[English] Printer-friendly version
The Ecumenical Patriarch
The Ecumenical Patriarchate
Bishops of the Throne
List of Patriarchs
Other Orhodox Churches
Theological and various articles
Ecological activities
Youth ministry
Interchristian relations
Conferences
Photo gallery
Holy Monasteries and Churches
Creed
Church calendar
Icons
Byzantine music
Contact details

Ἀρχική σελίς
Ἀρχική σελίς

Ὁμιλία
τῆς Α. Θ. Παναγιότητος
τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου
κ. κ. Βαρθολομαίου
μετὰ τὸ Πέρας τῆς Θείας Λειτουργίας
ἐπὶ τῇ Μνήμῃ τοῦ Ἁγίου Ἰακώβου
εἰς Ἱερὰν Μονὴν Ἀκριτοχωρίου
(23 Ὀκτωβρίου 2012).

Ἐπιστροφή
Ἐπιστροφή

Ἱερώτατε Ποιμενάρχα τῆς Θεοσώστου ταύτης Ἐπαρχίας, ἀδελφέ καί συλλειτουργέ ἠγαπημένε τῆς ἡμετέρας Μετριότητος,  Μητροπολῖτα Σιδηροκάστρου κύριε Μακάριε, ἱερουργέ τῆς ἀρχαίας ταύτης Θείας Λειτουργίας τοῦ τιμωμένου σήμερον Ἁγίου Ἀποστόλου Ἰακώβου,
Ἱερώτατοι καί Θεοφιλέστατοι ἠγαπημένοι ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,
Ὁσιωτάτη Μοναχή Ἰακώβη, Καθηγουμένη τοῦ Ἱεροῦ τούτου Ἡσυχαστηρίου,
Ἐντιμότατοι ἄρχοντες τοῦ τόπου,
Πατέρες, ἀδελφοί, θυγατέρες καί τέκνα ἐν Κυρίῳ,

Ἐν εὐδοκίᾳ διατελοῦντες καί ἐν δοξολογίᾳ τοῦ πανοικτίρμονος Κυρίου, τοῦ χρόνους καί καιρούς καί ἡμέρας καί στιγμάς πάσας ἐν τῇ ἰδίᾳ ἐξουσίᾳ θεμένου, τοῦ "διά τά ταχέα αὐτοῦ σπλάγχνα μηδέποτε χωριζομένου τῶν αὐτοῦ οἰκετῶν, ἀλλ᾿ ἀεί ἐν αὐτοῖς ἀναπαυομένου" (Εὐχή Μεγάλου Βασιλείου), καί ἐν εὐχαριστίαις διά πάντα τά Χάριτι Αὐτοῦ, καί εὐλογίαις τοῦ Ἐφόρου τῆς Ἱερᾶς ταύτης Μάνδρας Ἁγίου Προφήτου καί Βαπτιστοῦ Ἰωάννου ἐπιτελεσθέντα, συμπροσηυχήθημεν σήμερον κατά τήν τελεσθεῖσαν Θείαν Λειτουργίαν ἐπί τῇ μνήμῃ τοῦ Ἁγίου Ἰακώβου τοῦ Ἀδελφοθέου, ὁ ὁποῖος ἰδιαιτέρως τιμᾶται ὑπό τῆς ἀδελφότητος ταύτης, καθ' ὅτι καί ἡ ὁσιωτάτη μήτηρ καί καθηγουμένη αὐτῆς, φέρει καί τιμᾶ διά τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ.

