Η περίφημη Ιερά Μονή της Παμμακάριστου Θεοτόκου είχε το μεγάλο προνόμιο να κατέχει μία από τις σπουδαιότερες ψηφιδωτές φορητές εικόνες, την πασίγνωστη ''Παναγία την Παμμακάριστο'' ''...Και εν τω δεξιώ μέρει (του τέμπλου) η εικών της υπεραγίας Θεοτόκου της Παμμακάριστου, ωραιότατη και λαμπρά'', αναφέρει ο Μανουήλ Mαλαξός στην ιστορική έκδοση ''Πατριαρχική ιστορία μέχρι το 1581''. Με την τελική εγκατάσταση του Πατριαρχείου στο Φανάρι, η εικόνα της Παμμακαρίστου τοποθετήθηκε σε ξεχωριστή θέση του τέμπλου του πατριαρχικού ναού, στο νότιο κλίτος. Πολύ αργότερα, το 1798, ο πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε΄ μετέτρεψε το νότιο αυτό κλίτος σε παρεκκλήσιο προς τιμή της Παναγίας, χάρη στην εικόνα της Παμμακαρίστου. Σήμερα η Ιερά Εικόνα έχει τοποθετηθεί  στη μέση του νοτίου κλίτους, επάνω σε ειδικό προσκυνητάριο.

To "παλαιόν Πατριαρχείον", ο Ιουστινιάνειος Ιερός Ναός "της του Θεού Ειρήνης", στον τόπο της πρώτης "Καθέδρας" του Επισκόπου του Βυζαντίου, όπου ο Μ. Κωνσταντίνος ανίδρυσε την καινούργια βασιλική της Νέας Ρώμης, εντός της οποίας το 381 συνήλθε η Β΄ Οικουμενική Σύνοδος, αυτή που ολοκλήρωσε το "Σύμβολο της Πίστεως". Ο σημερινός Ιερός Ναός, λόγω των αναγκών και των σεισμών, επανειλημμένα αναστηλώθηκε και συντηρήθηκε. Απετέλεσε, με τον παρακείμενον Ιερόν Ναόν "της του Θεού Σοφίας", το δίδυμον της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, όπου η Καθέδρα του Οικουμενικού Πατριαρχείου μέχρι της Αλώσεως, με εξαίρεση την Φραγκοκρατία (1204-1261). Κατά θεία παραχώρηση ο Σουλτάνος Μωάμεθ, ο λεγόμενος Πορθητής, δεν την μετέβαλε σε τέμενος, αλλά σε οπλοθήκη του Σεραγίου του. Τον ΙΘ΄ αιώνα μεταβλήθηκε σε πολεμικό Μουσείο και προ 20ετίας σε αίθουσα πολιτιστικών εκδηλώσεων.

To Καθολικόν και το Παρεκκλήσιον της Μονής της Χώρας, ΙΑ' αιών. Η Μονή είναι αφιερωμένη στον Σωτήρα Χριστόν "Χώρα των ζώντων" και την Μητέρα Αυτού "Χωράν του Αχώρητου". Ιστορήθηκε με περίφημα ψηφιδωτά και νωπογραφίες μεταξύ των ετών 1310-1320 με την φροντίδα του τότε Πρωθυπουργού (Μ. Λογοθέτη) Θεοδώρου Μετοχίτου. Η διακόσμηση του αποκαλύφθηκε και πάλι το 1948-1950. Πρόκειται για την πλέον αριστουργηματική έκφραση της εικονογραφίας της Αναγεννήσεως στηνν εποχή των Παλαιολόγων. Η ιστόριση του Καθολικού στηρίζεται στον θεομητορικό κύκλο (της εικονογράφισης της ζωής της Παναγίας) όπως μας τον διηγείται στο "Πρωτευαγγέλιο" Ιακώβου του Αδελφοθέου. Στο παρεκκλήσιο του Ναού προβάλλεται η Ανάστασις του Κυρίου όπου και ενταφιάζοντο οι κτήτορες της Μονής. Στον εξωνάρθηκα διασώθηκαν τοιχογραφίες που αποτελούν προμηνύματα της θρησκευτικής ζωγραφικής, αυτής που τελικά αναπτύχθηκε στην Δύση.                      

(Αριστείδης Πανώτης, Άρχων Μ. Ιερομνήμων της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας ).

1. Το περίλαμπρο εικονοστάσιον όπου είναι αποθησαυρισμένη η πάνσεπτος Ιερά Εικόνα της Παναγίας της Παμμακαρίστου εντός του Πατριαρχικού Ναού του Μεγαλομάρτυρος Αγίου Γεωργίου του Τροπαιοφόρου.

