[English] Printer-friendly version
The Ecumenical Patriarch
The Ecumenical Patriarchate
Bishops of the Throne
List of Patriarchs
Other Orhodox Churches
Theological and various articles
Ecological activities
Youth ministry
Interchristian relations
Conferences
Photo gallery
Holy Monasteries and Churches
Creed
Church calendar
Icons
Byzantine music
Contact details

Ἀρχική σελίς
Ἀρχική σελίς

Χαιρετισμὸς
τῆς Α. Θ. Παναγιότητος
τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου
κ. κ. Βαρθολομαίου
κατὰ τὴν Ἔναρξιν
τοῦ ὑπό τῆς Διευθύνσεως Δευτεροβαθμίου Ἐκπαιδεύσεως Ν. Χαλκιδικῆς
Διοργανουμένου Σεμιναρίου μέ θέμα
«Πόντος: Ἱστορία - λαογραφία - Πολιτισμός»
(Ζωγράφειον Λύκειον, 2 Ἀπριλίου 2015)

Ἐπιστροφή
Ἐπιστροφή

Ἐντιμολογιώτατε κύριε Ἰωάννη Δεμιρτζόγλου, Διευθυντὰ τοῦ Ζωγραφείου Λυκείου,
Ἐλλογιμώτατε κύριε Θεόδουλε Ταπανίδη, Διευθυντὰ τῆς Διευθύνσεως Δευτεροβαθμίου Ἐκπαιδεύσεως Νομοῦ Χαλκιδικῆς,
Ἐλλόγιμοι ἐκπαιδευτικοί,
Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,

Ἐγκαρδίως χαιρετίζομεν ἀπὸ μέρους τῆς Μητρὸς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας τὴν ἀποστολήν σας, ὑποδεχόμενοι αὐτὴν εἰς τὸ Ζωγράφειον Λύκειον ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς διοργανώσεως, ἅπαξ ἔτι, προσκυνηματικῆς σας ἐκδρομῆς καὶ σεμιναρίου, μὲ σκοπὸν τὴν ἱστορικὴν ἔρευναν, ἀλλὰ καὶ τὴν ζῶσαν ἐν τῇ πράξει συνέχειαν αὐτῆς, τὴν ἀναζωπύρωσιν τῆς προγονικῆς μνήμης. 

Τὸ παρὸν σεμινάριον φιλοξενεῖται εἰς ἕνα χῶρον, ὁ ὁποῖος ἀφ᾿ ἑαυτοῦ ὑπομιμνῄσκει εἰς ἡμᾶς ὅτι ἡ Μεγάλη τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησία ἀπέδιδε παλαιόθεν μείζονα σημασίαν εἰς τὴν μόρφωσιν τῆς νεότητος, διὸ καὶ ἀνέλαβεν ὑπὸ τὴν αἰγίδα αὐτῆς τὴν ἐκπαίδευσιν, θεμελιώσασα καὶ συντηρήσασα, τῇ συνδρομῇ διαφόρων εὐεργετῶν, πλεῖστα ὅσα ἐκπαιδευτικὰ ἱδρύματα, ἐν οἷς τὸ παρόν, ἀλλὰ καὶ τὸ Ἰωακείμειον Παρθεναγωγεῖον, τὴν Μεγάλην τοῦ Γένους Σχολὴν καὶ τὴν Σχολὴν τῆς Χάλκης, διὰ νὰ ἀναφερθῶμεν εἰς τὰ διασημότερα ἐξ αὐτῶν. Θεωροῦμεν δὲ ὅτι ἡ διοργάνωσις τῆς ἐπιμορφωτικῆς αὐτῆς εὐκαιρίας εἰς τὸν χῶρον τοῦ Ζωγραφείου Λυκείου ἀφ᾿ ἑνὸς μὲν ἀποτελεῖ ἀναγνώρισιν τῆς μερίμνης τοῦ Ἱεροῦ ἡμῶν Κέντρου διὰ τὴν θύραθεν, πρὸς τῇ ἐκκλησιαστικῇ, παιδείαν, ἀφ᾿ ἐτέρου δὲ συσφίγγει τοὺς δεσμοὺς τῶν διδασκόντων εἰς τὰ ἐνταῦθα ἐκπαιδευτήρια μετὰ τῶν ἐν Ἑλλάδι καὶ δὴ ἐν Χαλκιδικῇ συναδέλφων των.

