Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ (πρώτῃ Κυριακῇ τοῦ μηνός ᾽Ιουνίου) μνήμην ἐπιτελοῦμεν τῶν ἑκατόν πεντήκοντα ῾Αγίων καί θεοφόρων Πατέρων ἡμῶν τῶν καί συνελθόντων ἐν τῇ δευτέρᾳ Οἰκουμενικῇ ῾Αγίᾳ Συνόδῳ, συγκροτηθείσῃ ἐν Κωνσταντινουπόλει, ἐν ἔτει 381, ἐπί Θεοδοσίου τοῦ Μεγάλου.
῾Ο ἑορτασμός ἐθεσπίσθη δι' ἀποφάσεως τῆς ῾Αγίας καί ῾Ιερᾶς Συνόδου κατά τήν συνεδρίαν τῆς 20ῆς Δεκεμβρίου 1980. (Πρβλ. Κώδ. Β´ 103 Διοικητικῶν Πρακτικῶν, ἔτους 1980, σ. 450-451).
῾Η ᾽Ακολουθία τῶν Πατέρων τῆς Β´ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ποιηθεῖσα ὑπό Γερασίμου Μοναχοῦ Μικραγιαννανίτου, ῾Υμνογράφου τῆς Μεγάλης τοῦ Χριστοῦ ᾽Εκκλησίας, ἐξεδόθη τό πρῶτον ἐν ᾽Αθήναις, ἐν ἔτει 1981. ῞Οπου δέν ἑορτάζεται ἡ μνήμη τῶν ῾Αγίων Πατέρων τῆς Β´ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ἀκολουθεῖται ἡ κατωτέρω τάξις:

Τῷ Σαββάτῳ ἑσπέρας: Θ´ ΩΡΑ

᾽Απολυτίκιον: «Τό φαιδρόν τῆς ᾽Αναστάσεως...».
Κοντάκιον: «Πίστει ἐλθοῦσα...».
᾽Απόλυσις: Μικρά.

ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ

Προοιμιακός – Ψαλτήριον.
Εἰς τό· «Κύριε, ἐκέκραξα...».
῾Εσπέρια: 1.– Τά 3 Στιχηρά ᾽Αναστάσιμα· «Διά τοῦ τιμίου σου Σταυροῦ... – ῾Ο τήν ᾽Ανάστασιν διδούς... – Μέγα θαῦμα...». 2.– Τά 4 Στιχηρά ᾽Ανατολικά· «῾Εσπερινήν προσκύνησιν... – Τόν ἀρχηγόν τῆς σωτηρίας ἡμῶν... – Οἱ τῆς κουστωδίας... – Κύριε, ὁ τόν ῞ᾼδην σκυλεύσας...», καί 3.– Τά 2 Στιχηρά ᾽Ιδιόμελα τοῦ Τυφλοῦ· «῾Ο τυφλός γεννηθείς...» καί «Παράγων ὁ ᾽Ιησοῦς...», εἰς 3 τό πρῶτον δίς.
Δόξα: Τό ᾽Ιδιόμελον τῆς ῾Εορτῆς τοῦ Τυφλοῦ· «Κύριε, παράγων ἐν τῇ ὁδῷ...».
Καί νῦν: Τό α´ Θεοτοκίον τοῦ ἤχου· «᾽Εν τῇ ᾽Ερυθρᾷ θαλάσσῃ...».
Εἴσοδος: «Φῶς ἱλαρόν...», τό Προκείμενον τῆς ἡμέρας.
᾽Απόστιχα: Τό ᾽Αναστάσιμον Στιχηρόν· «Σέ τόν σαρκωθέντα...», καί τά Στιχηρά τοῦ Πάσχα· «Πάσχα ἱερόν...», μετά τῶν πρό αὐτῶν στίχων.
Δόξα: Τό ᾽Ιδιόμελον τοῦ Τυφλοῦ· «Δικαιοσύνης ἥλιε...».
Καί νῦν: «᾽Αναστάσεως ἡμέρα...», μετά τοῦ «Χριστός ἀνέστη...».
Τρισάγιον.
᾽Απολυτίκια: 1.– Τό ᾽Αναστάσιμον· «Τόν συνάναρχον Λόγον...». 2.– Δόξα, Καί νῦν, τό Θεοτοκίον αὐτοῦ· «Χαῖρε, πύλη Κυρίου...».
᾽Απόλυσις: ῾Η ᾽Αναστάσιμος.

Τῇ Κυριακῇ πρωΐ: ΜΕΣΟΝΥΚΤΙΚΟΝ

Μετά τόν Ν´ Ψαλμόν ὁ Τριαδικός Κανών· «Κράτος τῆς ἑνιαίας...». Τό διά τήν Λιτήν ᾽Ιδιόμελον τῆς ῾Εορτῆς. Δόξα, «῞Ολον τόν βίον ὁ τυφλός...». Καί νῦν, τό ὁμόηχον Θεοτοκίον· «Νεῦσον παρακλήσεσι...». Τά Τριαδικά. Τό Τρισάγιον καί ἡ ῾Υπακοή τοῦ ἤχου· «᾽Αγγελικῇ ὁράσει...».

ΟΡΘΡΟΣ

῾Εξάψαλμος.
Εἰς τό· «Θεός Κύριος...».
᾽Απολυτίκια: 1.– Τό ᾽Αναστάσιμον· «Τόν συνάναρχον Λόγον...». 2.– Δόξα, τό αὐτό. 3.– Καί νῦν, τό Θεοτοκίον αὐτοῦ· «Χαῖρε, πύλη Κυρίου...».
Καθίσματα: Τά ᾽Αναστάσιμα τῆς α´ καί β´ Στιχολογίας μετά τῶν Θεοτοκίων αὐτῶν.
Τά Εὐλογητάρια – ἡ ῾Υπακοή – οἱ ᾽Αναβαθμοί καί τό Προκείμενον τοῦ ἤχου.
Κανόνες: Τοῦ Πάσχα μετά τῶν Εἱρμῶν καί τῶν δύο Θεοτοκίων.
᾽Από γ´ ᾽ῼδῆς·
Μεσῴδια Καθίσματα: Τό ἐν τῷ Πεντηκοσταρίῳ· «῾Ο τῶν ὅλων Δεσπότης καί Ποιητής...» (δίς).
᾽Αφ' ς´ ᾽ῼδῆς·
Κοντάκιον – Οἶκος: Τοῦ Τυφλοῦ.
Συναξάριον: Τῆς ἡμέρας ἐκ τοῦ Μηναίου καί τό ῾Υπόμνημα τοῦ Πεντηκοσταρίου.
Καταβασίαι: «Τῷ Σωτῆρι Θεῷ...».
Εὐαγγέλιον ῎Ορθρου: Τό Η´ ῾Εωθινόν· «Μαρία εἱστήκει πρός τό μνημεῖον...», κτλ.
῾Η Τιμιωτέρα: Οὐ στιχολογεῖται, ἀντ' αὐτῆς ἡ θ´ ᾽ῼδή τοῦ Κανόνος τοῦ Πάσχα μετά τῶν δύο θεοτοκίων, ὡς καί τῇ Κυριακῇ τῶν Μυροφόρων.
Εἱρμός θ´ ᾽ῼδῆς: «Σέ τήν ὑπέρ νοῦν...».
«῞Αγιος Κύριος...».
᾽Εξαποστειλάρια: 1.– Τοῦ Πάσχα· «Σαρκί ὑπνώσας...». 2.– Τά 2 τοῦ Τυφλοῦ· «Τούς νοερούς μου ὀφθαλμούς...» καί· «Παράγων ὁ Σωτήρ ἡμῶν...».
Αἶνοι: 1.– Τά 4 ᾽Αναστάσιμα Στιχηρά· «Κύριε, ἐσφραγισμένου τοῦ τάφου... – Κύριε, τούς μοχλούς τούς αἰωνίους... – Κύριε, αἱ γυναῖκες... – Κύριε, ὥσπερ ἐξῆλθες...». 2.– Τά 4 Στιχηρά τοῦ Πάσχα· «Πάσχα ἱερόν... – Δεῦτε ἀπό θέας γυναῖκες... – Αἱ Μυροφόροι γυναῖκες... – Πάσχα τό τερπνόν...», μετά τῶν πρό αὐτῶν στίχων.
Δόξα: Τό ᾽Ιδιόμελον τοῦ Τυφλοῦ· «Τίς λαλήσει τάς δυναστείας σου...».
Καί νῦν: «᾽Αναστάσεως ἡμέρα...» μετά τοῦ «Χριστός ἀνέστη...».
Δοξολογία: Μεγάλη.
«Σήμερον σωτηρία...».