Ἡ κληρονομία τοῦ Ἀποστόλου Ἰακώβου διά τήν καθόλου Ἐκκλησίαν ὑπῆρξεν ἀσφαλῶς, ὡς μαρτυρεῖ ἡ "ἀδιάψευστος λύρα τοῦ Πνεύματος", ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, καρπός προσευχῶν, νηστειῶν, ἀγρυπνιῶν, ἀσκήσεως. Ἠγάπησεν ὁ Ἀπόστολος ὁλοκληρωτικῶς, "χωρίς κρατούμενα", κατά τό κοινῶς ἀνθρωπίνως λεγόμενον, τόν Θεόν, καί ὁ Θεός τόν ἠγάπησε καί τόν ἠξίωσε νά καλῆται  ἀ δ ε λ φ ό θ ε ο ς  καί πρῶτος ποιμενάρχης Ἱεροσολύμων καί νά ἀναδεχθῇ ἐκ τῶν πρώτων ἱερομαρτύρων ὁλοκάρπωμα θυσίας εὐπρόσδεκτον. Καί ὅπως ὅταν ἔζη εἰς τήν "γηΐνην ματαιότητα" ἦτο εἰρηνοποιός, ἥνωνε τούς Ἁγίους Ἀποστόλους καί ἐθεράπευε τάς πληγάς καί τάς διαιρέσεις τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ, οὕτω καί σήμερον ἥνωσε πάντας ἡμᾶς, κλῆρον καί λαόν, ποιμαίνοντας καί ποιμαινομένους, ἐν τῷ ἱερῷ τούτῳ νεοτεύκτῳ τεμένει καί μᾶς ἔδωκε μίαν γεῦσιν τῆς ζωῆς τῶν πρώτων χριστιανῶν, ὅταν ὑπῆρχε  μ ί α  καρδία, μ ί α  σκέψις τῶν πιστῶν, μ ί α προσδοκία, μ ί α  ἐλπίς, μ ί α δύναμις, μ ί α ἀγάπη, ἡ τοῦ Χριστοῦ, καί τά πάντα ἦσαν κοινά, καί πάντες ἦσαν συνηγμένοι ἐπί τό αὐτό, προσκαρτεροῦντες τῇ προσευχῇ καί τῇ δεήσει, ὅταν τά πάντα ἦταν ὁ  Χ ρ ι σ τ ό ς μόνον, καί δέν ὑπῆρχον μεταξύ τῶν χριστιανῶν πράγματα διά νά τούς χωρίσουν πάθη, μίση, ἐγωϊσμοί, ἰδιοκτησίαι. Αὐτό τό παράδειγμα τοῦ εἰρηνοποιοῦ, κατά τό πρότυπον τοῦ εἰρηνάρχου Χριστοῦ, καλούμεθα οἱ πάντες νά ἀκολουθήσωμεν καί σήμερον, ὑπερβαίνοντες τό "μισητόν ἐγώ", ἵνα κατά τόν Ἅγιον Ἰωάννην τόν Χρυσόστομον εἴπωμεν.

Τήν εἰκόνα αὐτήν τῆς πρώτης Ἐκκλησίας διασώζει ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ ἀνθρωπίνως δυνατοῦ κυρίως ὁ  μοναχισμός, καθ΄ ὅτι "θεάνθρωποί ἐσμεν, οὐ μόνον θεοί, ἀλλά καί ἄνθρωποι, σάρκα παθητήν φέροντες, εἰκόνα μέν θείαν, πλήν πεπτωκυῖαν,  τείνοντες δέ ἀεί, ὡς ἐμπρέπει ἁγίοις, πρός τό ὁμοίωσιν", κατά τόν ἐν ἁγίοις προκάτοχον ἡμῶν Γρηγόριον τόν Θεολόγον. Δυστυχῶς ὅμως, πολλάκις τά ἀνθρώπινα ἐπικρατοῦν, ὥστε νά μᾶς ὁδηγοῦν εἰς τήν λησμοσύνην, ὅτι "ὅτε τόν κόσμον κερδήσωμεν, τότε τῷ τάφῳ οἰκήσωμεν" (Ἅγ. Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός).