Ἡ ἱστορία, ὡς κλάδος ἐπιστημονικός, θεμελιοῦται ἐπὶ τῆς ἐνδελεχοῦς ἐρεύνης καὶ μελέτης τῶν ἀρχείων καὶ λοιπῶν γραπτῶν πηγῶν, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῆς ἐπιτοπίου ἐξετάσεως τῶν τόπων, ὅπου διεδραματίσθησαν τὰ μελετώμενα γεγονότα. Ὅθεν, ἡ ἀπόφασίς σας νὰ πραγματοποιήσετε, ὡς συνέχειαν τοῦ σεμιναρίου, ὁδοιπορικὸν εἰς τὸν Πόντον, εἶναι εὔστοχος καὶ εὔλογος, ὥστε νὰ ψηλαφήσετε τρόπον τινὰ τὴν ἱστορίαν τῆς ἐνδόξου ταύτης περιοχῆς, καὶ νὰ δύνασθε εἰς τὸ ἑξῆς νὰ διδάσκετε τοὺς μαθητάς σας «ἃ ἀκηκόατε, ἃ ἑωράκατε τοῖς ὀφθαλμοῖς ὑμῶν, ἃ ἐθεάσασθε καὶ αἱ χεῖρες ὑμῶν ἐψηλάφησαν» (πρβλ. Α´ Ἰωάν. α´, 1-2).

Οὕτως, ἐπὶ παραδείγματι, τὰ κατάλοιπα τῶν κτισμάτων τῆς περιοχῆς ὁμιλοῦν εὐγλώττως διὰ τὸ ὑψηλὸν καὶ εὐγενὲς ἀγωνιστικὸν φρόνημα, τὸ ὁποῖον κατὰ παράδοσιν διακρίνει τοὺς Ποντίους, τὸ ἀποκαλούμενον ἐν τῇ καθομιλουμένῃ «λεβεντιά», ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν παροιμιώδη εὐλάβειαν αὐτῶν, ἡ ὁποία ἀνήγειρε πλείστους ὅσους ἱεροὺς Ναοὺς καὶ Μονάς, ὡς ἡ περίπυστος Μονὴ τῆς Παναγίας Σουμελᾶ, εἰς τὴν ὁποίαν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, ἀναβιοῦν αἱ παλαιαὶ ἑορταί, καθὼς ἡμεῖς δυνάμεθα νὰ τελῶμεν καὶ πάλιν τὴν Θείαν Λειτουργίαν, πρὸς τιμὴν τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, χαρὰν δὲ καὶ εὐφροσύνην τῶν ἐκ περάτων τῆς οἰκουμένης συρρεόντων Ποντίων.

Ἡ περιοχὴ τοῦ Πόντου ἀπὸ ἀρχαιοτάτων χρόνων ἐζυμώθη μὲ τὸν ἑλληνισμὸν καὶ τὴν Ὀρθοδοξίαν, τυγχάνουσα πατρὶς τοῦ περιφήμου γεωγράφου Στράβωνος, καὶ παρουσιάσασα ἰσχυροὺς δεσμοὺς μὲ τὰ ἑλλαδικὰ κέντρα τῆς ἀρχαιότητος, μὲ ἀποτέλεσμα ἡ πόλις τῆς Ἀμισσοῦ νὰ μετονομασθῇ εἰς Πειραιᾶ, νὰ σώζωνται δὲ μέχρι καὶ τῶν νεωτέρων χρόνων τοπωνύμια ὡς Ἀτίνα, τοὐτέστιν Ἀθῆναι. Τὸ κήρυγμα τοῦ Εὐαγγελίου ἔφθασεν ἐκεῖ λίαν ἐνωρίς, ὡς μαρτυρεῖ ἡ πρὸς Γαλάτας ἐπιστολὴ τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, ἂν καὶ ὁ ἐκχριστιανισμὸς τοῦ ἐσωτερικοῦ τῆς χώρας ἤρχισε μόλις κατὰ τὸν τρίτον αἰῶνα, ὑπὸ τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου Νεοκαισαρείας, τοῦ ἐπικληθέντος Θαυματουργοῦ.

Ὁ Πόντος, ἀποκεκομμένος, λόγῳ τῆς γεωγραφικῆς διαμορφώσεώς του, ἐκ τοῦ ὑπολοίπου μικρασιατικοῦ κορμοῦ, συνετέλεσεν ὥστε οἱ κάτοικοί του ἀφ᾿ ἑνὸς μὲν νὰ διατηρήσουν μίαν ἰδιοτυπίαν, τόσον εἰς τὴν διάλεκτόν των, ἥτις διασώζει πολλοὺς λεκτικοὺς καὶ γραμματικοὺς τύπους ἀρχαιοτέρων φάσεων τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης, ὅσον καὶ εἰς τὰς συνηθείας τοῦ καθ᾿ ἡμέραν τραχέος βίου αὐτῶν, ἀφ᾿ ἑτέρου δὲ νὰ διαμορφώσουν μίαν, κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον, κλειστὴν κοινωνίαν, ἡ ὁποία εἴχετο στερρῶς τῶν πατρῴων παραδόσεων, χαρακτηριστικόν, τὸ ὁποῖον παρατηρεῖται γενικῶς καὶ εἰς τοὺς ἁπανταχοῦ τῆς γῆς μεταναστεύσαντας Ποντίους.

