[Greek] Printer-friendly version
The Ecumenical Patriarch
The Ecumenical Patriarchate
Bishops of the Throne
List of Patriarchs
Other Orhodox Churches
Theological and various articles
Ecological activities
Youth ministry
Interchristian relations
Conferences
Photo gallery
Holy Monasteries and Churches
Creed
Icons
Byzantine music
Contact details

Home page
Home page

Λόγος Κατηχητήριος ἐπί τῇ ἐνάρξει τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς.

Back
Back

Ἀριθμ. Πρωτ. 229

+ Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Σ

ΕΛΕῼ ΘΕΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ,
ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ
ΠΑΝΤΙ Τῼ ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
ΧΑΡΙΣ ΕΙΗ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗ
ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ΗΜΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥ,
ΠΑΡἨΜΩΝ ΔΕ ΕΥΧΗ, ΕΥΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΩΡΗΣΙΣ


Ἀγαπητοί ἀδελφοί καί τέκνα ἐν Κυρίῳ,


“Ἔφθασε καιρός, ἡ τῶν πνευματικῶν ἀγώνων ἀρχή, ἡ κατά τῶν δαιμόνων νίκη, ἡ πάνοπλος ἐγκράτεια, ἡ τῶν Ἀγγέλων εὐπρέπεια, ἡ πρός Θεόν παρρησία...”.

Τήν πεζότητα τοῦ καθημερινοῦ βίου ἔρχεται νά διακόψῃ ἡ περίοδος τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ἡ κατ᾿ ἐξοχήν περίοδος τῶν πνευματικῶν ἀγώνων.

Ἤδη ἕν ἀκόμη στάδιον ἀγώνων ἀνοίγεται ἐνώπιόν μας.  Στάδιον ἀγώνων ὄχι μόνον τοῦ σώματος, ἀλλά καί τοῦ πνεύματος. Στάδιον μέγα, εἰς τό ὁποῖον ἠμποροῦμε -καί πρέπει- νά ἀγωνισθῶμεν ὅλοι ἀνεξαιρέτως. Τό “στάδιον τῶν ἀρετῶν” αὐτό, ὅπως τό ὀνομάζει ἡ ἱερά ὑμνογραφία, δέν ἔχει κερκίδας. Δέν προβλέπει θεατάς. Ἔχει μόνον στίβους διά τούς ἀγωνιστάς. Οἱ ἑλλανοδίκαι καί οἱ θεαταί εὑρίσκονται ὑψηλά εἰς τόν οὐρανόν. Εἶναι ὁ Κύριος, ὁ ἀγωνοθέτης τῶν καλῶν ἀγώνων τῆς Πίστεως, καί οἱ Ἅγιοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἤδη ἀγωνισθῆ καί διακριθῆ, ἔχουν λάβει τόν στέφανον καί τό βραβεῖον αὐτῶν καί παρακολουθοῦν νά ἴδουν τάς ἰδικ´άς μας προσπαθείας, νά θαυμάσουν τάς ἰδικάς μας κατακτήσεις.

Εἰς τό στάδιον τῶν πνευματικῶν ἀγώνων οὐσιαστικῶς ἔχομεν εἰσέλθει ἀπό τήν ὥραν τοῦ ἁγίου Βαπτίσματός μας. Τότε  ἀπετάχθημεν τόν σατανᾶν καί τά ἔργα του καί ἐφορέσαμεν ὡς κατάλευκον χιτῶνα τόν ἴδιον τόν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, τόν Ὁποῖον καί ὑπεσχέθημεν νά ἀκολουθήσωμεν εἰς ὅλην τήν ζωήν μας. Ὅμως ἡ φιλαυτία καί ἡ ἀγάπη τῆς ματαιότητος τοῦ κόσμου, ἐν συνδυασμῷ μέ τόν διαρκῆ “πόλεμον”, τόν ὁποῖον ὁ διάβολος διαξάγει ἐναντίον μας μέ τήν “εὐπερίστατον ἁμαρτίαν”, μᾶς καθιστοῦν πολλάκις νωθρούς, ὥστε εὐκόλως νά ἐγκαταλείπωμεν τόν κόπον τῆς ἐν Χριστῷ ἀσκήσεως, βυθιζόμενοι εἰς τήν ραστώνην τῆς ἀδιαφορίας. Μέ αὐτόν τόν τρόπον ὅμως ἀπομακρυνόμεθα ἀπό τήν πηγήν τῆς ζωῆς, τόν Χριστόν, μέχρι πλήρους χωρισμοῦ ἀπ᾽ Αὐτοῦ. Ἀλλά τοῦτο ἀκριβῶς εἶναι ὁ θάνατος. Ὁ αἰώνιος, ὁ φοβερός, ὁ ἀληθινός θάνατος. Διότι ὅσον ὁ Χριστός εἶναι ἡ Ζωή, ἡ ἀληθινή Ζωή, ἡ αἰωνία Ζωή, ἄλλο τόσον ἡ ἀπομάκρυνσις ἀπό Αὐτόν εἶναι θάνατος, εἶναι στέρησις τῆς Ζωῆς, τῆς Χαρᾶς καί τοῦ Φωτός -ἀπώλεια τῶν πάντων!

