[English] Printer-friendly version
The Ecumenical Patriarch
The Ecumenical Patriarchate
Bishops of the Throne
List of Patriarchs
Other Orhodox Churches
Theological and various articles
Ecological activities
Youth ministry
Interchristian relations
Conferences
Photo gallery
Holy Monasteries and Churches
Creed
Church calendar
Icons
Byzantine music
Contact details

Ἀρχική σελίς
Ἀρχική σελίς

Προσφώνησις τῆς Α. Θ. Παναγιότητος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου κατά τήν εἰς διάκονον χειροτονίαν τοῦ Ἐλλογ. κ. Δημητρίου Νικηφόρου [Φανάριον, Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας, 17.03.2019]

Ἐπιστροφή
Ἐπιστροφή

* * *

Ἀγαπητέ Ὑποδιάκονε,

Ὑπολαμβάνομεν ὅτι τήν ἱεράν αὐτήν στιγμήν ἀντιλαμβάνεσαι πλήρως πόσον μεγάλη εἶναι διά σέ ἡ τιμή νά γίνεσαι κληρικός, καί δή αὐτήν τήν μεγάλην ἡμέραν τῆς Ὀρθοδοξίας, εἰς τό Κέντρον τῆς Ὀρθοδοξίας καί διά τῶν χειρῶν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου, συλλειτουργοῦντος, ὡς ἔθος ἐστί, μετά τῶν ἁγίων συνοδικῶν ἀρχιερέων. Καί εἴμεθα βέβαιοι ὅτι συναισθάνεσαι, μαζί μέ τήν τιμήν, καί τήν εὐθύνην τοῦ νά καθίστασαι κληρικός τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας. Τά συναισθάνεσαι ἀμφότερα, καί τήν τιμήν καί τήν εὐθύνην, διότι «ἡλικίαν ἔχεις», καί λιπαράν μόρφωσιν ἔχεις ἀποκτήσει, καί μάλιστα εἰς τόν χῶρον τοῦ Κανονικοῦ Δικαίου, μέ τό ὁποῖον καί ἡμεῖς ἠσχολήθημέν ποτε.
Τοῦτο σημαίνει ὅτι θά εἶσαι πάντοτε κατά τήν ἐκκλησιαστικήν πορείαν σου ὑπέρμαχος τῶν δικαίων καί τῶν προνομίων τοῦ πανσέπτου Οἰκουμενικοῦ Θρόνου, λίαν ἐπικαίρων σήμερον, ὅτε ταῦτα ἀμφισβητοῦνται, ματαίως, μέ καθαρῶς κοσμικά κριτήρια. Ἔναντι τούτων ἡμεῖς προβάλλομεν τήν καθηγιασμένην πρᾶξιν καί τάξιν καί παράδοσιν τῆς Ὀρθοδοξίας πού εἶναι βράχος ἀμετακίνητος ἐπί τοῦ ὁποίου θραύονται τά ἐγειρόμενα κύματα φιλοδοξίας καί σκοπιμοτήτων, με σκοπόν νά πλήξουν τό ἱερόν καί ἀπαραβίαστον προβάδισμα τῆς προκαθημένης τῆς ἀγάπης καί τῆς διακονίας Ἐκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως.
Θά ἔχῃς ὡς πρότυπον καί παράδειγμα διά τήν ὑπεράσπισιν τοῦ Θρόνου τούτου τόν ἀρχιδιάκονον Κωνσταντινουπόλεως Ἀέτιον, μέ τό ὄνομα τοῦ ὁποίου θά τιμᾶσαι ἀπό τῆς σήμερον. Ὁ Ἀέτιος ὑπῆρξε ζηλωτής τῆς Ὀρθοδοξίας, ἀκμάσας ἐπί τῶν προκατόχων ἡμῶν Φλαβιανοῦ καί Ἀνατολίου, περί τά μέσα τοῦ Ε´ αἰῶνος. Ἔλαβε μέρος ὡς διάκονος καί νοτάριος εἰς τήν κατά τοῦ Εὐτυχοῦς Σύνοδον τοῦ 448, ὑπεραμυνθείς κατά τό ἑπόμενον ἔτος τῆς ἐγκυρότητος τῶν Πρακτικῶν της. Ἀλλ᾽ ἐκεῖ ὅπου διεκρίθη διά τούς ἀγῶνας του ὁ Ἀέτιος ἦτο ἡ Δ´ Οἰκουμενική Σύνοδος, ὅπου, καίτοι μόνον ἀρχιδιάκονος, ἐπρωτοστάτησεν εἰς τήν ἐπίσημον προβολήν καί κατοχύρωσιν τῆς ἰδιαζούσης θέσεως τοῦ Ἐπισκόπου ταύτης τῆς ἐνδόξου πόλεως, ἔναντι τῶν ἀντιφρονούντων λεγάτων τῆς Ρώμης. Τά Πρακτικά τῆς περιωνύμου ἐκείνης Συνόδου ὁμιλοῦν διά τάς συνεχεῖς παρεμβάσεις καί πρωτοβουλίας τοῦ Ἀετίου, ὡς π.