Οὗτος δὲ ὁ σεβασμὸς τῶν παραδόσεων, ἡ καλλιέργεια καὶ ὀργανικὴ ἔνταξίς των εἰς τὴν καθημερινότητα, ἀποτελεῖ στοιχεῖον πολύτιμον, διδακτικὸν καὶ ἀξιομίμητον. Διότι ἡ ἱστορία δὲν εἶναι μία στατικὴ ὀντότης, ἀλλὰ ζῶσα καὶ ἐξελισσομένη ἀλληλουχία γεγονότων, ἀπαρτίζεται δὲ ἐκ τῶν ποικίλων φάσεων τοῦ βίου ἑνὸς ἑκάστου τῶν ἀνθρώπων καὶ τῶν λαῶν, καὶ ὁδεύει διὰ μέσου τῶν παντοειδῶν μεταβολῶν, τὰς ὁποίας ἐπιφέρει ὁ συνδυασμὸς τῶν ἐπιλογῶν μας καὶ τῶν ἔξωθεν ἐπιβαλλομένων δυνάμεων. Εἰς τὴν πολλαχῶς μεταβαλλομένην πορείαν αὐτήν, εἶναι σημαντικὴ ἡ ὕπαρξις ἑνὸς σταθεροῦ ἐρείσματος, ἑνὸς κοινοῦ προσανατολισμοῦ τῶν ἀναπτυσσομένων τάσεων, ὅπως ἡ ἐπιδεικνυομένη ὑπὸ τοῦ γένους τῶν Ποντίων ἐμμονὴ εἰς τὰς Ἑλληνορθοδόξους ἀρχάς. 

Προκειμένου μάλιστα νὰ διατηρήσουν τὰς προγονικὰς παραδόσεις, οἱ μετεγκατεστημένοι Πόντιοι ἵδρυσαν πλείστους ὅσους συλλόγους, ἔνθα δύνανται νὰ ἐπιδίδωνται εἰς τὴν ἐκμάθησιν καὶ τὴν ἄσκησιν τῶν ἰδιαιτέρων μουσικῶν, χορευτικῶν καὶ λοιπῶν ἐθίμων τους, ἄλλοι δὲ ἐξ αὐτῶν, ὄντες λόγιοι, προήγαγον τὴν μελέτην τῆς ἱστορίας τοῦ Πόντου, εἴτε διὰ τῆς ἱδρύσεως ἱστορικῶν ἀρχείων, εἴτε προβαίνοντες οἱ ἴδιοι εἰς ἱστορικὰς καταγραφάς, τόσον ἀναμνήσεων τῶν παλαιοτέρων ἐξ ἱστοριῶν τῆς γενετείρας, ὅσον καὶ τῶν ἠθῶν, ἐθίμων, λαϊκῶν παραμυθιῶν καί, ἑνὶ λόγῳ, τῶν λαογραφικῶν στοιχείων αὐτῆς. Οἱ ὁμιληταὶ τοῦ σεμιναρίου εἰς τὰς εἰσηγήσεις τους προφανῶς θὰ ἐνδιατρίψουν ἀκριβέστερον εἰς τὰ θέματα αὐτά, παρέχοντες σαφῆ καὶ τεκμηριωμένα δεδομένα εἰς τὸ ἐκλεκτὸν κοινόν. Ἡμεῖς ἁπλῶς ἠθελήσαμεν νὰ ἐπισημάνωμεν στοιχεῖά τινα τῆς ἱστορικῆς φυσιογνωμίας τοῦ Πόντου, συνδέοντα αὐτὸν ἀναποσπάστως μὲ τὸν λοιπὸν ἑλληνισμὸν καὶ ὑπογραμμίζοντα τὴν ἐμμονὴν αὐτοῦ εἰς τὰς ἀκραιφνεῖς τοῦ Γένους παραδόσεις.

Ἀναμένοντες δὲ μὲ ζωηρὸν ἐνδιαφέρον τὰς παρουσιάσεις τῶν εἰσηγητῶν τοῦ σεμιναρίου, καταστέφομεν μὲ τὰς πατρικὰς καὶ Πατριαρχικὰς ἡμῶν εὐχὰς καὶ εὐλογίας πάντας τοὺς ἐκπαιδευτικοὺς τοὺς συμμετέχοντας εἰς αὐτό, ὡς καὶ εἰς τὸ συναφὲς προσκύνημα, καὶ εὐχόμενοι ὁλοκαρδίως ὅπως ἡ ὅλη διοργάνωσις, χάριτι Θεοῦ, ἀποφέρῃ πλουσίαν τὴν πνευματικὴν καρποφορίαν, κηρύσσομεν ἐν εὐλογίαις τὴν ἔναρξιν τοῦ σεμιναρίου «Πόντος: Ἱστορία - λαογραφία - Πολιτισμός».

Καὶ πάλιν καλῶς ἤλθετε καὶ καλὴν ἐπιτυχίαν!