Μέ πολύ σοφήν μέριμναν, λοιπόν, ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία ἐθέσπισε τό στάδιον τῶν Νηστειῶν, ὥστε ὅλοι νά ἐνθυμηθῶμεν τάς ἐκ τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος ὑποχρεώσεις μας, νά ἀντιληφθῶμεν ὅτι εἴμεθα ἐξ ὁρισμοῦ ἀγωνισταί καί ἀθληταί καί νά ἐπιδοθῶμεν μέ φιλοτιμίαν εἰς τά ποικίλα ἅγια ἀγωνίσματα: τήν ἀλληλοσυγχώρησιν, τήν νηστείαν, τήν προσευχήν, τήν ἐλεημοσύνην, τήν ὑπομονήν εἰς τάς θλίψεις καί τάς ταλαιπωρίας τῆς ζωῆς, τήν ἐγκαρτέρησιν εἰς τόν πόνον, τήν εἰς ἀλλήλους ἁγίαν ἀδελφικήν ἀγάπην.

Ἡ νηστεία ἀνακουφίζει τό σῶμα ἀπό περιττά βάρη καί χυμούς καί δίδει πτερά εἰς τήν προσευχήν, ταπεινώνει τό φρόνημα καί ἀνοίγει τήν θύραν τῆς μετανοίας. Αἱ σωματικαί  “μετάνοιαι” καταπονοῦν καί γυμνάζουν τό σῶμα, ἀλλά ταυτοχρόνως εἶναι καί μία κραυγαλέα ἔνδειξις αὐτοσυνειδησίας τοῦ ὅτι εἴμεθα ἁμαρτωλοί καί πεπτωκότες καί ἐν μετανοίᾳ ζητοῦμε ταπεινά ἀπό τόν Θεόν νά μᾶς ἀναστήσῃ. Εἶναι μία ἐξομολόγησις καί προσευχή εἰς τήν ὁποίαν συμμετέχει καί τό σῶμα.

Ἡ ἐλεημοσύνη ἁγιάζει τήν νηστείαν καί καθιστᾷ εὐπρόσδεκτον τήν προσευχήν μας ἐνώπιον τοῦ Ἐλεήμονος Θεοῦ. Ἡ ὑπομονή εἰς τάς ἀσθενείας, τόν πόνον καί τάς θλίψεις μᾶς ὁδηγεῖ ἐπί τά ἴχνη τῶν ἁγίων Μαρτύρων καί μᾶς ἐξασφαλίζει μεγάλας δωρεάς καί στεφάνους ἀπό τόν Κύριον. Ἡ συγχώρησις ὅλων ὅσοι μέ ὁποιονδήποτε τρόπον μᾶς ἔβλαψαν καί ἐζημίωσαν καί ἡ ἀγάπη πρός πάντας, ἀποτελοῦν τήν σφραγῖδα τῆς γνησιότητος ἡμῶν ὡς Χριστιανῶν καί μᾶς καθιστοῦν μιμητάς τοῦ Χριστοῦ. Ἡ συχνή μελέτη τῶν Ἁγίων Γραφῶν, τῆς διδασκαλίας τῶν Πατέρων καί τῶν Βίων τῶν Ἁγίων μᾶς δίδουν τήν ἀπαραίτητον τροφήν τοