς τό· «Κύριε, ἐκέκραξα...».
῾Εσπέρια: 1.– Τά 3 Στιχηρά ᾽Ιδιόμελα τῆς ῾Εορτῆς τοῦ α´ ἤχου· «Πεντηκοστήν ἑορτάζομεν... – Γλώσσαις ἀλλογενῶν... – Πάντα χορηγεῖ...» εἰς 4, τό πρῶτον δίς. 2.– Τά ἕτερα 5 Στιχηρά ᾽Ιδιόμελα τῆς ῾Εορτῆς τοῦ β´ ἤχου· «Εἴδομεν τό φῶς... – ᾽Εν τοῖς Προφήταις... – ᾽Εν ταῖς αὐλαῖς σου ὑμνήσω σε... – ᾽Εν ταῖς αὐλαῖς σου, Κύριε... – Τριάδα ὁμοούσιον...» εἰς 6 τό πρῶτον δίς.
Δόξα, Καί νῦν: Τό ᾽Ιδιόμελον τῆς ῾Εορτῆς· «Δεῦτε, λαοί...».
Εἴσοδος: «Φῶς ἱλαρόν...». Τό Προκείμενον τῆς ἡμέρας, καί τά ᾽Αναγνώσματα.
᾽Απόστιχα: Τά 3 Στιχηρά ᾽Ιδιόμελα τῆς ῾Εορτῆς· «᾽Αγνοοῦντα τά ἔθνη, Κύριε... – Κύριε, τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος ἡ ἐπιφοίτησις... – Βασιλεῦ οὐράνιε...», μετά τῶν πρό αὐτῶν στίχων.
Δόξα, Καί νῦν: Τῆς ῾Εορτῆς· «Γλῶσσαί ποτε συνεχύθησαν...».
Τρισάγιον.
᾽Απολυτίκιον: 1.– Τῆς ῾Εορτῆς· «Εὐλογητός εἶ...» τρίς.
᾽Απόλυσις: «῾Ο ἐν εἴδει πυρίνων γλωσσῶν οὐρανόθεν καταπέμψας τό Πανάγιον Πνεῦμα, ἐπί τούς ῾Αγίους Αὐτοῦ μαθητάς καί ᾽Αποστόλους, Χριστός, ὁ ἀληθινός...».

Τῇ Κυριακῇ πρωΐ: ΜΕΣΟΝΥΚΤΙΚΟΝ

Μετά τό· «Εὐλογητός... – Δόξα Σοι, ὁ Θεός ἡμῶν, δόξα Σοι – Βασιλεῦ Οὐράνιε...», Τρισάγιον, ὁ Ν´ Ψαλμός (χῦμα), τά διά τήν Λιτήν Στιχηρά ᾽Ιδιόμελα· «᾽Εν τοῖς Προφήταις ἀνήγγειλας ὑμῖν...», κτλ. Δόξα. Καί νῦν, τῆς ῾Εορτῆς· «῞Οτε τό Πνεῦμα σου κατέπεμψας...». Τρισάγιον, καί τό ᾽Απολυτίκιον τῆς ῾Εορτῆς· «Εὐλογητός εἶ...».

ΟΡΘΡΟΣ

῾Εξάψαλμος.
Εἰς τό· «Θεός Κύριος...».
᾽Απολυτίκια: Τά τοῦ ῾Εσπερινοῦ.
Καθίσματα: 1.– Τῆς α´ Στιχολογίας, τῆς ῾Εορτῆς· «Τήν μεθέορτον πιστοί...» δίς. 2.– Τῆς β´ Στιχολογίας, τῆς ῾Εορτῆς· «῾Η τοῦ Πνεύματος πηγή...» δίς, καί 3.– Τῆς γ´ Στιχολογίας· Μετά τόν Πολυέλεον τό Κάθισμα τῆς ῾Εορτῆς· «Μετά τήν ἔγερσιν, Χριστέ...», δίς.
᾽Αναβαθμοί: Τό α´ ᾽Αντίφωνον τοῦ δ´ ἤχου· «᾽Εκ νεότητός μου...».
Προκείμενον: «Τό Πνεῦμά σου τό ἀγαθόν ὁδηγήσει με ἐν γῇ εὐθείᾳ».
Στίχος: «Κύριε, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου».
Εὐαγγέλιον ῎Ορθρου: Τό Θ´ ῾Εωθινόν· «Οὔσης ὀψίας...», μέχρι τοῦ «...ἄν τινων κρατῆτε κεκράτηνται.».
῾Ο Ν´ Ψαλμός: (Χῦμα). Δόξα, «Ταῖς τῶν ᾽Αποστόλων...». Καί νῦν, «Ταῖς τῆς Θεοτόκου...». Τό ᾽Ιδιόμελον· «Βασιλεῦ οὐράνιε...».
Κανόνες: Οἱ δύο τῆς ῾Εορτῆς· «῎Εργῳ, ὡς πάλαι...». Καί· «῎Εφη τό σεπτόν...», μετά τῶν Εἱρμῶν αὐτῶν, ἄνευ στίχου.
᾽Από γ´ ᾽ῼδῆς·
Μεσῴδιον Κάθισμα: 1.– Τῆς ῾Εορτῆς· «Οἱ τοῦ Σωτῆρος ἐρασταί...» ἅπαξ.
᾽Αφ' ς´ ᾽ῼδῆς·
Κοντάκιον – Οἶκος: Τῆς ῾Εορτῆς.
Συναξάριον: Τῆς ἡμέρας ἐκ τοῦ Μηναίου καί τό ῾Υπόμνημα τοῦ Πεντηκοσταρίου.
Καταβασίαι: Διπλαί· «Πόντῳ ἐκάλυψε...» καί· «Θείῳ καλυφθείς...»89.
῾Η Τιμιωτέρα: Οὐ στιχολογεῖται, ἀντ' αὐτῆς ἡ θ´ ᾽ῼδή ἀμφοτέρων τῶν Κανόνων.
Εἱρμός θ´ ᾽ῼδῆς: «Μή τῆς φθορᾶς...» καί· «Χαίροις, ἄνασσα...».
᾽Εξαποστειλάρια: 1.– Τῆς ῾Εορτῆς· «Τό Πανάγιον Πνεῦμα...» δίς. 2.– Τό ἕτερον τῆς ῾Εορτῆς· «Φῶς ὁ Πατήρ...».
Αἶνοι: 1.– Τά 3 Στιχηρά ᾽Ιδιόμελα τῆς ῾Εορτῆς· «Παράδοξα σήμερον... – Τό Πνεῦμα τό ῞Αγιον ἦν μέν ἀεί... – Τό Πνεῦμα τό ῞Αγιον, φῶς καί ζωή...», εἰς 4, τό πρῶτον δίς.
Δόξα, Καί νῦν: Τῆς ῾Εορτῆς· «Βασιλεῦ οὐράνιε...».
Δοξολογία: Μεγάλη.
«Εὐλογητός εἶ...».

ΕΙΣ ΤΗΝ Θ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΝ

᾽Αντίφωνα: Τῆς ῾Εορτῆς.
᾽Αντίφωνον α´.
῏Ηχος β´.
«Οἱ Οὐρανοί διηγοῦνται δόξαν Θεοῦ, ποίησιν δέ χειρῶν αὐτοῦ ἀναγγέλλει τό στερέωμα.
        Ταῖς πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου, ...
῾Ημέρα τῇ ἡμέρᾳ ἐρεύγεται ῥῆμα, καί νύξ νυκτί ἀναγγέλλει γνῶσιν.
        Ταῖς πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου, ...
Οὐκ εἰσί λαλιαί, οὐδέ λόγοι, ὧν οὐχί ἀκούονται αἱ φωναί αὐτῶν.
        Ταῖς πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου, ...
Εἰς πᾶσαν τήν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτῶν, καί εἰς τά πέρατα τῆς οἰκουμένης τά ῥήματα αὐτῶν.
        Ταῖς πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου, ...
Δόξα... Καί νῦν...
        Ταῖς πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου, ...».

᾽Αντίφωνον β´.
῏Ηχος ὁ αὐτός.
«᾽Επακοῦσαί σου Κύριος ἐν ἡμέρᾳ θλίψεως, ὑπερασπίσαί σου τό ὄνομα τοῦ Θεοῦ ᾽Ιακώβ.
        Σῶσον ἡμᾶς, Παράκλητε ἀγαθέ,...
᾽Εξαποστεῖλαί σοι βοήθειαν ἐξ ἁγίου, καί ἐκ Σιών ἀντιλάβοιτό σου.
        Σῶσον ἡμᾶς, Παράκλητε ἀγαθέ,...
Μνησθείη πάσης θυσίας σου, καί τό ὁλοκαύτωμά σου πιανάτω.
        Σῶσον ἡμᾶς, Παράκλητε ἀγαθέ,...
Δόξα... Καί νῦν... ῾Ο Μονογενής Υἱός...».

᾽Αντίφωνον γ´.
῏Ηχος πλ. δ´´.
«Κύριε, ἐν τῇ δυνάμει σου εὐφρανθήσεται ὁ Βασιλεύς, καί ἐπί τῷ σωτηρίῳ σου ἀγαλλιάσεται σφόδρα.
        Εὐλογητός εἶ, Χριστέ ὁ Θεός ἡμῶν, ...
Τήν ἐπιθυμίαν τῆς καρδίας αὐτοῦ ἔδωκας αὐτῷ, καί τήν θέλησιν τῶν χειλέων αὐτοῦ οὐκ ἐστέρησας αὐτόν.
        Εὐλογητός εἶ, Χριστέ ὁ Θεός ἡμῶν, ...
῞Οτι προέφθασας αὐτόν ἐν εὐλογίαις χρηστότητος, ἔθηκας ἐπί τήν κεφαλήν αὐτοῦ στέφανον ἐκ λίθου τιμίου.
        Εὐλογητός εἶ, Χριστέ ὁ Θεός ἡμῶν, ...
Ζωήν ᾐτήσατό σε, καί ἔδωκας αὐτῷ μακρότητα ἡμερῶν εἰς αἰῶνα αἰῶνος.
        Εὐλογητός εἶ, Χριστέ ὁ Θεός ἡμῶν, ...».

Εἴσοδος.
Εἰσοδικόν: «῾Υψώθητι, Κύριε, ἐν τῇ δυνάμει σου, ᾄσωμεν καί ψαλοῦμεν τάς δυναστείας σου. Σῶσον ἡμᾶς, Παράκλητε ἀγαθέ, ψάλλοντάς Σοι· ᾽Αλληλούϊα».
Μετά τήν Εἴσοδον.
᾽Απολυτίκιον: 1.– Τῆς ῾Εορτῆς· «Εὐλογητός εἶ...».
Κοντάκιον: Τῆς ῾Εορτῆς· «῞Οτε καταβάς...».
«῞Οσοι εἰς Χριστόν...».
᾽Απόστολος: Τῆς ῾Εορτῆς· «᾽Εν τῷ συμπληροῦσθαι τήν ἡμέραν...» (Πράξ. β´ 1-11).
Εὐαγγέλιον: ῾Ομοίως· «Τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ τῇ μεγάλῃ τῆς ἑορτῆς...» (᾽Ιω. ζ´ 37-52, η´ 12).
Εἰς τό ᾽Εξαιρέτως: «Μή τῆς φθορᾶς...».
Κοινωνικόν: «Τό Πνεῦμα σου τό ἀγαθόν ὁδηγήσει με ἐν γῇ εὐθείᾳ. ᾽Αλληλούϊα».
«Εὐλογητός εἶ...», κτλ.
᾽Απόλυσις: ῾Η τοῦ ῾Εσπερινοῦ.

᾽Εν συνεχείᾳ ψάλλεται ἡ ᾽Ακολουθία τοῦ ῾Εσπερινοῦ, ὡς ἕπεται.
Προοιμιακός.
῾Εσπέρια: Εἰς τό «Κύριε, ἐκέκραξα...». 1. – Τά 3 Στιχηρά ᾽Ιδιόμελα τῆς ῾Εορτῆς· «Παράδοξα σήμερον... – Τό Πνεῦμα τό ῞Αγιον ἦν μέν ἀεί... – Τό Πνεῦμα τό ῞Αγιον, φῶς καί ζωή...», εἰς 6 ἅπαντα ἐκ δευτέρου.
Δόξα, Καί νῦν: Τό ᾽Ιδιόμελον τῆς ῾Εορτῆς· «Βασιλεῦ οὐράνιε...».
Εἴσοδος: «Φῶς ἱλαρόν...» καί τό Μέγα Προκείμενον· «Τίς Θεός μέγας...» κατά τήν ἐν τῷ Πεντηκοσταρίῳ τάξιν, καί αἱ εὐχαί τῆς Γονυκλισίας.
᾽Απόστιχα: Τά 3 Στιχηρά ᾽Ιδιόμελα τῆς ῾Εορτῆς· «Νῦν εἰς σημεῖον τοῖς πᾶσιν... – Νῦν τό Παράκλητον Πνεῦμα... – Νῦν περιβάλλονται κράτος...», μετά τῶν πρό αὐτῶν στίχων τά δύο τελευταῖα: α´.– «Καρδίαν καθαράν κτίσον ἐν ἐμοί ὁ Θεός, καί Πνεῦμα εὐθές ἐγκαίνισον ἐν τοῖς ἐγκάτοις μου». β´.– «Μή ἀποῤῥίψῃς με ἀπό τοῦ προσώπου σου, καί τό Πνεῦμα σου τό ῞Αγιον μή ἀντανέλῃς ἀπ' ἐμοῦ».
Δόξα, Καί νῦν: Τό ᾽Ιδιόμελον τῆς ῾Εορτῆς· «Δεῦτε, λαοί...».
Τρισάγιον.
᾽Απολυτίκιον: «Εὐλογητός εἶ...» (τρίς).
᾽Απόλυσις: «῾Ο ἐκ τῶν πατρικῶν κόλπων...» ἀπαραλλάκτως, ὡς ἀναγράφεται ἐν τῷ Πεντηκοσταρίῳ καί ἐν τῷ ῾Ιερατικῷ.
Τάξις τοῦ ῾Εσπερινοῦ ἐν τῷ Πατριαρχικῷ Ναῷ Μετά τήν ᾽Απόλυσιν ὁ Μ. ᾽Αρχιδιάκονος ἐκφωνεῖ τό· «Εὐλόγησον, Δέσποτα», καί ὁ Πατριάρχης ἀπό τοῦ Θρόνου· «Εὐλογητός ὁ Θεός...», καί ἄρχεται ὁ ῾Εσπερινός τῆς Δευτέρας τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος.
῾Ο Προοιμιακός.
Πρός τό τέλος τοῦ Προοιμιακοῦ ὁ Μ. ᾽Αρχιδιάκονος ποιήσας σχῆμα τῷ Πατριάρχῃ καί ἐλθών πρό τῆς ῾Ωραίας Πύλης ἐκφωνεῖ τήν Μεγάλην Συναπτήν τῆς Πεντηκοστῆς. Μετά τήν ἐκφώνησιν τῆς Μεγάλης Συναπτῆς ὁ Μ. ᾽Αρχιδιάκονος ἔρχεται εἰς τό μέσον τοῦ Σολέα, πλησίον δέ αὐτοῦ ἔρχεται ὁ Δευτερεύων μετά τοῦ Τριτεύοντος, ποιοῦσι σύντρεις σχῆμα καί ὁ μέν Μ. ᾽Αρχιδιάκονος λαμβάνει τήν θέσιν αὐτοῦ κάτω δεξιά τοῦ Θρόνου, οἱ δέ Διάκονοι (Δευτερεύων καί Τριτεύων) εἰσέρχονται εἰς τό ῾Ιερόν Βῆμα καί λαβόντες θυμιατά ἐξέρχονται εἰς τό· «Κατευθυνθήτω...», ἵνα θυμιάσωσι.
Εἰς τό τελευταῖον προσόμοιον οἱ Διάκονοι ποιοῦσι σχῆμα τῷ Πατριάρχῃ ἀνά δύο καί εἰσέρχονται εἰς τό ῾Ιερόν Βῆμα διά τήν Εἴσοδον.
῾Ο Διάκονος τῆς Σειρᾶς μετά δικήρου, ὁ Τριτεύων μετά δικήρου, ὁ Δευτερεύων μετά δικηροτρικήρων, ὁ Μ. ᾽Αρχιδιάκονος μετά θυμιατοῦ καί οἱ ῾Ιερεῖς πορεύονται πρός τόν Σολέα.
῾Ο Δευτερεύων καί ὁ Τριτεύων λαμβάνουσι θέσιν δεξιά τοῦ Θρόνου, ὁ Διάκονος τῆς Σειρᾶς ἀριστερά καί οἱ ῾Ιερεῖς πλησίον αὐτοῦ.