2. Παμμακάριστος, Παρεκκλήσιο. Στον κεντρικό τρούλλο εικονίζεται ως τη μέση σε μετάλλιο ο Παντοκράτωρ να ευλογεί, καθώς τον πλαισιώνουν δώδεκα ολόσωμοι προφήτες.

Το σέμνωμα και παλλάδιον τον Γένους "Η Σωτείρα της Ρωμιοσύνης Παναγία η Παμμακάριστος" φορητή ψηφιδωτή εικόνα του ΙΑ' αιώνος εκ της παλαιφάτου ομωνύμου Μονής, αποθησαυρισμένη σήμερον εις ρωσικής τεχνοτροπίας του ΙΘ΄ προσχυνητάριον, εις το οποίον άνωθεν της Παναγίας είναι αγιογραφημένη η Ανάστασις του Κυρίου. Το προσκυνητάριον είναι τοποθετημένον εις το δεξιόν κλίτος του πανσέπτου Πατριαρχικού Ναού του Αγίου Γεωργίου εις Φανάριον της Κωνσταντινουπόλεως. Το Καθολικόν της ποτέ Μονής Παναγίας της Παμμακάριστου επί του ε΄ λόφου της Κωνσταντινουπόλεως δεσπόζοντος τον Κερατίου κόλπου. Το αρχιχόν κτίσμα είναι τον ΙΑ΄ αιώνος από τον Μιχαήλ Ζ΄Δούκα και την συξυγόν του Mαρίαν. Στα τέλη του ΙΓ΄ αιώνα ο Μιχαήλ Γκλαβάς Πρωτομάστορας Ανδρόνικου του Β΄ Παλαιολόγου στην νότια στοά του σταυροειδούς συνθέτου και περιστώου ναού κτίζει παρεκκλησίον διακοσμηθέν με αρίστης Παλαιολογίον τέχνης λαμπρά ψηφιδωτά. Εις το Καθολικόν αυτό εφυλάσσοντο τα άγια λείψανα των Αγίων Ευφημίας, Σολομονής και Θεοφανούς και επί του Τέμπλου ήτο τοποθετημένη η εικόνα της Παμμακάριστου, η σωζόμενη εις τον πάνσεπτον Πατριαρχικόν Ναόν, όπου επίσης είναι τοποθετημένες και οι λάρνακες μετά των Αγίων Λειψάνων των Αγίων Ευφημίας, Σολομονής και Θεοφανούς. Εις την Μονήν αυτήν είχαν ταφεί ο Αυτοκράτορας Αλέξιος Κομνηνός και η περίφημη θυγατέρα του Άννα και εκεί είχε καταφύγει το Οικουμενικόν Πατριαρχείον έχοντας την έδρα τον επί 131 χρόνια (1456-1587), όταν ο Σουλτάνος Μουράτ ο Γ΄, επωφεληθείς της διαιρέσεως των τότε πατριαρχικών την μετέβαλε εις το γνωστόν σήμερον Φετιχιέ Τζαμί.

Η Μονή της Παμμακάριστου μαζί με τη μονή της Χώρας, είναι τα μνημεία που χτίζονται "εκ βάθρων" και δίνουν το μέτρο της αισθητικής παιδείας της παλαιολόγειας εποχής.

(Αριστείδης Πανώτης, Άρχων Μ. Ιερομνήμων της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας ).

ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ ΤΟ ΝΕΟΝ ΤΕΥΧΟΣ 

TOY ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ "ΠΑΜΜΑΚΑΡΙΣΤΟΣ" 

ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΔΕΚΑΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟΝ 

ΑΠΟ ΤΗΣ ΕΚΛΟΓΗΣ ΚΑΙ ΕΝΘΡΟΝΙΣΕΩΣ 

ΩΣ 261ου ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ 

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΤΟΥ κ.κ. ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ

ΚΑΙ ΕΙΣ ΤΗΝ ΔΕΚΑΕΤΙΑΝ

ΑΠΟ ΤΗΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ ΤΗΣ ΑΛΕΛΦΟΤΗΤΟΣ ΤΩΝ ΟΦΦΙΚΙΑΛΩΝ 

ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ 

"ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΠΑΜΜΑΚΑΡΙΣΤΟΣ" 

Η ΟΠΟΙΑ ΣΕΠΤΗ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΗ ΕΠΗΝΕΥΣΕΙ 

ΑΠΕΤΕΛΕΣΕ ΜΙΑ ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ 

ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΕΡΑΣ ΣΥΝΟΔΟΥ

Κυκλοφόρησε το νέον τεύχος του περιοδικού "Παμμακάριστος", οργάνου της Αδελφότητος των Οφφικιάλων της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας "Παναγία η Παμμακάριστος".

Στα περιεχόμενα του νέου τεύχους του Περιοδικού περιλαμβάνονται: Το πρώτο μέρος των δραστηριοτήτων της Αδελφότητος του έτους 2001, αρθρογραφία και βιβλιογραφία καθώς και ρεπορτάζ από τα εγκαίνια του Γραφείου εκπροσωπήσεως του Οικουμενικού Πατριαρχείου εις τας Αθήνας τα όποια ετέλεσε ο Παναγιώτατος Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος.

Στις ειδήσεις του ως άνω τεύχους περιέχονται επίσης οι αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου της Αδελφότητος, εκδηλώσεις αυτής εις τας Αθήνας και την Κωνσταντινούπολη, η ανάπτυξη σχέσεων μεταξύ των Αρχόντων του Οικουμενικού Πατριαρχείου και της ομογένειας της Κωνσταντινουπόλεως, καθώς και προγράμματα επικοινωνίας με τους νέους της Κωνσταντινουπόλεως, του νέου φυτωρίου του Γένους.

Το επόμενον τεύχος της "Παμμακάριστου" θα περιέχει το 2ο μέρος δραστηριοτήτων της Αδελφότητος κατά το 2001, εις το οποίον περιλαμβάνεται ιδίως η αποκορύφωση του προγράμματος αυτής που αφορούσε την απονομή του τίτλου του "Συγγραφέως του Οικουμενικού Πατριαρχείου" εις Σεβασμιωτάτους Αρχιερείς και Εντιμολ. Άρχοντας Καθηγητάς της Ιεράς Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, οι οποίοι με το συγγραφικό έργο των συνέχισαν την βιβλιογραφίαν περί του Οικουμενικού Πατριαρχείου φθίνοντος του 20ου αιώνος.

Το συγγραφικόν έργον των βραβευθέντων ανέπτυξαν οι Εντιμολογιώτατοι Άρχοντες Καθηγηταί εκ των Θεολογικών Σχολών των Πανεπιστημίων Αθηνών και Θεσσαλονίκης. Οι τιμηθέντες ήσαν:

- Ο Σεβ. Μητροπολίτης Πέργης κ. Ευάγγελος.

- Ο Σεβ. Μητροπολίτης Ελβετίας κ. Δαμασκηνός, Πρύτανης του Ινστιτούτου Μεταπτυχιακών Σπουδών Ορθοδόξου Θεολογίας Σαμπεζύ Γενεύης.

- Ο Σεβ. Μητροπολίτης Ηλιουπόλεως και Θείρων κ. Αθανάσιος.

- Ο Σεβ. Μητροπολίτης Τυρολόης και Σερεντίου κ. Παντελεήμων, Καθηγητής Πανεπιστημίου.

- Ο Σεβ. Μητροπολίτης Περγάμου κ. Ιωάννης, Καθηγητής Πανεπιστημίου, Πρόεδρος Ακαδημίας Αθηνών.

- Ο Εντιμολ. Άρχων Διδάσκαλος του Ευαγγελίου κ. Βασίλειος Σταυρίδης, Καθηγητής της Ιεράς Θεολογικής Σχολής Χάλκης.

- Ο Εντιμολ. Άρχων Διδάσκαλος της Εκκλησίας κ. Βασίλειος Αναγνωστόπουλος, Καθηγητής της Ιεράς Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, Πρόεδρος της Εστίας Θεολόγων Χάλκης.

- Ο Εντιμολ. Άρχων Μ. Ιερομνήμων κ. Αριστείδης Πανώτης, Καθηγητής Θεολογίας και Αρχισυντάκτης της Θρησκευτικής και Ηθικής Εγκυκλοπαιδείας.

Οι παρουσιάσαντες το έργον των Συγγραφέων του Οικουμενικού Πατριαρχείου ήσαν αντισιοίχως:

- Ο Εντιμολ. Άρχων Ιερομνήμων κ. Χρήστος Βάντσος, Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

- Ο Εντιμολ. Άρχων Διδάσκαλος της Εκκλησίας Δρ Βλάσιος Φειδάς, Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και του Ινστιτούτου Μεταπτυχιακών Σπουδών Ορθοδόξου Θεολογίας.

- Ο Εντιμολ. Άρχων Μ. Υπομνηματογράφος κ. Ιωάννης Ν. Παπαμιχαλάκης, Πρόεδρος της Αδελφότητας των Οφφικιάλων "Παναγία η Παμμακάριστος".