Ἡ μοναχική ζωή, ὡς ἀσκεῖται εἰς τό Ἱερόν τοῦτο Ἡσυχαστήριον καί ἐν ταῖς Ἱεραῖς Μοναῖς τῆς εὐρυτέρας ταύτης περιοχῆς τῆς Μακεδονίας καί τῆς Βορείου Ἑλλάδος, καί ἐν γένει εἰς τάς Ὀρθοδόξους Ἱεράς Μονάς, εἶναι ὑπόδειγμα πρωτίστως ἀνθρωπίνης κοινωνίας. Οὐδέν σύστημα ἐξ ὅσων ἀνεδείχθησαν μέχρι σήμερον εἰς τήν ἱστορίαν, οὔτε ἡ δημοκρατία, οὔτε ἡ ἰδανική πολιτεία τοῦ Πλάτωνος, οὔτε ὁ σοσιαλισμός, οὔτε ὁ λαϊκισμός, ἐπέτυχεν ἤ δύναται νά ἐπιτύχῃ τήν τ ε λ ε ι ό τ η τ α τῆς  μ ο ν α χ ι κ ῆ ς πολιτείας. Διότι εἶναι ἀληθῶς ὁ μοναχισμός, παρά τάς ἐλλείψεις καί τάς ἀδυναμίας τῶν ἀνθρώπων, κοινωνία  ἀγγελική, ἡ ὁποία στηρίζεται, καί δέον νά στηρίζεται, εἰς τήν ἀνοχήν, τήν ἀποδοχήν τῆς γνώμης τοῦ ἑτέρου, ἔστω καί ἄν κρίνεται ἐσφαλμένη καί κινουμένη ἐκ προσωπικῶν ἐλατηρίων, τήν ἐκκοπήν τοῦ ἰδίου θελήματος διά τήν ὑλοποίησιν τοῦ θελήματος τοῦ ἑτέρου, τήν ὁλοκληρωτικήν ἀπάρνησιν τοῦ "ἐγώ", τήν ἡρωϊκήν ἔξοδον ἀπό αὐτό.

Μέ αὐτό τό φρόνημα ἔζησεν ὁ ἑορταζόμενος Ἀπόστολος Ἰάκωβος, καί τό περικείμενον ἡμῖν νέφος τῶν Ἁγίων, Μαρτύρων, Ὁσίων καί Δικαίων τῆς Ἐκκλησίας μας, ἀπό τῶν προπατόρων Ἀβραάμ, Ἰσαάκ καί Ἰακώβ, τῆς ἐν νόμῳ Ἐκκλησίας, μέχρι τοῦ Τιμίου Προδρόμου, τοῦ πρωτομάρτυρος καί ἀρχιδιακόνου Στεφάνου, τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, τῶν Ἁγίων Γεωργίου τοῦ Τροπαιοφόρου καί Δημητρίου τοῦ Μυροβλύτου, τῶν ἐπ᾿ ἐσχάτων φανερωθέντων Ὁσίας Σοφίας καί Ἁγίου Γεωργίου τοῦ Καρσλίδου ἐκ τῆς Ποντιακῆς γῆς, καί τῶν μεγάλων μορφῶν Πορφυρίου τοῦ Καυσοκαλυβίτου, Ἐφραίμ τοῦ Κατουνακιώτου καί Παϊσίου τοῦ Ἁγιορείτου, τῆς ἐν Χάριτι Ἐκκλησίας. Ἔζησαν τήν "γηίνην δυσωδίαν" ὡς πρόβατα ἐν μέσῳ λύκων, κατά τήν εὐαγγελικήν ρῆσιν, καί ἐγένοντο ἁλιεῖς καί σαγηνευταί λογικῶν ἰχθύων, διαζωσάμενοι τόν ἐπενδύτην καί βαλόντες ἑαυτούς εἰς τήν θάλασσαν, ὡς ὁ Ἀπόστολος Πέτρος, ἵνα ἀλληγορικῶς εἴπωμεν πρός ἑαυτούς καί ἀλλήλους. Ἀκόμη, μέ αὐτό τό φρόνημα ἄλλοι μέν ἐξέχεαν τό αἷμα, ἄλλοι δέ ὅλην τήν ἱκμάδα τῆς ζωῆς των ὑπέρ τοῦ Χριστοῦ καί τῆς Ἐκκλησίας Του. Μέ τό ἴδιον φρόνημα καί οἱ μοναχοί καί αἱ μοναχαί εἰς τάς ἡμέρας μας φεύγουν καί ζοῦν μόνοι των μέ τόν Θεόν, χωρίς νά ἐλπίζουν οὔτε εἰς ἄνθρωπον, οὔτε εἰς τόν πλοῦτον, οὔτε εἰς τήν δόξαν τοῦ κόσμου τούτου, οὔτε εἰς ἀξιώματα, ἀπεκδεχόμενοι μόνον τό ἔλεος, τήν χάριν, τήν εὐσπλαγχνίαν καί τόν φωτισμόν τοῦ Κυρίου.