χ.: «Ἀέτιος, ἀρχιδιάκονος τῆς Κωνσταντινουπολιτῶν Ἐκκλησίας, εἶπεν˙ εἰ περί τούτου τοῦ κεφαλαίου ἐντολάς εἰλήφασί τινες, προσενέγκωσι»˙ «Ἀέτιος, ἀρχιδιάκονος τῆς Κωνσταντινουπόλεως Ἐκκλησίας, εἶπεν˙ ὡμολόγηται, ὅτι τά περί τῆς πίστεως τύπον ἐδέξαντο προσήκοντα. Ἔθος δέ ἐν ταῖς συνόδοις, μετά τό τό καιριώτατον πάντων τυπωθῆναι, καί ἕτερά τινα ἀναγκαῖα γυμνάζεσθαι καί τυποῦσθαι. Εἴχομεν, τουτέστιν, ἡ Κωνσταντινουπολιτῶν ἁγιωτάτη Ἐκκλησία, φανερά τινα διαπράξασθαι»˙ «καί ἐπιδοθέντος σχεδαρίου παρά Ἀετίου, ἀνεγνώσθη τό κείμενον τοῦ 28ου κανόνος» («Κωνσταντῖνος σηκρητάριος ἀπό βιβλίου ἐπιδοθέντος παρά Ἀετίου ἀρχιδιακόνου ἀνέγνω»)˙ «καί παρελθών εἰς μέσον Ἀέτιος διάκονος, καί νοτάριος, ἀνεγίνωσκε τήν γεγενημένην πρᾶξιν τῶν ὑπομνημάτων».
Διά πάντα ταῦτα, ὁ μακαριστός Σάρδεων Μάξιμος, ὅταν ἔγραφε τό βιβλίον του διά τό Πατριαρχεῖον μας καί, προσέτρεχε καί εἰς τόν Mansi, δέν ἠδύνατο νά ἀποκρύψῃ τόν θαυμασμόν του διά τόν ζηλωτήν καί σπινθηροβόλον Ἀρχιδιάκονον Ἀέτιον καί μετέδιδε τόν θαυμασμόν του καί εἰς τόν ὁμιλοῦντα, διακονοῦντα τότε ἐν Χάλκῃ˙ ὁ ὁποῖος, καίτοι παρῆλθον ἔκτοτε δεκαετίαι, δέν ἐλησμόνησε τόν Ἀέτιον, καί, ἰδού, ἦλθεν ἡ στιγμή νά τιμήσωμεν αὐτόν ὁ ὁποῖος τόσον πολύ ἐτίμησε τήν Ἐκκλησίαν μας καί ἠγωνίσθη ἐν μέσῳ τόσων πολλῶν καί σπουδαίων Ἐπισκόπων—διάκονος αὐτός—διά τήν ἀνάδειξιν καί τήν ἔξαρσίν της καί δή ἔναντι τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης.
Δι᾽ αὐτόν, ἀγαπητέ μας Ὑποδιάκονε, σέ ὀνομάζομεν Ἀέτιον, καί ὄχι βεβαίως διά τόν ὁμώνυμόν του ἐκ Συρίας ἀρειανόν αἱρεσιάρχην τοῦ Δ´ αἰῶνος, τόν ἐπικληθέντα «ἄθεον», ὁ ὁποῖος «τά αὐτά Ἀρείῳ ἐδόξαζε», κατά τόν ἱστορικόν Σωζομενόν.
Ἀέτιε, τό νέον ὄνομά σου, ὡς ὁμόηχον, συνειρμικῶς μᾶς παραπέμπει εἰς τόν βασιλέα τῶν πτηνῶν, τόν ἀετόν. Βεβαίως, δι᾽ ἡμᾶς, ὁ «ἀετός ὁ μέγας» τῆς Ἀποκαλύψεως (12, 14) εἶναι ὁ Χριστός, ὁ ὁποῖος, ἐάν τό θέλῃς καί τό ἐπιδιώκῃς, θά ἀνακαινίζῃ διαρκῶς ὡς ἀετοῦ τήν πνευματικήν σου νεότητα (Ψαλμ. 102, 5), καθώς θά Τόν διακονῇς τοὐντεῦθεν εἰς τάς αὐλάς τῆς Μεγάλης Αὐτοῦ Ἐκκλησίας. Καί, καθώς θά διακονῇς ἐν τῇ τοῦ Κωνσταντίνου, θά ἐνθυμῆσαι, ὅταν θά μελετᾷς τήν ἱστορίαν, καί «τόν ἔνδοξό μας βυζαντινισμό», τήν ἐποχήν τῶν περικνημίδων καί τῶν πεδίλων, «ἔνθα χρυσοῖ ἀετοί ἦσαν γεγραμμένοι, ὡς ἔθος ὑπῆρχε τοῖς βασιλεῦσιν».

Τιμιώτατοι ἀδελφοί καί τέκνα ἐν Κυρίῳ προσφιλῆ,

Ἀς ἐπιστρέψωμεν ὅλοι μαζί, ἐπικαίρως, σήμερον, Κυριακήν τῆς Ὀρθοδοξίας, εἰς τήν Χαλκηδόνα τοῦ Ἀρχιδιακόνου Ἀετίου, ὅπου ὁ Χαλκηδόνος Ἐλευθέριος εἶπεν: «ἐπιστάμενος, ὡς καί ἐκ τῶν κανόνων, καί ἐκ τῆς προλαβούσης συνηθείας, (ὅτι) ἔχει τά δίκαια ταῦτα ὁ Κωνσταντινουπόλεως θρόνος, μεθ᾽ ἡδονῆς ὑπέγραψα». Καί Νουνέχιος ἐπίσκοπος Λαοδικείας εἶπεν: «ἡ δόξα τοῦ θρόνου Κωνσταντινουπόλεως, δόξα ἡμῶν ἐστι˙ τῆς γάρ ἐντεῦθεν τιμῆς, καί ἡμεῖς μετέχομεν, ἐπειδή καί τάς μερίμνας ἡμῶν ἀναδέχεται˙ ... ὅθεν καί ἑκών ὑπέγραψα». «Οἱ λοιποί ἐβόησαν˙ ἑκόντες ὑπεγράψαμεν». «Οἱ εὐλαβέστατοι ἐπίσκοποι ἐβόησαν˙ αὕτη δικαία ψῆφος, τοῦτο πάντες λέγομεν˙ ταῦτα πᾶσιν ἀρέσκει. Αὕτη δικαία κρίσις˙ τά τυπωθέντα κρατείτω. Αὕτη δικαία ψῆφος. Πάντα δεόντως ἐτυπώθη, δεόμεθα, ἀπολύσατε ἡμᾶς. Τήν σωτηρίαν τῶν βασιλέων, ἀπολύσατε ἡμᾶς. Πάντες τῇ ἀποφάσει ἐμμένομεν, πάντες τά αὐτά λέγομεν».
Καί ἀργότερον, Ἰουστιανός ὁ μέγας, γράφει τά ἑξῆς περί τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας εἰς τόν Κώδικά του (1,1,24): «πάντων τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων καί διαφερόντως τῶν προσηκόντων τῇ ἁγιωτάτῃ Μεγάλῃ Ἐκκλησίᾳ τῆς εὐδαίμονος ταύτης πόλεως, τῇ ἡμετέρᾳ καί πάντων μητρί, ἥτις κεφάλαιον (caput) τῶν ἄλλων ἁπασῶν», κτλ.
Ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω.

Καί τώρα, Δημήτριε - Ἀέτιε, πρόσελθε!