ΕΙΣ ΤΗΝ Θ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΝ

᾽Αντίφωνα: Τοῦ Πάσχα
Εἰσοδικόν: Τοῦ Πάσχα
Μετά τήν Εἴσοδον.
᾽Απολυτίκια: 1.– Τό ᾽Αναστάσιμον· «Τόν συνάναρχον Λόγον...». 2.– Τοῦ Ναοῦ.
Κοντάκιον: Τοῦ Πάσχα· «Εἰ καί ἐν τάφῳ...».
Τρισάγιον.
᾽Απόστολος: ΣΤ´ Κυριακῆς Πράξεων· «᾽Εγένετο πορευομένων ἡμῶν...» (Πράξ. ις´ 16-34).
Εὐαγγέλιον: Κυριακῆς τοῦ Τυφλοῦ· «Παράγων ὁ ᾽Ιησοῦς...» (᾽Ιω. θ´ 1-38).
Εἰς τό ᾽Εξαιρέτως: «῾Ο ῎Αγγελος ἐβόα... – Φωτίζου, φωτίζου...».
Κοινωνικόν: «Σῶμα Χριστοῦ...».
«Χριστός ἀνέστη...», κτλ.
᾽Απόλυσις: ῾Η ᾽Αναστάσιμος.

---

῞Οπου τελεῖται ἡ μνήμη τῶν ῾Αγίων Πατέρων τῆς Β´ Οἰκουμενικῆς Συνόδου,
ἀκολουθεῖται ἡ κατωτέρω τάξις:

Τῷ Σαββάτῳ ἑσπέρας: Θ´ ΩΡΑ

᾽Απολυτίκιον: «Τό φαιδρόν τῆς ᾽Αναστάσεως...».
Κοντάκιον: «Πίστει ἐλθοῦσα...».
᾽Απόλυσις: Μικρά.

ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ

Προοιμιακός – Ψαλτήριον.
Εἰς τό· «Κύριε, ἐκέκραξα...».
῾Εσπέρια: 1.– Τά 3 Στιχηρά ᾽Αναστάσιμα· «Διά τοῦ τιμίου σου Σταυροῦ... – ῾Ο τήν ᾽Ανάστασιν διδούς... – Μέγα θαῦμα...». 2.– ῞Εν Στιχηρόν ᾽Ανατολικόν· «῾Εσπερινήν προσκύνησιν...». 3.– Τά 2 Στιχηρά ᾽Ιδιόμελα τοῦ Τυφλοῦ· «῾Ο τυφλός γεννηθείς...» καί «Παράγων ὁ ᾽Ιησοῦς...», καί 4.– 4 Στιχηρά Προσόμοια τῶν Πατέρων· «Οὐρανόθεν δεξάμενοι... – ῾Ως τοῦ Πνεύματος ὄργανα... – ῾Ο θεόφρων Νεκτάριος... – Τῇ τοῦ Πνεύματος χάριτι...».
Δόξα: Τό ᾽Ιδιόμελον τῶν Πατέρων· «Σήμερον ὡς ἀστέρες παμφαεῖς...».
Καί νῦν: Τό ᾽Ιδιόμελον τοῦ Τυφλοῦ· «Κύριε, παράγων ἐν τῇ ὁδῷ...».
Εἴσοδος: «Φῶς ἱλαρόν...», τό Προκείμενον τῆς ἡμέρας καί τά ᾽Αναγνώσματα.
᾽Απόστιχα: Τό ᾽Αναστάσιμον Στιχηρόν· «Σέ τόν σαρκωθέντα...», καί τά Στιχηρά τοῦ Πάσχα· «Πάσχα ἱερόν...», μετά τῶν πρό αὐτῶν στίχων.
Δόξα: Τό ἕτερον ᾽Ιδιόμελον τῶν Πατέρων· «Τήν ῥομφαίαν τοῦ Πνεύματος...».
Καί νῦν: Τό ἕτερον ᾽Ιδιόμελον τοῦ Τυφλοῦ· «Δικαιοσύνης ἥλιε...».
Τρισάγιον.
᾽Απολυτίκια: 1.– Τό ᾽Αναστάσιμον: «Τόν συνάναρχον Λόγον...». 2.– Δόξα, τῶν Πατέρων· «Τῆς δευτέρας Συνόδου ὑποφῆται καί σύνεδροι...», καί 3.– Καί νῦν, τό ὁμόηχον Θεοτοκίον· «Τοῦ Γαβριήλ φθεγξαμένου...».
᾽Απόλυσις: ῾Η ᾽Αναστάσιμος.

Τῇ Κυριακῇ πρωΐ: ΜΕΣΟΝΥΚΤΙΚΟΝ

Μετά τόν Ν´ Ψαλμόν ὁ Τριαδικός Κανών· «Κράτος τῆς ἑνιαίας...». Τά διά τήν Λιτήν τῶν Πατέρων 4 ᾽Ιδιόμελα· «῾Ως θαυμαστή ὑμῶν ἡ συνέλευσις...». Δόξα τό ᾽Ιδιόμελον αὐτῶν· «Τούς ἐν τῇ ἄνωθεν ῥοπῇ...». Καί νῦν, τό διά τήν Λιτήν ᾽Ιδιόμελον τῆς ῾Εορτῆς. «῞Ολον τόν βίον ὁ τυφλός...». Τά Τριαδικά· «῎Αξιόν ἐστιν...», Τρισάγιον καί ᾽Απολυτίκιον τῶν Πατέρων· «Τῆς δευτέρας Συνόδου ὑποφῆται καί σύνεδροι...».

ΟΡΘΡΟΣ

῾Εξάψαλμος.
Εἰς τό· «Θεός Κύριος...».
᾽Απολυτίκια: Τά τοῦ ῾Εσπερινοῦ.
Καθίσματα: Τά ᾽Αναστάσιμα τῆς α´ καί β´ Στιχολογίας· Εἰς τό δόξα ἀμφοτέρων ἀνά ἕν Κάθισμα τῶν Πατέρων· «Συνέλευσις λαμπρά...» καί «῾Ο χορός τῶν Πατέρων ὁ ῾Ιερός...», ἀντιστοίχως. Καί νῦν, τά ᾽Αναστάσιμα Θεοτοκία. Εἰς τήν γ´ Στιχολογίαν τό τῶν Πατέρων καί τό Θεοτοκίον.
Τά Εὐλογητάρια – ἡ ῾Υπακοή – οἱ ᾽Αναβαθμοί καί τό Προκείμενον τοῦ ἤχου.
Κανόνες: 1.– Τοῦ Πάσχα. 2.– Τῶν Πατέρων· «Τριάς ὑπερούσιε...», μετά τῶν δύο Θεοτοκίων τοῦ Κανόνος τοῦ Πάσχα.
᾽Από γ´ ᾽ῼδῆς·
Κοντάκιον καί Οἶκος τοῦ Τυφλοῦ καί τά·
Μεσῴδια Καθίσματα: 1.– Τῶν Πατέρων· «Τῶν ῾Αγίων Πατέρων τήν θείαν Σύνοδον...». 2.– Τοῦ τυφλοῦ· «῾Ο τῶν ὅλων Δεσπότης καί Ποιητής...».
᾽Αφ' ς´ ᾽ῼδῆς·
Κοντάκιον – Οἶκος: Τῶν Πατέρων.
Συναξάριον: Τῆς ἡμέρας, τῶν Πατέρων ἐκ τῆς ἰδιαιτέρας Φυλλάδος καί τό ῾Υπόμνημα τοῦ Πεντηκοσταρίου.
Καταβασίαι: «Τῷ Σωτῆρι Θεῷ...».
Εὐαγγέλιον ῎Ορθρου: Τό Η´ ῾Εωθινόν· «Μαρία εἱστήκει πρός τό μνημεῖον...», κτλ.
῾Η Τιμιωτέρα: Οὐ στιχολογεῖται, ἀντ' αὐτῆς ἡ θ´ ᾽ῼδή τοῦ Κανόνος τοῦ Πάσχα καί τῶν Πατέρων μετά τῶν δύο Θεοτοκίων.