Διά νά διαμείνῃ ὅμως ἡ εὐλογημένη κατάστασις αὕτη μονίμως καί ἀχωρίστως εἰς μίαν Μονήν εἶναι ἀνάγκη ἀπαραίτητος καί ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ ὅσοι βιοῦν τόν μονήρη βίον νά προσβλέπουν πρός τά ἀρχέτυπα κάλλη, δηλαδή πρός τήν πολιτείαν τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων καί τῶν Θείων Πατέρων, τῶν ὁποίων αἱ πράξεις "ἡ τῶν ἐπιγείων ὑπερφρόνησις, ἡ ἐπίμονος ἀϋπνία, τό τῆς προσευχῆς ἀπερίσπαστον, ἡ ἀκτησία τῶν φθειρομένων, τό ταπεινόν τοῦ πνεύματος, τό σύννουν, τό προσεκτικόν, τό τοῦ νοός καθαρόν", αἱ πράξεις των -λέγομεν- πρέπει νά εὑρίσκωνται κατάγραπται εἰς τάς πλάκας τῶν καρδιῶν τῶν μοναζόντων καί τῶν μοναζουσῶν.

Αὐτό τό μήνυμα τῆς ἐλπίδος καί τῆς διαχρονικῆς διασώσεως τῆς ζωῆς τῶν πρώτων ἀποστολικῶν χρόνων μέσα εἰς τήν βιουμένην τεταραγμένην καί ἀβεβαίαν ἐποχήν μας, προσφέρουν εἰς τήν Ἐκκλησίαν τά ἐ γ κ α ί ν ι α  τοῦ Καθολικοῦ τοῦ Ἱεροῦ τούτου Ἡσυχαστηρίου τοῦ Τιμίου Προδρόμου, τοῦ "ἀποτμηθέντος τήν κεφαλήν ὑπέρ τῆς ἀληθείας" ὑπό τοῦ "διασυρομένου καί διακωμωδουμένου ἀνά τούς αἰῶνας παρανόμου Ἡρώδου" (Θεοδώρου τοῦ Στουδίτου), τά ὁποῖα ἐγκαίνια ἀσφαλῶς πρέπει νά γίνουν καί ἐγκαίνια νέας ζωῆς διά τάς ἡμετέρας ψυχάς καί καρδίας. Ἀποδεικνύουν, τά ἐγκαίνια τῶν Ἱερῶν Ναῶν, ἰδίως ὅμως τῶν ψυχῶν καί τῶν καρδιῶν ἑαυτῶν καί ἀλλήλων, ὅτι ὅταν ὁ ἄνθρωπος προσβλέπῃ μέ πίστιν καί ἐλπίδα εἰς τόν Θεόν καί ζῇ μέ Αὐτόν, ἠμπορεῖ νά μεγαλουργήσῃ καί νά ἀφήσῃ ἔργον "οὐχί κοσμικῆς δόξης" (Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος) ἀλλά ἔργον τό ὁποῖον θά ἀνθέξῃ εἰς τόν χρόνον καί θά μείνῃ αἰώνιον καταθύμιον τῆς ἀγάπης τοῦ κτίσματος πρός τόν κτίσαντα. Ὁ δέ φιλάνθρωπος καί δίκαιος Κριτής, ὡς περιγράφεται εἰς σπανίαν ἱεράν εἰκόνα τοῦ Ἁγίου Ὄρους, δέχεται τά κτίσματα τοῦ κτίσματός Του ὡς προσφοράν ἄμωμον, καί κατέρχεται καί προσφέρεται ὁ Ἴδιος, ὡς θ ῦ μ α, ἁγιάζων πάντας τούς μετέχοντας διά τοῦ ἀναστημένου Σώματός Του.

