Νηστεία.

῾Η ᾽Ακολουθία τοῦ ῾Εσπερινοῦ μετά τοῦ ἐν τοῖς ᾽Αποδείπνοις Προεορτίου Κανόνος καί ὁ ῎Ορθρος ψάλλονται κατά τήν τάξιν τοῦ Μηναίου. Μετά τήν ᾽Απόλυσιν τοῦ ῎Ορθρου ἄρχεται ἡ ᾽Ακολουθία τῶν Μεγάλων ῾Ωρῶν τῆς ῾Εορτῆς, ὡς ἔχει αὕτη ἐν τῷ Μηναίῳ.

῞Ωρα Α´.

῾Ο ῾Ιερεύς: «Εὐλογητός ὁ Θεός...».
«Δόξα σοι ὁ Θεός ἡμῶν... Βασιλεῦ οὐράνιε...».
Τρισάγιον.
῾Ο ῾Ιερεύς: «῞Οτι Σοῦ ἐστιν...».
῾Ο ᾽Αναγνώστης: «Κύριε, ἐλέησον» (ιβ´). Δόξα, Καί νῦν, «Δεῦτε προσ-κυνήσωμεν...», καί εὐθύς οἱ Ψαλμοί τῆς Α´ ῞Ωρας. Εἶτα· Δόξα, «᾽Απεστρέφετό ποτε...». Καί νῦν, «Τί σε καλέσωμεν, ὦ Κεχαριτωμένη...».
Οἱ Χοροί: Ψάλλουσι τά ᾽Ιδιόμελα· «Σήμερον τῶν ὑδάτων... – ῾Ως ἄνθρωπος ἐν ποταμῷ...», (ἄρχεται ὁ α´ Χορός).
Δόξα, Καί νῦν: «Πρός τήν φωνήν τοῦ βοῶντος...».
῾Η Προφητεία: «Εὐφράνθητι ἔρημος...» (᾽Ησ. λε´ 1-10).
᾽Απόστολος: «... ὡς ἐπλήρου ὁ ᾽Ιωάννης τόν δρόμον...» (Πράξ. ιγ´ 25-33).
Εὐαγγέλιον: «... παραγίνεται ὁ ᾽Ιωάννης...» (Ματθ. γ´ 1-6).
Εὐθύς·
῾Ο ᾽Αναγνώστης: «Τά διαβήματά μου κατεύθυνον...».
Τρισάγιον.
Κοντάκιον: «᾽Εν τοῖς ῥείθροις σήμερον...». «Κύριε, ἐλέησον» (μ´). «῾Ο ἐν παντί καιρῷ...». «Κύριε, ἐλέησον...» τρίς. Δόξα, Καί νῦν, «Τήν τιμιωτέραν..., ᾽Εν ὀνόματι Κυρίου εὐλόγησον, Πάτερ».
῾Ο ῾Ιερεύς: «῾Ο Θεός οἰκτειρῆσαι ἡμᾶς...», καί ἡ Εὐχή· «Χριστέ τό φῶς τό ἀληθινόν...», καί ἄρχεται ἐν συνεχείᾳ ἡ Γ´ ῞Ωρα.

῞Ωρα Γ´.

῾Ο ᾽Αναγνώστης: «Δεῦτε προσκυνήσωμεν...», καί οἱ Ψαλμοί τῆς Γ´ ῞Ωρας. Δόξα, «᾽Απεστρέφετό ποτε...». Καί νῦν, «Θεοτόκε, σύ εἶ ἡ ἄμπελος...».
Οἱ Χοροί: Ψάλλουσι τά ᾽Ιδιόμελα· «῾Η τοῦ Προδρόμου καί Βαπτιστοῦ... – ῾Η Τριάς ὁ Θεός ἡμῶν...» (ἄρχεται ὁ β´ Χορός).
᾽Αρχομένων τῶν ᾽Ιδιομέλων ὁ Μ. ᾽Αρχιδιάκονος φέρων τόν μέλανα Μανδύαν καί κρατῶν κατζίον ἐξέρχεται τῆς Βορείου Πύλης, προπορευομένου λαμπαδούχου καί θυμιᾷ ἀπό τοῦ πρό τῆς ῾Ωραίας Πύλης χώρου τόν Θρόνον τρίς, ἀνά τρίς τάς τέσσερας εἰκόνας τοῦ Τέμπλου, τήν Δυτικήν Πύλην, εἶτα τόν Θρόνον τρίς, τούς Χορούς, σχῆμα εἰς τόν Θρόνον καί ἐν συνεχείᾳ, ὡς συνήθως, τόν λαόν– κατά τήν ἐπιστροφήν τρίς τόν Θρόνον, τό τέμπλον καί εἰσέρχεται διά τῆς Νοτίου Πύλης εἰς τό ῾Ιερόν Βῆμα.
Δόξα, Καί νῦν: «᾽Ερχόμενος μετά σαρκός...».
῾Η Προφητεία: «Λούσασθε καί καθαροί γίνεσθε...» (᾽Ησ. α´ 16-20).
᾽Απόστολος: «... ἐγένετο ἐν τῷ τόν ᾽Απολλώ εἶναι...» (Πράξ. ιθ´ 1-8).
Εὐαγγέλιον: «᾽Αρχή τοῦ Εὐαγγελίου...» (Μᾶρκ. α´ 1-8).
Εὐθύς·
῾Ο ᾽Αναγνώστης: «Κύριος ὁ Θεός εὐλογητός...».
Τρισάγιον.
Κοντάκιον: «᾽Εν τοῖς ῥείθροις σήμερον...», κτλ., ὡς καί ἐν τῇ Α´ ῞Ωρᾳ. Εἶτα–
῾Ο ῾Ιερεύς: Τήν εὐχήν· «Δέσποτα Θεέ...», καί ἄρχεται ἡ ΣΤ´ ῞Ωρα.

῞Ωρα ΣΤ´.

῾Ο ᾽Αναγνώστης: «Δεῦτε προσκυνήσωμεν...», καί οἱ Ψαλμοί τῆς ΣΤ´ ῞Ωρας. Δόξα, «᾽Απεστρέφετό ποτε...». Καί νῦν, «῞Οτι οὐκ ἔχομεν παῤῥησίαν...».
Οἱ Χοροί: Ψάλλουσι τά ᾽Ιδιόμελα· «Τάδε λέγει Κύριος... – Σήμερον ἡ ψαλμική προφητεία...» (ἄρχεται ὁ α´ Χορός).
᾽Αρχομένων τῶν ᾽Ιδιομέλων ὁ Δευτερεύων φέρων τόν μέλανα Μανδύαν καί κρατῶν κατζίον θυμιᾷ, ὡς καί ὁ Μ. ᾽Αρχιδιάκονος κατά τήν Γ ´ ῞Ωραν.
Δόξα, Καί νῦν: «Τί ἀναχαιτίζεις σου τά ὕδατα...».
῾Η Προφητεία: «᾽Αντλήσατε ὕδωρ μετ' εὐφροσύνης...» (᾽Ησ. ιβ´ 3-6).
᾽Απόστολος: «῞Οσοι εἰς Χριστόν ἐβαπτίσθημεν...» (῾Ρωμ. ς´ 3-11).
Εὐαγγέλιον: «... ἦλθεν ὁ ᾽Ιησοῦς...» (Μᾶρκ. α´ 9-11).
Εὐθύς·
῾Ο ᾽Αναγνώστης: «Ταχύ προκαταλαβέτωσαν...».
Τρισάγιον.
Κοντάκιον: «᾽Εν τοῖς ῥεῖθροις σήμερον...», κτλ., ὡς ἐν τῇ Α´ ῞Ωρᾳ. Εἶτα–
῾Ο ῾Ιερεύς: Τήν εὐχήν· «Θεέ καί Κύριε τῶν δυνάμεων...», καί ἄρχεται ἡ Θ´ ῞Ωρα.

῞Ωρα Θ´.

῾Ο ᾽Αναγνώστης: «Δεῦτε προσκυνήσωμεν...», καί οἱ Ψαλμοί τῆς Θ´ ῞Ωρας. Δόξα, «᾽Απεστρέφετό ποτε...». Καί νῦν, «῾Ο δι' ἡμᾶς γεννηθείς...».
῾Ο Χορός: Ψάλλει τό ᾽Ιδιόμελον· «Θάμβος ἦν κατιδεῖν...».
᾽Αρχομένων τῶν ᾽Ιδιομέλων ὁ Τριτεύων φέρων τόν μέλανα Μανδύαν καί κρατῶν κατζίον θυμιᾷ, ὡς καί οἱ ἄλλοι Διάκονοι.
῾Ο α´ Χορός: Ψάλλει τό ἕτερον ᾽Ιδιόμελον· «῞Οτε πρός αὐτόν...», τό τέλος τοῦ ὁποίου· «σύν Πατρί καί ῾Αγίῳ Πνεύματι», ψάλλει ὁ β´ Χορός. Εἶτα·
῾Ο α´ Χορός: Δόξα.
῾Ο β´ Χορός: Καί νῦν.
᾽Εν συνεχείᾳ ὁ Κανονάρχης στάς εἰς τό μέσον τοῦ Ναοῦ καί βλέπων πρός ἀνατολάς, ἀναγινώσκει εὐλαβῶς καί κατά τό ὕφος τοῦ ᾽Αποστόλου τό ᾽Ιδιόμελον· «Τήν χεῖρά σου τήν ἁψαμένην...» τρίς, καί συνεχίζει· «Μεθ' ἧς καί δακτύλῳ αὐτόν...», «῎Επαρον ὑπέρ ἡμῶν πρός αὐτόν...», «Καί γάρ μείζων τῶν Προφητῶν...», «Τούς ὀφθαλμούς σου πάλιν δέ...», «᾽Αναπέτασον πρός αὐτόν...», «Καί δεῦρο στῆθι μεθ' ἡμῶν» τρίς. «᾽Επισφραγίζων τόν ὕμνον...».
Εἶτα·
Οἱ Χοροί: Ψάλλουσι τοῦτο (δίχορον) κατά Στίχον. Μεθ' ὅ·
῾Η Προφητεία: «Καιρῷ δεκτῷ ἐπήκουσά σου...» (᾽Ησ. μθ´ 8-15).
᾽Απόστολος: «... ἐπεφάνη ἡ χάρις...» (Τίτ. β´ 11-14, γ´ 4-7).
Εὐαγγέλιον: «᾽Εν ἔτει πεντεκαιδεκάτῳ...» (Λουκ. γ´ 1-18).
Εὐθύς·
῾Ο ᾽Αναγνώστης: «Μή δή παραδῴης ἡμᾶς...».
Τρισάγιον.
Κοντάκιον: «᾽Εν τοῖς ῥείθροις σήμερον...», κτλ., ὡς ἐν τῇ Α´ ῞Ωρᾳ.
Εἶτα·
῾Ο ῾Ιερεύς: Τήν Εὐχήν· «Δέσποτα Κύριε ᾽Ιησοῦ Χριστέ...», καί ἡ συνήθης
᾽Απόλυσις.

Ο ΜΕΓΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ ΤΩΝ ΘΕΟΦΑΝΕΙΩΝ

Προοιμιακός.
Εἰς τό· «Κύριε, ἐκέκραξα...».
῾Εσπέρια: Στιχηρά ᾽Ιδιόμελα τῆς ῾Εορτῆς 4 εἰς 6· «Τόν φωτισμόν ἡμῶν...» δίς, «Τοῦ Λυτρωτοῦ ἡμῶν...» δίς, «Τά ᾽Ιορδάνεια ῥεῖθρα...», «Σῶσαι βουλόμενος...».
Δόξα, Καί νῦν: Τό ᾽Ιδιόμελον· «῾Υπέκλινας κάραν τῷ Προδρόμῳ...».
Εἴσοδος: Μετ' Εὐαγγελίου· «Φῶς ἱλαρόν...».
Εὐθύς τό α´ ᾽Ανάγνωσμα «᾽Εν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεός...», ἐν τέλει τοῦ ὁποίου·
῾Ο α´ Χορός: Ψάλλει τό Τροπάριον· «᾽Επεφάνης ἐν τῷ κόσμῳ...».
῾Ο ᾽Αναγνώστης: Τούς στίχους, εἰς ἕκαστον τῶν ὁποίων·
Οἱ Χοροί: ᾽Εναλλάξ ψάλλουσι τό τέλος τοῦ Τροπαρίου· «῞Ινα φωτίσῃ τούς ἐν σκότει...».
Πληρωθέντων δέ τῶν στίχων·
῾Ο α´ Χορός: Δόξα, Καί νῦν, καί ψάλλει ὁλόκληρον τό Τροπάριον.
Εἶτα τό Ε´ ᾽Ανάγνωσμα· «Εἶπεν ᾽Ηλίας τῷ ᾽Ελισσαιέ...».
῾Ο β´ Χορός: Ψάλλει τό Τροπάριον· «῾Αμαρτωλοῖς καί τελώναις...».
῾Ο ᾽Αναγνώστης: Τούς στίχους, εἰς ἕκαστον τῶν ὁποίων·
Οἱ Χοροί: ᾽Εναλλάξ ψάλλουσι τό τέλος τοῦ Τροπαρίου· «Ποῦ γάρ εἶχε τό φῶς σου λάμψαι...».
Πληρωθέντων δέ τῶν στίχων·
῾Ο β´ Χορός: Δόξα, Καί νῦν, καί ψάλλει ὁλόκληρον τό Τροπάριον.
Εἶτα τό ΣΤ´ ᾽Ανάγνωσμα· «Παρεγένετο Νεεμάν...».
Εὐθύς·
῾Ο Διάκονος: «Τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν...».
῾Ο ῾Ιερεύς: «῞Οτι ἅγιος εἶ ὁ Θεός ἡμῶν...».
Τρισάγιον.
᾽Απόστολος: Τοῦ ῾Εσπερινοῦ· «᾽Ελεύθερος ὤν ἐκ πάντων...» (Α´ Κορ. θ´ 19-27).
Εὐαγγέλιον: Τῆς Θ´ ῞Ωρας· «᾽Εν ἔτει πεντεκαιδεκάτῳ...» (Λουκ. γ´ 1-18).
Καθεξῆς ἡ Θ. Λειτουργία τοῦ Μεγάλου Βασιλείου.
Εἰς τό ᾽Εξαιρέτως: «᾽Επί σοι χαίρει...».
Κοινωνικόν: «Αἰνεῖτε...». «Εἴδομεν τό φῶς...», κτλ.

Μετά τήν ὀπισθάμβωνον εὐχήν καί τό· «Εἴη τό ὄνομα Κυρίου...» ψάλλονται τά ᾽Ιδιόμελα· «Φωνή Κυρίου...» καί τελεῖται ὁ ῾Αγιασμός κατά τήν ἐν τῷ Μηναίῳ διάταξιν. (῾Η εὐχή «Τριάς ῾Υπερούσιε...» δέν ἀναγινώσκεται κατά τήν τέλεσιν τοῦ σημερινοῦ ῾Αγιασμοῦ ἀλλά μόνον τήν κυριώνυμον ἡμέραν. Σήμερον ἀρχόμεθα ἀπό τοῦ· «Μέγας εἶ, Κύριε...»).
Μετά τήν ἐκφώνησιν τῆς κεφαλοκλισίας· «Σύ γάρ εἶ ὁ ἁγιασμός τῶν ψυχῶν...», ὁ ἱερεύς βαπτίζει τρίς τόν Τίμιον Σταυρόν, κρατῶν αὐτόν ὄρθιον κατάγει ἐν τῷ ἡγιασμένῳ ὕδατι καί ἀνάγει, ψάλλων τό ᾽Απολυτίκιον· «᾽Εν ᾽Ιορδάνῃ βαπτιζομένου Σου, Κύριε...» καί οἱ Χοροί ἐπαναλαμβάνουσι αὐτό ἀνά μίαν. ᾽Εν συνεχείᾳ ὁ ῾Ιερεύς ραντίζει τόν Ναόν καί τόν Λαόν μέ τό ἡγιασμένον ὕδωρ, ψάλλων τό Κοντάκιον· «᾽Εν τοῖς ῥείθροις σήμερον...» μετά προσέρχεται ὁ λαός, ἀσπάζεται τόν Τίμιον Σταυρόν, καί τήν Δεξιάν τοῦ ῾Ιερέως, ὁ ὁποῖος ραντίζει ἕνα ἕκαστον διά τῆς «ἁγιαστούρας», τοῦ β´ χοροῦ ψάλλοντος τό ᾽Ιδιόμελον· «᾽Ανυμνήσωμεν οἱ πιστοί...». Εἶτα· «Τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν – Εὐλογία Κυρίου...».
᾽Απόλυσις: «῾Ο ἐν ᾽Ιορδάνῃ ὑπό ᾽Ιωάννου βαπτισθῆναι καταδεξάμενος διά τήν ἡμῶν σωτηρίαν, Χριστός ὁ ἀληθινός Θεός...».