- Ο Εντιμολ. Άρχων Ακτουάριος κ. Αθανάσιος Καραθανάσης, Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου θεσσαλονίκης.

- Ο Εντιμολ. Άρχων Ακτουάριος κ. Χρήστος Κρικώνης, Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

- Ο Εντιμολ. κ. Σπυρίδων Δ. Κοντογιάννης, Επ. Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

- Ο Εντιμολ. κ. Νικόλαος Ξεξάκης, Επ. Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

- Ο Εντιμολ. Άρχων Υπομνηματογράφος κ. Αλέξανδρος Παπαδερός, Γενικός Διευθυντής της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης.

Η βράβευσις των ως άνω Συγγραφέων του Οικουμενικού Θρόνου έγινε στην Ιερά Θεολογική Σχολή της Χάλκης με την παρουσίαση του έργου ενός εκάστου από τους προαναφερθέντος Εντιμολ. Καθηγητάς των Θεολογικών Σχολών των Πανεπιστήμιων Αθηνών και Θεσσαλονίκης.

Το εξώφυλλον του Περιοδικού είναι αφιερωμένον στην ιστορία του Μοναχικού βίου στην Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη, προπύργιον της οποίας υπήρξε η Ιερά Μονή του Στουδίου (των ακοίμητων Μοναχών) για την ιστορία της οποίας αναφέρεται εν περιλήψει στην λεζάντα ο Εντιμολ. Άρχων Μ. Ιερομνήμων κ. Αριστείδης Πανώτης.

Ο ευσεβής πατρίκιος Στούδιος, που αναδείχθηκε ύπατος της Κωνσταντινουπόλεως το 457 είχε στην ιδιοκτησία του μεγάλη έκταση στις υπώρειες του έβδομου λόφου, προς την παραλία της Προποντίδος, αριστερά από τη Χρυσόπορτα των Θεοδοσιανών τειχών, παρά τα Ψαμαθιά. Ήταν θαυμαστής του μοναχικού βίου και το 463 ίδρυσε στο κτήμα του μία τρίκλιτη βασιλική αφιερωμένη στον πρώτο των αναχωρητών της ερήμου Τίμιο Πρόδρομο, όπου και εγκατέστησε αδελφότητα ακοίμητων μοναχών, από διάφορα έθνη, που προσευχόταν ημέρα και νύκτα, αδιάλειπτα. Κατά την πάροδο των αιώνων η Μονή αυτή έγινε κέντρο της πνευματικής και λειτουργικής ζωής της Εκκλησίας και επέδρασε, ιδίως μετά την Εικονομαχία στην αναδιοργάνωση του μοναστικού βίου στην καθ' ημάς Ανατολή, αναδείξασα μεγάλες εκκλησιαστικές μορφές. Οι μοναχοί της ονομάζονταν Στουδίτες και είχαν την καλύτερη Τάξη και οργάνωση των διακονιών τους, ώστε καταστάθηκαν πρότυπο σε όλη την Ορθοδοξία. Πολλοί αυτοκράτορες έγιναν Στουδίτες μοναχοί και πολλοί Στουδίτες έγιναν πατριάρχες. Εις τους χρόνους της Εικονομαχίας oι μοναχοί του Στουδίου έπαιξαν σπουδαίο ρόλο στην αναστήλωση των Εικόνων και δύο εξ αυτών, ο Αντώνιος και ο Αλέξιος, Καθηγούμενοι της Μονής έγιναν Πατριάρχες. Όπως κατά την Εικονομαχία, έτσι και κατά τη Φραγκοκρατία η Μονή δεινοπάθησε. Το 1293 ανασυστάθηκε και άκμασε μέχρι το 1453. To 1481-1512 ο ιπποκόμοςτου σουλτάνου Βαγιαζήτ του Α', αλβανός Ελιάς Μπέης, το μετέτρεψε σε τέμενος με το όνομα Μιραχόρ ή Ιμραχόρ τζαμί. Το 1782 η βασιλική κάηκε. Το 1894 επλήγηκε από τον σεισμό και το 1920 κάηκε και πάλι, κατά τη διεθνή κατοχή της Πόλεως από τους Συμμάχους. Το μήκος του Ναού είναι 27,32 μ. και το πλάτος 25,28 μ. η δε χωρητικότητα του Ναού 690 τετραγωνικά μέτρα. Σήμερα είναι ένας ιστορικός ερειπιώνας.

         (Αριστείδης Πανώτης, Άρχων Μ. Ιερομνήμων της Αγίας τον Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας)