[English] Printer-friendly version
The Ecumenical Patriarch
The Ecumenical Patriarchate
Bishops of the Throne
List of Patriarchs
Other Orhodox Churches
Theological and various articles
Ecological activities
Youth ministry
Interchristian relations
Conferences
Photo gallery
Holy Monasteries and Churches
Creed
Church calendar
Icons
Byzantine music
Contact details

Ἀρχική σελίς
Ἀρχική σελίς

Ο Μ Ι Λ Ι Α
τῆς Αὐτοῦ Θειοτάτης Παναγιότητος
τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Βαρθολομαίου
κατὰ τὴν Θείαν Λειτουργίαν τῆς Ἑορτῆς τοῦ Ἀποστόλου Ἀνδρέου ἐν τῷ Πανσέπτῳ Πατριαρχικῷ Ναῷ
(30 Νοεμβρίου 2006)

Ἐπιστροφή
Ἐπιστροφή

Χάριτι Θεοῦ ηὐλογήθημεν, Ἁγιώτατε, νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν χαρὰν τῆς Βασιλείας διὰ νὰ «ἴδωμεν τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν καὶ λάβωμεν Πνεῦμα ἐπουράνιον». Ἑκάστη τέλεσις τῆς Θείας Λειτουργίας εἶναι μία δυναμικὴ καὶ ἐμπνευσμένη συλλειτουργία οὐρανοῦ καὶ ἱστορίας. Ἑκάστη Θεία Λειτουργία εἶναι συνάμα ἀνάμνησις τοῦ παρελθόντος καὶ προσδοκία τῆς Βασιλείας. Εἴμεθα πεπεισμένοι ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς Θείας ταύτης Λειτουργίας διὰ μίαν εἰσέτι φορὰν μετεφέρθημεν πνευματικῶς πρὸς τρεῖς κατευθύνσεις: πρὸς τὴν Βασιλείαν τῶν οὐρανῶν ὅπου οἱ Ἄγγελοι λειτουργοῦν• πρὸς τὴν τέλεσιν τῆς Λειτουργίας διὰ μέσου τῶν αἰώνων• καὶ πρὸς τὴν προσδοκωμένην  Βασιλείαν τοῦ Θεοῦ.

Ἡ καταπλητικὴ αὕτη σύνδεσις τοῦ οὐρανοῦ μὲ τὴν ἱστορίαν σημαίνει ὅτι ἡ Ὀρθόδοξος Λειτουργία εἶναι τὸ μυστικὸν βίωμα καὶ ἡ βαθεῖα πεποίθησις ὅτι «ὁ Χριστὸς ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν καὶ ἦν καί ἐστι καὶ ἔσται», καθότι ἐν Χριστῷ ὑπάρχει βαθὺς σύνδεσμος μεταξὺ παρελθόντος, παρόντος καὶ μέλλοντος. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἡ Λειτουργία εἶναι κάτι περισσότερον ἀπὸ μίαν ἀνάμνησιν λόγων καὶ πράξεων τοῦ Χριστοῦ. Εἶναι ἡ πραγματοποίησις τῆς παρουσίας Αὐτοῦ τούτου τοῦ Χριστοῦ, Ὅστις ὑπεσχέθη νὰ εἶναι παρὼν ὅπου εἰσὶ δύο ἢ τρεῖς συνηγμένοι ἐν τῷ ὀνόματι Αὐτοῦ.

Ταυτοχρόνως ἀναγνωρίζομεν ὅτι ὁ κανών τῆς προσευχῆς εἶναι καὶ ὁ κανὼν τῆς πίστεως (lex orandi, lex credendi), καὶ ὅτι ἡ διδασκαλία περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Χριστοῦ καὶ περὶ τῆς Ἁγίας Τριάδος ἔχει ἀφήσει ἀνεξίτηλα ἴχνη εἰς τὴν Λειτουργίαν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἀκατάληπτον δόγμα, «ἐν μυστηρίῳ ἀποκαλυφθὲν ἡμῖν», κατὰ τὴν τόσον εὔστοχον ἔκφρασιν τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Διὰ τοῦτο, ἡ Λειτουργία ὑπομιμνήσκει εἰς ἡμᾶς τὴν ἀνάγκην νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν ἑνότητα τόσον τῆς πίστεως ὅσον καὶ τῆς προσευχῆς. Κλίνομεν, ὅθεν, γόνυ ἐν ταπεινότητι καὶ μετανοίᾳ ἐνώπιον τοῦ ζῶντος Θεοῦ καὶ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ Ὁποίου τὸ Πανάγιον ὄνομα φέρομεν καὶ τοῦ Ὁποίου τὸν ἄρραφον Χιτῶνα ἐν τούτοις διῃρέσαμεν. Ὁμολογοῦμεν ἐν λύπῃ ὅτι δὲν δυνάμεθα εἰσέτι νὰ τελῶμεν τὰ ἱερὰ μυστήρια ἡνωμένοι καὶ προσευχόμεθα διὰ τὴν ἡμέραν, καθ᾿ ἣν ἡ μυστηριακὴ αὕτη ἑνότης θὰ πραγματοποιηθῇ ἐν τῇ πληρότητι αὐτῆς.
Παρὰ ταῦτα, Ἁγιώτατε καὶ ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί, ἡ λειτουργία αὕτη οὐρανοῦ καὶ γῆς, αἰωνιότητος καὶ χρόνου, φέρει ἡμᾶς πλησιέστερον πρὸς ἀλλήλους διὰ τῆς εὐλογίας τῆς παρουσίας σήμερον, ὁμοῦ μετὰ πάντων τῶν ἁγίων, τῶν προκατόχων τῆς ἡμετέρας Μετριότητος ἁγίων Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου καὶ Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου. Εἶναι εὐλογία δι’ ἡμᾶς ὅτι προσκυνοῦμεν τὰ ἱερὰ λείψανα τῶν δύο τούτων πνευματικῶν γιγάντων, μετὰ τὴν ἐπίσημον ἐναπόθεσιν αὐτῶν εἰς τὸν Πάνσεπτον τοῦτον Ναὸν πρὸ δύο ἐτῶν, ὅταν ταῦτα ἐπεστράφησαν εὐγενῶς ἡμῖν ὑπὸ τοῦ μακαριστοῦ Πάπα Ἰωάννου Παύλου τοῦ Β’. Ἀκριβῶς, ὅπως τότε κατὰ τὴν Θρονικὴν ἡμῶν Ἑορτὴν ὑπεδέχθημεν καὶ ἐτοποθετήσαμεν τὰ ἱερὰ αὐτῶν λείψανα εἰς τὸν Πατριαρχικὸν Θρόνον ψάλλοντες «ἰδοὺ ὁ Θρόνος ὑμῶν, Ἅγιοι», οὕτω καὶ σήμερον συνήχθημεν ἐν τῇ ζώσῃ παρουσίᾳ καὶ αἰωνίᾳ μνήμῃ αὐτῶν, τελοῦντες τὴν Λειτουργίαν τὴν φέρουσαν τὸ ὄνομα τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου.

Τοιουτοτρόπως ἡ ἡμετέρα λατρεία ταυτίζεται μὲ τὴν χαρμόσυνον λατρείαν ἐν οὐρανῷ καὶ ἐν τῇ πορείᾳ τῆς ἱστορίας. Πράγματι, ὅπως γράφει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, «κοινὴ τῶν ἐπουρανίων καὶ τῶν ἐπιγείων συγκροτεῖται πανήγυρις• μία εὐχαριστία, ἓν ἀγαλλίαμα, μία εὐφρόσυνος χοροστασία» (PG 56, 97). Ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ προσφέρουν μίαν προσευχήν, μίαν ἑορτήν, μίαν δοξολογίαν. Ἡ Θεία Λειτουργία εἶναι ταυτοχρόνως οὐράνιος Βασιλεία καὶ κατοικία ἡμῶν, «καινὸς οὐρανὸς καὶ καινὴ γῆ» (Ἀποκ. 21, 1), ἡ βάσις καὶ τὸ κέντρον ὅπου τὰ πάντα εὑρίσκουν τὴν πραγματικὴν αὐτῶν ἔννοιαν. Ἡ Λειτουργία μᾶς διδάσκει νὰ διευρύνωμεν τὸν ὁρίζοντα καὶ τὸ ὅραμα ἡμῶν, νὰ ὁμιλῶμεν τὴν γλῶσσαν τῆς ἀγάπης καὶ τῆς κοινωνίας, ὡς ἐπίσης καὶ ὅτι πρέπει νὰ συνυπάρχωμεν ἐν ἀγάπῃ μετὰ τοῦ ἄλλου, παρ’ ὅλας τὰς διαφορὰς ἢ ἀκόμη καὶ τὰς διαιρέσεις ἡμῶν. Εἰς τὴν εὐρεῖαν ἀγκάλην της περιλαμβάνεται ὁλόκληρος ὁ κόσμος, ἡ κοινωνία τῶν Ἁγίων καὶ ἅπασα ἡ δημιουργία τοῦ Θεοῦ. Ὅλον τὸ σύμπαν γίνεται μία «κοσμικὴ λειτουργία», διὰ νὰ ἐνθυμηθῶμεν τὴν διδασκαλίαν Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ. Αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἡ Λειτουργία οὐδέποτε γηράσκει ἢ καθίσταται παρωχημένη.
Εἰς τὴν πληθώραν τῶν οὐρανίων ἀγαθῶν καὶ τοῦ φιλανθρώπου ἐλέους τοῦ Θεοῦ μία μόνον δύναται νὰ εἶναι ἡ ἡμετέρα ἀνταπόκρισις: ἡ εὐχαριστία. Ὄντως, εὐχαριστία καὶ δοξολογία εἶναι ἡ μόνη πρέπουσα ἀπάντησις τῶν ἀνθρώπων πρὸς τὸν Δημιουργὸν αὐτῶν. Διότι Αὐτῷ πρέπει πᾶσα δόξα, τιμὴ καὶ προσκύνησις, τῷ Πατρί καὶ τῷ Υἱῷ καὶ τῷ Ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων.

Ὅλως ἰδιαιτέρα καὶ ὁλόθερμος εὐχαριστία ἀναβλύζει ἐκ τῶν καρδιῶν ἡμῶν πρὸς τὸν φιλάνθρωπον Θεόν, διότι κατὰ τὴν σήμερον, ἐπὶ τῇ ἑορτίῳ μνήμῃ τοῦ Ἀποστόλου Ἀνδρέου, ἱδρυτοῦ καὶ προστάτου τῆς Ἐκκλησίας ταύτης, τελουμένην Θ. Λειτουργίαν παρίσταται ὁ ἁγιώτατος ἀδελφὸς ἐπίσκοπος τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης Βενέδικτος ὁ ΙϞ’ μετὰ τῆς τιμίας συνοδείας αὐτοῦ. Χαιρετίζομεν καὶ αὖθις ἐν εὐγνωμοσύνῃ τὴν παρουσίαν ταύτην ὡς εὐλογίαν τοῦ Θεοῦ, ὡς ἔκφρασιν ἀδελφικῆς ἀγάπης καὶ τιμῆς πρὸς τὴν ἡμετέραν Ἐκκλησίαν, καὶ ὡς ἔνδειξιν τῆς κοινῆς ἡμῶν βουλήσεως ὅπως συνεχίσωμεν ἀταλάντευτον τὴν ἐν πνεύματι ἀγάπης καὶ πιστότητι πρὸς τὴν ἀλήθειαν τοῦ Εὐαγγελίου καὶ τῆς κοινῆς παραδόσεως τῶν Πατέρων ἡμῶν πορείαν πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς πλήρους κοινωνίας τῶν Ἐκκλησιῶν ἡμῶν, ἥτις ἀποτελεῖ θέλημα καὶ ἐντολὴν Αὐτοῦ. Γένοιτο.