[English] Printer-friendly version
The Ecumenical Patriarch
The Ecumenical Patriarchate
Bishops of the Throne
List of Patriarchs
Other Orhodox Churches
Theological and various articles
Ecological activities
Youth ministry
Interchristian relations
Conferences
Photo gallery
Holy Monasteries and Churches
Creed
Church calendar
Icons
Byzantine music
Contact details

Ἀρχική σελίς
Ἀρχική σελίς

Λόγος Κατηχητήριος ἐπί τῇ ἐνάρξει τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς (2007).

Ἐπιστροφή
Ἐπιστροφή

Ἀριθμ. Πρωτ. 117

+ Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Σ

ΕΛΕῼ ΘΕΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ, ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ
ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ
ΠΑΝΤΙ Τῼ ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ,
ΧΑΡΙΣ ΕΙΗ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗ
ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ΚΑΙ ΚΥΡΙΟΥ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ,
ΠΑΡἨΜΩΝ ΔΕ ΕΥΧΗ, ΕΥΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΩΡΗΣΙΣ


«Ἔφθασε καιρός, ἡ τῶν πνευματικῶν ἀγώνων ἀρχή»
(Δοξαστικόν τῶν αἴνων Κυριακῆς τῆς Τυρινῆς).

Ἀδελφοί καί τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,

Διά τῶν λόγων αὐτῶν ὁ Ἱερός Ὑμνῳδός μᾶς ὑπενθυμίζει, ὅτι κατά τήν ἀρχομένην περίοδον τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς ὀφείλομεν, χάριν τῆς πνευματικῆς καταρτίσεως καί προόδου μας, νά ἐντείνωμεν τούς πνευματικούς μας ἀγῶνας.

Ἀρχαιόθεν οἱ ἄνθρωποι εἶχον διαπιστώσει ὅτι τά ἀγαθά κόποις κτῶνται. Ἀντιστοίχως καί οἱ Ἅγιοι Πατέρες εἶχον διαπιστώσει ὅτι πρός ἀπόλαυσιν τῆς θείας ἀγάπης, ἐντός τῆς ὁποίας ἐνυπάρχουν ὅλα τά αἰώνια καί τά πρόσκαιρα ἀγαθά, χρειάζεται, ὡς λέγει χαρακτηριστικῶς ὁ Ἀββᾶς Ἰσαάκ ὁ Σῦρος, ἡ τῆς ἀναπαύσεως καταφρόνησις. Καί τά μέν ὑλικά ἀγαθά οἱ ἄνθρωποι ἐπιδιώκομεν καί ἀποκτῶμεν διά μυρίων κόπων, διά τούς ὁποίους εἴμεθα συνήθως πρόθυμοι.

Τά πνευματικά ὅμως ἀγαθά μᾶς χαρίζονται ἀπό τόν Θεόν, ὑπό τήν προϋπόθεσιν ὅτι εἰλικρινῶς ζητοῦμεν πρωτίστως Αὐτόν καί τήν ἀγάπην Του καί ὄχι ἐγωκεντρικῶς αὐτά τά ἴδια χάριν αὐξήσεως τῆς ἀτομικῆς ἱκανοποιήσεώς μας ἤ τῆς φιλοδοξίας μας. Ὁ Κύριος σαφῶς μᾶς εἶπε «Ζητεῖτε πρῶτον τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καί τήν δικαιοσύνην αὐτοῦ, καί ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν» (Ματθ. 6,33), καί μᾶς ἐβεβαίωσεν ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος προσφέρεται χάριν τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ νά ἀπολέσῃ τήν ζωήν του, αὐτός θά τήν σώσῃ, δηλαδή, γενικώτερον, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος μέ μεγαλοψυχίαν ἀποβλέπει εἰς τήν ἀγάπην τοῦ Πατρός αὐτοῦ Θεοῦ καί δέν ἐπιζητεῖ μέ μικροψυχίαν τά ὑλικά ἤ πνευματικά ἀγαθά Του χωρίς Αὐτόν, αὐτός τελικῶς ἀπολαμβάνει τόσον τήν ἀγάπην τοῦ Θεοῦ, τήν ὁποίαν ἐπιδιώκει, ὅσον καί τά πάσης φύσεως ἀγαθά του, τά ὁποῖα δέν ἐπιζητεῖ.

Διότι, τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά, ὁ Πατήρ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς, ὁ ἀγαπῶν ἡμᾶς καί θέλων τήν μακαριότητά μας, ὁ δοτήρ καί ἡ πηγή παντός ἀγαθοῦ, ὅταν ἐπιστρέψωμεν πλησίον Του θά μᾶς δώσῃ, ὅπως ἔδωσεν εἰς τόν ἐπιστρέψαντα ἄσωτον υἱόν Του, καί ὅλα τά ἄλλα ἀγαθά τά ὁποῖα μᾶς χρειάζονται. Τήν στολήν τήν πρώτην, τόν μόσχον τόν σιτευτόν, τόν δακτύλιον εἰς τήν χεῖρα, τήν πανηγυρικήν συνεστίασιν καί πρό πάντων τήν πατρικήν ἀγκάλην Του! Διά νά εἰσέλθωμεν ὅμως εἰς τάς πατρικάς ἀγκάλας πρέπει πρῶτον νά ἀποστραφῶμεν τάς ἁμαρτίας μας καί κυρίως τήν ἐγωπάθειάν μας, τήν ὁποίαν συμβολίζουν τά ξυλοκέρατα, μέ τά ὁποῖα τρέφονται οἱ χοῖροι, ἀποδεικνύοντες τήν εἰλικρίνειαν τοῦ πόθου μας διά τήν ἀγάπην τοῦ Θεοῦ διά τοῦ οἰκειοθελοῦς καί φιλοτίμου πνευματικοῦ ἀγῶνος μας.

Ἡ ἀληθής φύσις τοῦ πνευματικοῦ ἀγῶνος ἔγκειται εἰς τήν στόχευσιν τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ ὡς τοῦ ζητουμένου καί τοῦ ἐπιθυμητοῦ καί εἰς τήν ἀντίστοιχον στέρησιν καί ἐγκατάλειψιν ἄλλων νομίμων ἀγαθῶν καί ἐπιθυμιῶν διά νά δοθῇ ἡ ὕπαρξίς μας ὅλῃ ψυχῇ καί διανοίᾳ εἰς τόν πρωταρχικόν μας στόχον. Δι᾿ αὐτό καί ἡ νηστεία, ἡ ὁποία εἶναι μία τῶν κυριωτέρων ἀσκητικῶν ἐπάλξεων τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, δέν ἐκφράζει ἀπόρριψιν τῶν εὐλογημένων τροφῶν, ἀλλά ἑκουσίαν στέρησιν τῆς ἀναπαύσεως τήν ὁποίαν αὗται παρέχουν εἰς τό σῶμα, μέ τόν σκοπόν κυρίως μέν νά ἀπαγκιστρωθῇ ἡ ψυχή μας ἀπό τό ἀποκλειστικόν ἐνδιαφέρον διά τό ἐγώ, ἀφ᾿ ἑτέρου δέ νά καταστήσῃ τό σῶμα εὐάγωγον καί πειθαρχικόν εἰς τόν κυβερνήτην νοῦν, ὄργανον καί ὄχι κυρίαρχον τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου.

Δέν εἶναι σκοπός τῆς πνευματικῆς ἀσκήσεως ἡ διά τῶν ἀνθρωπίνων δυνάμεων ἀπόκτησις τῶν ἀρετῶν ἤ ἄλλων πέραν τοῦ συνήθους δυνατοτήτων, ὡς πιστεύουν οἱ ἀνήκοντες εἰς τούς διαφόρους ἀνθρωπισμούς, ἀλλά ἡ ἔκφρασις τοῦ πόθου μας νά συναντήσωμεν τό πρόσωπον τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, εἰς τό ὁποῖον ἀνακεφαλαιοῦνται τά πάντα καί ἐκ τοῦ ὁποίου ἀπορρέουν τά πάντα. Ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ μέ σαφήνειαν κηρύσσει ὅτι χωρίς αὐτοῦ δέν δυνάμεθα νά ποιήσωμεν οὐδέν καί ὁ Ὑμνῳδός μᾶς ὑπενθυμίζει ὅτι ἐάν μή Κύριος οἰκοδομήσῃ τόν οἶκον τῶν ἀρετῶν τῆς ψυχῆς μάτην κοπιῶμεν. Προσηλούμεθα, λοιπόν, ἡμεῖς οἱ χριστιανοί εἰς τήν ἀγάπην τοῦ Χριστοῦ καί παραιτούμεθα ἑκουσίως πολλῶν ἄλλων δευτερευουσῶν ἀγαπῶν καί προσηλώσεων ἵνα ἀξιωθῶμεν τῆς παρουσίας Αὐτοῦ εἰς τόν οἶκον τῆς ψυχῆς μας. Ὅταν τοῦτο ἐπιτευχθῇ μέ τήν εὐδοκίαν καί τήν χάριν τοῦ Θεοῦ, ἡ εἰρήνη καί ἡ χαρά καί ἡ τελεία ἀγάπη θά ἔχουν ἐγκατασταθῆ μονίμως εἰς τήν ὕπαρξίν μας.

Δι᾿ αὐτό καί ἡ πνευματική ἄσκησις δέν γίνεται μέ κατήφειαν, οὔτε μέ ἐπίδειξιν, ἀλλά μέ χαράν καί μυστικότητα, κατά τό ἐφικτόν. Ἐάν ὑπάρχῃ ἐπίδειξις ὁ στόχος τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ ἐγκαταλείπεται καί τήν θέσιν του καταλαμβάνει ἡ ἀνθρωπαρέσκεια, ἐάν δέ ὑπάρχῃ κατήφεια καί στενοχωρία φεύγει ἡ ἱλαρότης καί τό ἑκούσιον καί ζῇ ὁ ἀσκούμενος εἰς κλῖμα καταπιέσεως καί ἐξαναγκασμοῦ, ἤτοι εἰς ψυχικάς καταστάσεις μή ἀρεστάς εἰς τόν Θεόν.

Ἡ πνευματική ἄσκησις πρέπει νά γίνεται μέ χαράν καί νά ἔχῃ ὡς πρώτιστον σκοπόν νά εἰσαγάγῃ τήν καρδίαν μας εἰς τήν ἀγάπην καί τήν χαράν τοῦ Θεοῦ, διά τῆς ὁποίας ἐξοβελίζεται ἀπό μέσα μας πᾶσα πικρία καί μνησικακία καί πᾶσα διαμαρτυρία καί παράπονον κατά τῶν συνανθρώπων μας καί ἔρχεται μέσα μας καί ἀκτινοβολεῖται γύρω μας ἡ ἀδιατάρακτος καί ὑπέροχος εἰρήνη τοῦ Θεοῦ.

Εἴθε νά διέλθωμεν ἅπαντες τό στάδιον τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς μέ ἀγῶνας πνευματικούς, ὥστε νά χαρῶμεν μέ πληρότητα τήν χαράν τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ Ὁποίου ἡ Χάρις καί τό πλούσιον Ἔλεος εἴησαν μετά πάντων ὑμῶν.

Ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή ͵βζ´
+ Ὁ Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαῖος
διάπυρος πρός Θεόν εὐχέτης πάντων ὑμῶν