Εἱρμός θ´ ᾽ῼδῆς: «Σέ τήν ὑπέρ νοῦν...».
«῞Αγιος Κύριος...».
᾽Εξαποστειλάρια: 1.– Τοῦ Πάσχα. 2.– Τῶν Πατέρων· «Οἱ τήν δευτέραν Σύνοδον...», καί 3.– Τοῦ Τυφλοῦ· «Παράγων ὁ Σωτήρ ἡμῶν...».
Αἶνοι: 1.– Τά 3 Στιχηρά ᾽Αναστάσιμα· «Κύριε, ἐσφραγισμένου τοῦ τάφου... – Κύριε, τούς μοχλούς τούς αἰωνίους... – Κύριε, αἱ γυναῖκες...». 2.– 3 Στιχηρά Προσόμοια τῶν Πατέρων· «Τούς τῆς δευτέρας Συνόδου Πατέρας μέλψωμεν... – ῾Οδηγηθέντες Πατέρες ὑπό τοῦ Πνεύματος... – ῾Ο θεοσύλλεκτος δῆμος τῶν διδασκάλων ἡμῶν...», καί 3.– Τά 4 Στιχηρά τοῦ Πάσχα· «Πάσχα ἱερόν... – Δεῦτε ἀπό θέας γυναῖκες... – Αἱ Μυροφόροι γυναῖκες... – Πάσχα τό τερπνόν...».
Δόξα: Τό ᾽Ιδιόμελον τῶν Πατέρων· «Τοῦ Παρακλήτου τῇ χάριτι...».
Καί νῦν: Τό ᾽Ιδιόμελον τοῦ Τυφλοῦ· «Τίς λαλήσει τάς δυναστείας σου...»..
Δοξολογία: Μεγάλη.
«Σήμερον σωτηρία...».

ΕΙΣ ΤΗΝ Θ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΝ

᾽Αντίφωνα: τοῦ Πάσχα
Εἰσοδικόν: τοῦ Πάσχα
Μετά τήν Εἴσοδον.
᾽Απολυτίκια: 1.– Τό ᾽Αναστάσιμον· «Τόν συνάναρχον Λόγον...». 2.– Τῶν Πατέρων· «Τῆς δευτέρας Συνόδου ὑποφῆται καί σύνεδροι...». 3.– Τοῦ Ναοῦ.
Κοντάκιον: Τοῦ Πάσχα· «Εἰ καί ἐν τάφῳ...».
Τρισάγιον.
᾽Απόστολος: Τῶν Πατέρων· «Τέκνον Τίτε, πιστός ὁ λόγος...» (Τίτ. γ´ 8-15). Ζήτει τοῦτον τῇ Κυριακῇ τῶν Πατέρων τῆς Ζ´ Οἰκ. Συνόδου (11 ᾽Οκτωβρίου).
Εὐαγγέλιον: Κυριακῆς τοῦ Τυφλοῦ· «Παράγων ὁ ᾽Ιησοῦς...» (᾽Ιω. θ´ 1-38).
Εἰς τό ᾽Εξαιρέτως: «῾Ο ῎Αγγελος ἐβόα... – Φωτίζου, φωτίζου...».
Κοινωνικόν: «Σῶμα Χριστοῦ...».
«Χριστός ἀνέστη...», κτλ.
᾽Απόλυσις: ῾Η ᾽Αναστάσιμος.