῾Ο Μ. ᾽Αρχιδιάκονος ἀπέναντι τοῦ Θρόνου θυμιᾷ καί ἐκφωνεῖ· «Σοφία· ὀρθοί», καί λαμβάνει θέσιν εἰς τήν σειράν τῶν ῾Ιερέων. «Φῶς ἱλαρόν...».
Εἰς τήν τελευταίαν λέξιν τοῦ· «Φῶς ἱλαρόν» κατέρχεται ἡ Α.Θ. Παναγιότης εἰς τήν τελευταίαν βαθμίδα τοῦ Θρόνου, λαμβάνει παρά τοῦ Δευτερεύοντος τά δικηροτρίκηρα, καί μετά τήν ἐκφώνησιν ὑπό τοῦ Δευτερεύοντος· «῾Εσπέρας, Προκείμενον», ἄρχεται ἀμέσως ψάλλειν τό· «Τίς Θεός μέγας...» καί εἰσέρχεται εἰς τό ῾Ιερόν Βῆμα.
Ψαλλομένου ὑπό τοῦ ᾽Αριστεροῦ Χοροῦ διά τρίτην καί τελευταίαν φοράν τοῦ Προκειμένου οἱ τέσσαρες Διάκονοι μετά τῶν δικηροτρικήρων αὐτῶν ἵστανται πρό τῆς ῾Ωραίας Πύλης· περατωθέντος δέ τοῦ τρίτου Προκειμένου ἐκφωνεῖ ὁ Μ. ᾽Αρχιδιάκονος· «῎Ετι καί ἔτι, κλίναντες τά γόνατα, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν».
῾Ο Πατριάρχης ἀναγινώσκει τάς εὐχάς· «῎Αχραντε, ἀμίαντε, ἄναρχε, ἀόρατε...». «Εὐλογητός εἶ, Κύριε, Δέσποτα Παντοκράτωρ...».
Εἰς τό τέλος τῆς εὐχῆς ταύτης ὁ Μ. ᾽Αρχιδιάκονος· «᾽Αντιλαβοῦ, σῶσον, ἐλέησον, ἀνάστησον καί διαφύλαξον ἡμᾶς ὁ Θεός, τῇ σῇ χάριτι». «Τῆς Παναγίας ἀχράντου...». ᾽Εκφώνησις ὑπό τοῦ Πατριάρχου· «Σόν γάρ ἐστιν τό ἐλεεῖν καί σῴζειν ἡμᾶς...». ῾Η ᾽Εκτενής, ὑπό τοῦ Μ. ᾽Αρχιδιακόνου.
῾Ο Δευτερεύων· «῎Ετι καί ἔτι, κλίναντες τά γόνατα, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν», καί ὁ Πατριάρχης ἐπεύχεται· «Κύριε ᾽Ιησοῦ Χριστέ, ὁ Θεός ἡμῶν». «Κύριε, Κύριε, ὁ ῥυσάμενος ἡμᾶς ἀπό παντός βέλους...». ῾Ο Δευτερεύων· «᾽Αντιλαβοῦ, σῶσον, ἐλέησον, ἀνάστησον καί διαφύλαξον ἡμᾶς ὁ Θεός, τῇ σῇ χάριτι». «Τῆς Παναγίας ἀχράντου...». ῾Ο Πατριάρχης· «Εὐδοκίᾳ καί χάριτι τοῦ μονογενοῦς σου Υἱοῦ...».
«Καταξίωσον...».
῾Ο Τριτεύων· «῎Ετι καί ἔτι, κλίναντες τά γόνατα, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν». ῾Ο Πατριάρχης· τάς τρεῖς τελευταίας εὐχάς· «῾Η ἀενάως βρύουσα ζωτική καί φωτιστική πηγή...». «῾Ο Θεός ὁ μέγας καί αἰώνιος...». «῾Ο Θεός ὁ μέγας καί ὕψιστος...». ῾Ο Τριτεύων· «᾽Αντιλαβοῦ, σῶσον, ἐλέησον, ἀνάστησον καί διαφύλαξον ἡμᾶς ὁ Θεός, τῇ σῇ χάριτι». «Τῆς Παναγίας ἀχράντου...». ῾Ο Πατριάρχης· «Σύ γάρ εἶ ἡ ἀνάπαυσις, τῶν ψυχῶν καί τῶν σωμάτων ἡμῶν...».
῾Ο Διάκονος τῆς Σειρᾶς· τά «Πληρωτικά». ῾Ο Πατριάρχης· «Εἰρήνη πᾶσι». ῾Ο Διάκονος τῆς Σειρᾶς· «Τάς κεφαλάς ἡμῶν τῷ Κυρίῳ κλίνωμεν». ῾Ο Πατριάρχης· «Εἴη τό κράτος τῆς βασιλείας Σου εὐλογημένον...».
Εἰς τήν ἀρχήν τῶν ᾽Αποστίχων ὁ Πατριάρχης ἐξέρχεται καί ἀνέρχεται εἰς τόν Θρόνον, διά τήν ᾽Απόλυσιν.