Ἀδελφοί, Πατέρες, Θυγατέρες, Λαέ τοῦ Κυρίου περιούσιε,

Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, ἀποκρυπτογραφῶν καί ἀποτυπῶν τό  β ί ω μ α  τῆς ἀνθρωπίνης πραγματικότητος, ἐμυσταγώγησε τό "ἡττηθῶμεν ἵνα νικήσωμεν". Καί συνεχίζομεν  καί ἡμεῖς  μέ τούς λόγους τοῦ  "φωστῆρος τῆς θεολογίας" διά τόν  μοναχισμόν ἐν νεοελληνικῇ ἀποδόσει: "Στόν μοναχισμό ὑπάρχει τό πέταγμα τοῦ νοῦ πρός τόν Θεόν. Οἱ μοναχοί εἶναι οἱ "σιωπῶντες κήρυκες" τοῦ Θεοῦ". Ἐκεῖ ὑπάρχει "εὐσταθές βάδισμα, μειδίαμα προσηνές,....σιωπή λόγου τιμιωτέρα, ἔπαινος ἅλατι ἠρτυμένος....ἐπίπληξις εὐφημίας ποθεινοτέρα, μέτρα κατηφείας καί ἀνέσεως, καί δι᾿ ἀμφοτέρων μίξις καί κράσις...". Ὑπάρχουν "μέτρα τῆς εἰς τό κοινόν ἐπιμιξίας τε καί ὑποχωρήσεως". Καί τό σπουδαιότερον, "ὁ ἐν πενίᾳ πλοῦτος, ἡ ἐν παροικίᾳ κατάσχεσις, ἡ ἐν ἀτιμίᾳ δόξα, ἡ ἐν ἀσθενείᾳ δύναμις, ἡ ἐν ἀγαμίᾳ καλλιτεκνία.... οἱ σαρκός ἔξω καί ἐν σαρκί...., οἱ πτωχοί διά βασιλείαν καί διά πτωχείαν βασιλεύοντες".

Ἀδελφοί ἠγαπημένοι,

Ὁ γνωστός εἰς τούς μοναχούς καί τάς μοναχάς Θηκαρᾶς προτρέπει: "Λοῦε στρωμνήν, βρέχε κλίνην, στάλαττε δάκρυα, πρόβλεπε θάνατον, τρέμε κρίσιν". Καί ἡμεῖς, μιμνησκόμενοι τῶν λόγων τούτων, εὐχόμεθα καί πάλιν εἰς τήν ἑορτάζουσαν Καθηγουμένην τοῦ Ἱεροῦ τούτου Κοινοβίου τήν σκέπην καί τήν εὐλογίαν τοῦ προστάτου αὐτῆς Ἁγίου, διά νά ἀναδεικνύεται γνησία μιμήτρια τοῦ θεαρέστου βίου του καί νά συνεχίζῃ καρποφόρως τήν διακονίαν τῆς κηδεμονίας τῶν ἐμπεπιστευμένων εἰς αὐτήν ψυχῶν, διά τάς ὁποίας θά ἀποδώσῃ λόγον εἰς τόν δίκαιον Κριτήν.

Ὁσιώταται ἀδελφαί,

Πατρικῶς καί ἡ ἡμετέρα Μετριότης, ὁμοῦ μετά τοῦ γέροντος καί πνευματικοῦ ὑμῶν πατρός Καθηγουμένου τῆς ἐν Ἁγίῳ Ὄρει Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Ξενοφῶντος Ἀρχιμανδρίτου κυρίου Ἀλεξίου καί τοῦ οἰκείου Ποιμενάρχου Ἱερωτάτου Μητροπολίτου κυρίου Μακαρίου, ὑπό τήν εὐλογίαν καί φροντίδα τοῦ ὁποίου διάγετε τόν μοναχικόν ὑμῶν δόλιχον, προτρεπόμεθα πάσας ὑμᾶς, τάς ἰδιαιτέρως κοπιασάσας κατά τάς ἡμέρας ταύτας τῆς ἰδιαιτέρας μερίμνης καί φροντίδος, ὅπως συνεχίσητε μέ τόν ἴδιον ζῆλον τήν μοναχικήν πορείαν, αὐξάνητε καθ᾿ ἡμέραν τήν εὐγενῆ ἅμιλλαν εἰς τό εὐαρεστῆσαι Θεῷ, διασώζητε κατά δύναμιν τήν ὑπακοήν καί τήν μοναστικήν ὑποταγήν, διατηρῆτε ἀνύστακτον καί ἀκάματον τήν μέριμνάν σας διά τήν καλλιέργειαν τῶν ἀρετῶν τῆς ψυχῆς καί τήν διαφύλαξιν ἀκηλιδώτου τοῦ χιτῶνος τῆς ἀσπίλου καί ἀμώμου παρθενίας καί ἁγνείας, τόν ὁποῖον ἐνεδύθητε, οὐχί χάριν ἀνθρώπων, ἀλλά χάριν καί εἰς δόξαν τοῦ οὐρανίου Νυμφίου Χριστοῦ, κοπιάζουσαι εἰς τήν εὐπάρεδρον διακονίαν τόν καθ᾿ ἡμέραν κόπον εἰς τάς χρείας τοῦ Ἱεροῦ Ἡσυχαστηρίου καί τῶν ἀδελφῶν, τῶν διψώντων ἀνάπαυσιν καί τό ἄκουσμα ἑνός "καλοῦ λόγου", τόν ὁποῖον ὅλοι ἐπιζητοῦμεν, καί τόν ὁποῖον οἱ συνάνθρωποι ἀχαρίστως σχεδόν πάντοτε μᾶς στεροῦν, μιμούμενοι τά ἔργα τοῦ σκότους καί οὐχί τοῦ φωτός. Ἀλλά σεῖς, συνεχίζετε νά ἐπικαλῆσθε προσευχητικῶς τόν  Κύριον πάντοτε: "Ἐλθέ ὁ Μόνος πρός τήν μόνην, ὅτι μόνη εἰμί ὡς ὁρᾶς". Καί Ἐκεῖνος, ὁ "πανταχοῦ παρών καί τά πάντα πληρῶν" (Δοξαστικόν Πεντηκοστῆς), "ὁ Ὤν καί ὁ Ἦν καί ὁ Ἐρχόμενος" καί ὁ "κρίνων", βλέπει καί καθαγιάζει καί ἔρχεται συμπαραστάτης καί βοηθός εἰς ὥρας ἀπελπιστικῆς ἀνθρωπίνης ἀδυναμίας καί ἀπογνώσεως, ταῖς πρεσβείαις τῆς Παναγίας Μητρός Του, τῆς Ὁδηγητρίας, τήν ὁποίαν ἔχετε πρότυπον καί προστάτιδα εἰς τό Ἱερόν Ἡσυχαστήριόν σας.

Συνεχίσατε, λοιπόν, τόν ἐν πίστει καλόν ἀγῶνα, τήν προσευχήν καί τήν ἄσκησιν πρωτίστως, καί εἶτα τήν καρποφόρον ἐνασχόλησιν μέ τάς ἱεράς τέχνας, ἐμπνεόμεναι ἐκ τοῦ πλούτου τῆς ἐκκλησιαστικῆς μας παραδόσεως καί μάλιστα ἐκ τῆς παραδόσεως τῆς Μητρός Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως, τοῦ ἤθους καί τοῦ φρονήματος αὐτῆς, ἀλλά καί τοῦ ἡγιασμένου Περιβολίου τῆς Κυρίας Θεοτόκου, τοῦ Ἁγιωνύμου Ὄρους, μέ τήν βεβαιότητα καί τήν μόνιμον γλυκεῖαν παράκλησιν, ὅτι ἐν πᾶσι τούτοις εὐαρεστεῖται ὁ Θεός, καί ραίνει ἀειρρόως τήν Χάριν Του ἐπί τάς ψυχάς καί τάς καρδίας. Εὐχαριστοῦμεν θερμῶς διά τήν παρεχομένην πλουσίαν φιλοπάτορα φιλοξενίαν καί εὐχόμεθα ὅπως ὁ ἐν Τριάδι Θεός, ὁ δεχθεὶς τὴν ξενίαν τοῦ Ἀβραάμ, παρέχῃ εἰς ὑμᾶς τὰ ἀγαθὰ τοῦ Ἀβραὰμ καὶ πᾶσαν οὐρανόφοιτον ἀγαθοδωρίαν. Ἀμήν.