Τῇ Μ. Πέμπτῃ ἑσπέρας.

῾Η ᾽Ακολουθία τοῦ ῎Ορθρου τῆς Μ. Παρασκευῆς (Τά Δώδεκα Εὐαγγέλια) τελεῖται κατά τήν ἐν τῷ Τριῳδίῳ τάξιν καί τήν ἐν τῷ ΤΜΕ 80 σ. 358 κ.ἑξ. διατύπωσιν.

῾Η ἔναρξις τοῦ ῎Ορθρου, ὡς διετυπώθη τῷ ἑσπέρας τῆς Κυριακῆς τῶν Βαΐων διά τόν ῎Ορθρον τῆς Μ. Δευτέρας.

ΟΡΘΡΟΣ

῾Εξάψαλμος.
᾽Απολυτίκια: Εἰς τό· «᾽Αλληλούϊα». Τό Τροπάριον· «῞Οτε οἱ ἔνδοξοι Μαθηταί...», δίς ἀργῶς καί ἅπαξ σύντομον. Εὐθύς.
Τό Α´ Εὐαγγέλιον·
Εἰς τό τέλος τοῦ Εὐαγγελίου καί μέχρι καί τοῦ ΙΑ´ λέγομεν· «Δόξα τῇ μακροθυμίᾳ σου, Κύριε, δόξα σοι».
᾽Αντίφωνα: ῎Αρχεται ὁ δεξιός Χορός καί ψάλλουσιν οἱ Χοροί ἐναλλάξ τά Τροπάρια τῶν Α´, Β´ καί Γ´ ᾽Αντιφώνων μετά τοῦ Δόξα, Καί νῦν, αὐτῶν.
Κάθισμα: «᾽Εν τῷ δείπνῳ τούς Μαθητάς...».
Τό Β´ Εὐαγγέλιον·
᾽Αντίφωνα: ῎Αρχεται ὁ ἀριστερός Χορός καί ψάλλουσιν οἱ Χοροί ἐναλλάξ τά Τροπάρια τῶν Δ´, Ε´ καί ΣΤ´ ᾽Αντιφώνων μετά τοῦ Δόξα, Καί νῦν, αὐτῶν.
Κάθισμα: «Ποῖός σε τρόπος, ᾽Ιούδα...».
Τό Γ´ Εὐαγγέλιον·
᾽Αντίφωνα: ῎Αρχεται ὁ δεξιός Χορός καί ψάλλουσιν οἱ Χοροί ἐναλλάξ τά Τροπάρια τῶν Ζ´, Η´ καί Θ´ ᾽Αντιφώνων μετά τοῦ Δόξα, Καί νῦν, αὐτῶν.
Κάθισμα: «῎Ω πῶς ᾽Ιούδας ὁ ποτέ σου μαθητής...».
Τό Δ´ Εὐαγγέλιον·
᾽Αντίφωνα: ῎Αρχεται ὁ ἀριστερός Χορός καί ψάλλουσιν οἱ Χοροί ἐναλλάξ τά Τροπάρια τῶν Ι´, ΙΑ´ καί ΙΒ´ ᾽Αντιφώνων μετά τοῦ Δόξα, Καί νῦν, αὐτῶν.
Κάθισμα: «῞Οτε παρέστης τῷ Καϊάφᾳ...».
Τό Ε´ Εὐαγγέλιον·
᾽Αντίφωνα: ῎Αρχεται ὁ δεξιός Χορός καί ψάλλουσιν οἱ Χοροί ἐναλλάξ τά Τροπάρια τῶν ΙΓ´ καί ΙΔ´ ᾽Αντιφώνων μετά τοῦ Δόξα, Καί νῦν, αὐτῶν.
Εἰς τό τέλος τοῦ Δόξα, Καί νῦν, τοῦ ΙΔ´ ᾽Αντιφώνου. «Χαῖρε ἡ δι' ᾽Αγγέλου... ἡ ἀξιωθεῖσα γενέσθαι μήτηρ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ» γίνεται ἡ ἐκ τοῦ ῾Ιεροῦ Βήματος ἔξοδος τοῦ ᾽Εσταυρωμένου, τοῦ φέροντος αὐτόν ῾Ιερέως ἐκφωνοῦντος κατά τό ὕφος τοῦ Εὐαγγελίου, ἐν κατανύξει, τό ᾽Ιδιόμελον· «Σήμερον κρεμᾶται ἐπί ξύλου...», ἐν συνεχείᾳ τό αὐτό ᾽Ιδιόμελον ψάλλουσιν οἱ Χοροί (δίχορον) καί τά ὑπόλοιπα Τροπάρια τοῦ ΙΕ´ ᾽Αντιφώνου μετά τοῦ Δόξα, Καί νῦν, αὐτοῦ.
Κάθισμα: «᾽Εξηγόρασας ἡμᾶς...».
Τό ΣΤ´ Εὐαγγέλιον·
Μακαρισμοί: ῎Αρχεται ὁ δεξιός Χορός.
Προκείμενον: «Διεμερίσαντο τά ἱμάτιά μου ἑαυτοῖς· καί ἐπί τόν ἱματισμόν μου ἔβαλον κλῆρον».
Στίχος: «῾Ο Θεός, ὁ Θεός μου, πρόσχες μοι· ἵνα τί ἐγκατέλιπές με;».
Τό Ζ´ Εὐαγγέλιον·
῾Ο Ν´ Ψαλμός: (χῦμα).
Τό Η´ Εὐαγγέλιον·
Κανών: ῾Η ε´ ᾽ῼδή τοῦ Τριῳδίου· «Πρός σέ ὀρθρίζω...», εἰς 4.
Εἱρμός ε´ ᾽ῼδῆς: «Πρός σέ ὀρθρίζω...», ἀργῶς.
Κοντάκιον - Οἶκος: Τοῦ Τριῳδίου.
Συναξάριον: Τῆς ἡμέρας (29ης ᾽Απριλίου) καί τό ῾Υπόμνημα τοῦ Τριῳδίου.
Κανών: Συνεχίζει ὁ Κανών μέ τήν η´ ᾽ῼδήν τοῦ Τριῳδίου· «Στήλην κακίας...», εἰς 6. ῎Αρχεται ὁ ἀριστερός Χορός.
Εἱρμός η´ ᾽ῼδῆς: «Αἰνοῦμεν, εὐλογοῦμεν καί προσκυνοῦμεν τόν Κύριον – Στήλην κακίας...», ἀργῶς.
῾Η Τιμιωτέρα: Οὐ στιχολογεῖται ἀντ' αὐτῆς ἡ θ´ ᾽ῼδή τοῦ Τριῳδίου· «Τήν Τιμιωτέραν...», εἰς 6. ῎Αρχεται ὁ δεξιός Χορός.
Εἱρμός θ´ ᾽ῼδῆς: «Τήν Τιμιωτέραν τῶν Χερουβείμ...», ἀργῶς.
᾽Εξαποστειλάριον: «Τόν λῃστήν αὐθημερόν...» τρίς.
Τό Θ´ Εὐαγγέλιον·
Αἶνοι: Τά 3 Στιχηρά ᾽Ιδιόμελα· «Δύο καί πονηρά... – ῞Εκαστον μέλος τῆς ἁγίας σου σαρκός... – Σταυρωθέντος σου, Χριστέ...», εἰς 4.
Δόξα: Τό ἕτερον ᾽Ιδιόμελον· «᾽Εξέδυσάν με...».
Καί νῦν: Τό ἀκολουθοῦν ᾽Ιδιόμελον· «Τόν νῶτον μου ἔδωκα εἰς μαστίγωσιν...».
Τό Ι´ Εὐαγγέλιον·
«Σοί δόξα πρέπει...»
Δοξολογία: (Χῦμα).
Πληρωτικά.
Τό ΙΑ´ Εὐαγγέλιον·
᾽Απόστιχα: Τά 4 Στιχηρά ᾽Ιδιόμελα· «Πᾶσα ἡ κτίσις... – Λαός δυσσεβής... – Σήμερον σέ θεωροῦσα... – ᾽Επί ξύλου βλέπουσα...». Τά τρία τελευταῖα μέ τούς πρό αὐτῶν στίχους.
Δόξα: Τό ἕτερον ᾽Ιδιόμελον· «Κύριε, ἀναβαίνοντός σου ἐν τῷ Σταυρῷ...».
Καί νῦν: Τό ἀκολουθοῦν ἕτερον ᾽Ιδιόμελον· «῎Ηδη βάπτεται κάλαμος...».
Τό ΙΒ´ Εὐαγγέλιον·
«Δόξα σοι, Κύριε, δόξα σοι...».
«᾽Αγαθόν τό ἐξομολογεῖσθαι...».
Τρισάγιον.
᾽Απολυτίκιον: «᾽Εξηγόρασας ἡμᾶς...» (τρίς).
᾽Εκτενής.
᾽Απόλυσις: «῾Ο ἐμπτυσμούς καί μάστιγας καί κολαφισμούς καί Σταυρόν καί θάνατον ὑπομείνας διά τήν ἡμῶν σωτηρίαν, Χριστός ὁ ἀληθινός...».

Τῇ Μ. Παρασκευῇ πρωΐ: ΑΙ ΩΡΑΙ

῞Ωρα Α´.

῾Ο ῾Ιερεύς: «Εὐλογητός ὁ Θεός...».
῾Ο ᾽Αναγνώστης: Τρισάγιον. «Κύριε, ἐλέησον» (ιβ´). «Δεῦτε προσκυνήσωμεν...», καί οἱ Ψαλμοί τῆς Α´ ῞Ωρας. Δόξα, «Σταυρωθέντος σου, Χριστέ...». Καί νῦν, «Τί σέ καλέσωμεν...».
῎Αρχονται·
Οἱ Χοροί: Ψάλλουσι τά ᾽Ιδιόμελα· «Σήμερον τοῦ ναοῦ τό καταπέτασμα... – ῾Ως πρόβατον ἐπί σφαγήν, ἤχθης...». (῎Αρχεται ὁ α´ Χορός).
Δόξα, Καί νῦν: «Τοῖς συλλαβοῦσί σε παρανόμοις...».
Προφητεία: «Τάδε λέγει Κύριος· Λήψομαι τήν ῥάβδον μου...» (Ζαχ. ια´ 10-13).
᾽Απόστολος: «᾽Εμοί μή γένοιτο...» (Γαλ. ς´ 14-18).
Εὐαγγέλιον: «Πρωΐας γενομένης...» (Ματθ. κζ´ 1-56).
Εὐθύς ὁ ᾽Αναγνώστης: «Τά διαβήματά μου...».
Τρισάγιον.
Κοντάκιον: «Τόν δι' ἡμᾶς σταυρωθέντα...». «Κύριε, ἐλέησον» (ιβ´). «῾Ο ἐν παντί καιρῷ...». «Κύριε, ἐλέησον» (γ´). Δόξα, Καί νῦν, «Τήν Τιμιωτέραν... ἐν ὀνόματι Κυρίου εὐλόγησον, Πάτερ».
῾Ο ῾Ιερεύς: «῾Ο Θεός οἰκτειρῆσαι ἡμᾶς...».
῾Ο Προεστώς: Τήν εὐχήν· «Χριστέ τό φῶς τό ἀληθινόν...», καί ἄρχεται ἡ Γ´ ῞Ωρα.

῞Ωρα Γ´.

῾Ο ᾽Αναγνώστης: «Δεῦτε προσκυνήσωμεν...». Καί οἱ Ψαλμοί τῆς Γ´ ῞Ωρας. Δόξα, «Κύριε, κατέκρινάν σε...». Καί νῦν, «Θεοτόκε, σύ εἶ ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινή...».
Οἱ Χοροί: Ψάλλουσι τά ᾽Ιδιόμελα· «Διά τόν φόβον τῶν ᾽Ιουδαίων... – Πρό τοῦ τιμίου σου Σταυροῦ...» (ἄρχεται ὁ β´ Χορός).
᾽Αρχομένων τῶν ᾽Ιδιομέλων ὁ Μ. ᾽Αρχιδιάκονος φέρων τόν μέλανα Μανδύαν καί κρατῶν κατζίον ἐξέρχεται τῆς Βορείου Πύλης, προπορευομένου λαμπαδούχου, καί θυμιᾷ ἀπό τοῦ πρό τῆς ῾Ωραίας Πύλης χώρου τόν Θρόνον τρίς, ἀνά τρίς τάς τέσσαρας εἰκόνας τοῦ Τέμπλου, τήν Δυτικήν Πύλην, ἐλθών δέ πρό τοῦ ᾽Εσταυρωμένου θυμιᾷ ἐννεάκις· εἶτα τόν Θρόνον τρίς, τούς Χορούς, σχῆμα εἰς τόν Θρόνον καί ἐν συνεχείᾳ, ὡς συνήθως, τόν λαόν· κατά τήν ἐπιστροφήν ἐννεάκις τόν ᾽Εσταυρωμένον, τρίς τόν Θρόνον, τό τέμπλον καί εἰσέρχεται διά τῆς Νοτίου Πύλης εἰς τό ῾Ιερόν Βῆμα.
Δόξα, Καί νῦν: «῾Ελκόμενος ἐπί Σταυροῦ...».
Προφητεία: «Κύριος δίδωσί μοι γλῶσσαν...» (᾽Ησ. ν´ 4-11).
᾽Απόστολος: «῎Ετι Χριστός...» (῾Ρωμ. ε´ 6-10).
Εὐαγγέλιον: «Οἱ στρατιῶται ἀπήγαγον τόν ᾽Ιησοῦν...» (Μᾶρκ. ιε´ 16-41). Εὐθύς·
῾Ο ᾽Αναγνώστης: «Κύριος ὁ Θεός εὐλογητός...».
Τρισάγιον.
Κοντάκιον: «Τόν δι' ἡμᾶς σταυρωθέντα, δεῦτε πάντες ὑμνήσωμεν...» κτλ., ὡς ἐν τῇ Α´ ῞Ωρᾳ. Εἶτα·
῾Ο ῾Ιερεύς: Τήν εὐχήν· «Δέσποτα Θεέ...», καί ἄρχεται ἡ ΣΤ´ ῞Ωρα.

῞Ωρα ΣΤ´.

῾Ο ᾽Αναγνώστης: «Δεῦτε προσκυνήσωμεν...», καί οἱ Ψαλμοί τῆς ΣΤ´ ῞Ωρας. Δόξα, «Σωτηρίαν εἰργάσω ἐν μέσῳ τῆς γῆς...». Καί νῦν, «῞Οτι οὐκ ἔχομεν παῤῥησίαν...»· καί ἄρχεται·
Οἱ Χοροί: Ψάλλουσι τά ᾽Ιδιόμελα· «Τάδε λέγει Κύριος τοῖς ᾽Ιουδαίοις... – Οἱ νομοθέται τοῦ ᾽Ισραήλ...» (ἄρχεται ὁ α´ Χορός).
᾽Αρχομένων τῶν ᾽Ιδιομέλων ὁ ῾Υπογραμματεύς φέρων τόν μέλανα Μανδύαν καί κρατῶν κατζίον θυμιᾷ, ὡς καί ὁ Μ. ᾽Αρχιδιάκονος κατά τήν Γ´ ῞Ωραν.
Δόξα, Καί νῦν: «Δεῦτε, χριστοφόροι λαοί...».
Προφητεία: «Τάδε λέγει Κύριος· ἰδού συνήσει...» (᾽Ησ. νβ´ 13 – νδ´ 2).
᾽Απόστολος: «῾Ο ἁγιάζων καί οἱ ἁγιαζόμενοι...» (῾Εβρ. β´ 11-18).
Εὐαγγέλιον: «῎Ηγοντο δέ καί ἕτεροι δύο κακοῦργοι...» (Λουκ. κγ´ 32-49). Εὐθύς·
῾Ο ᾽Αναγνώστης: «Ταχύ προκαταλαβέτωσαν...».
Τρισάγιον.
Κοντάκιον: «Τόν δι' ἡμᾶς σταυρωθέντα...», ὡς ἐν τῇ Α´ ῞Ωρᾳ. Εἶτα·
῾Ο ῾Ιερεύς: Τήν εὐχήν· «Θεέ καί Κύριε τῶν Δυνάμεων...», καί ἄρχεται ἡ Θ´ ῞Ωρα.

῞Ωρα Θ´.

῾Ο ᾽Αναγνώστης: «Δεῦτε προσκυνήσωμεν...», καί οἱ Ψαλμοί τῆς Θ´ ῞Ωρας. Δόξα, «Βλέπων ὁ λῃστής...». Καί νῦν, «῾Ο δι' ἡμᾶς γεννηθείς...».
῾Ο β´ Χορός: Ψάλλει τό ᾽Ιδιόμελον· «Θάμβος ἦν κατιδεῖν...».
᾽Αρχομένων τῶν ᾽Ιδιομέλων, ὁ Διάκονος τῆς Σειρᾶς φέρων τόν μέλανα Μανδύαν καί κρατῶν κατζίον θυμιᾷ, ὡς καί οἱ ἄλλοι Διάκονοι.
῾Ο α´ Χορός: Ψάλλει τό ἕτερον ᾽Ιδιόμελον· «῞Οτε Σέ Σταυρῷ προσήλωσαν...», τό τέλος τοῦ ὁποίου· «...σύν Πατρί καί ῾Αγίῳ Πνεύματι», ψάλλει ὁ β´ Χορός· Εἶτα·
῾Ο α´ Χορός: Δόξα.
῾Ο β´ Χορός: Καί νῦν. ᾽Εν συνεχείᾳ ὁ·
Κανονάρχης: Στάς εἰς τό μέσον τοῦ ναοῦ καί βλέπων πρός ἀνατολάς, ἀναγινώσκει εὐλαβῶς καί κατά τό ὕφος τοῦ ᾽Αποστόλου τό ᾽Ιδιόμελον· «Σήμερον κρεμᾶται ἐπί ξύλου...» τρίς καί συνεχίζει· «Στέφανον ἐξ ἀκανθῶν... – Ψευδῆ πορφύραν... – ῾Ράπισμα κατεδέξατο... – ῞Ηλοις προσηλώθη...– Λόγχῃ ἐκεντήθη... – Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη...» τρίς, «Δεῖξον ἡμῖν...». Εἶτα ψάλλουσι τοῦτο (δίχορον) κατά Στίχον. Μεθ' ὅ·
Προφητεία: «Κύριε, γνώρισόν μοι...» (῾Ιερ. α´ 18 – ιβ´ 5, 9-11, 14-15).
᾽Απόστολος: «῎Εχοντες παῤῥησίαν...» (῾Εβρ. ι´ 19-31).
Εὐαγγέλιον: «῞Οτε ἐσταύρωσαν τόν ᾽Ιησοῦν...» (᾽Ιω. ιθ´ 23-37). Εὐθύς·
῾Ο ᾽Αναγνώστης: «Μή δή παραδῴῃς ἡμᾶς...».
Τρισάγιον.
Τό Κοντάκιον: «Τόν δι' ἡμᾶς σταυρωθέντα...» κτλ., ὡς ἐν τῇ Α´ ῞Ωρᾳ. Εἶτα·
῾Ο ῾Ιερεύς: Τήν εὐχήν· «Δέσποτα Κύριε ᾽Ιησοῦ Χριστέ...».
᾽Απόλυσις: «῾Ο ἐμπτυσμούς καί μάστιγας καί κολαφισμούς καί Σταυρόν καί θάνατον ὑπομείνας, διά τήν τοῦ κόσμου σωτηρίαν, Χριστός ὁ ἀληθινός Θεός ἡμῶν...». «Δι' εὐχῶν...».

ΜΕΓΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ

῾Η ᾽Ακολουθία τοῦ Μ. ῾Εσπερινοῦ τελεῖται κατά τήν ἐν τῷ Τριῳδίῳ τάξιν καί τήν ἐν τῷ ΤΜΕ παρ. 84, σ. 361 κ.ἑξ. διατύπωσιν.
Προοιμιακός.
Εἰς τό· «Κύριε, ἐκέκραξα...».
῾Εσπέρια: Τά ᾽Ιδιόμελα· «Πᾶσα ἡ κτίσις...» δίς. «Λαός δυσσεβής... – Σήμερον σέ θεωροῦσα... – ᾽Επί ξύλου βλέπουσα... – Σήμερον ὁ Δεσπότης...».
Δόξα: Τό ἕτερον ᾽Ιδιόμελον· «῎Ω πῶς ἡ παράνομος συναγωγή...».
Καί νῦν: Τό ἀκολουθοῦν ἕτερον ᾽Ιδιόμελον· «Φοβερόν καί παράδοξον...».
Εἴσοδος: Μετ' Εὐαγγελίου· «Φῶς ἱλαρόν...» καί εὐθύς·
Προφητεῖαι: α´.– «᾽Ελάλησε Κύριος πρός Μωϋσῆν...» (῎Εξοδ. λγ´ 11-23). β´.– «Εὐλόγησε Κύριος τά ἔσχατα τοῦ ᾽Ιώβ...» (᾽Ιώβ μβ´ 12-17). γ´.– «Τάδε λέγει Κύριος· ἰδού συνήσει ὁ παῖς μου...» (᾽Ησ. νβ´ 13, νδ´ 1).
᾽Απόστολος: «῾Ο λόγος ὁ τοῦ Σταυροῦ...» (Α´ Κορ. α´ 18 – β´ 2).
Εὐαγγέλιον: «Συμβούλιον ἔλαβον πάντες οἱ ἀρχιερεῖς...» (Ματθ. κζ´ 1-38), κτλ.
᾽Εκτενής.
«Καταξίωσον, Κύριε...».
Πληρωτικά.
᾽Απόστιχα: ῞Ατινα ψάλλονται κατά τήν περιφοράν τοῦ ᾽Επιταφίου· «῞Οτε ἐκ τοῦ ξύλου σε νεκρόν... – ῞Οτε ἐν τῷ τάφῳ τῷ καινῷ... – ῞Οτε ἐν τῷ τάφῳ σαρκικῶς... – ῞Οτε αἱ Δυνάμεις σε, Χριστέ...», μετά τῶν πρό αὐτῶν στίχων τά 3 τελευταῖα.
Δόξα, Καί νῦν: Τό ᾽Ιδιόμελον· «Σέ τόν ἀναβαλλόμενον...».
«Νῦν ἀπολύεις...»
Τρισάγιον.
᾽Απολυτίκια: 1.– «῾Ο εὐσχήμων ᾽Ιωσήφ...». 2.– «Ταῖς μυροφόροις γυναιξί...».
᾽Απόλυσις: «...ὁ δι' ἡμᾶς τούς ἀνθρώπους καί διά τήν ἡμετέραν σωτηρίαν τά φρικτά Πάθη καί τόν ζωοποιόν Σταυρόν καί τήν ἑκούσιον ταφήν σαρκί καταδεξάμενος Χριστός ὁ ἀληθινός...».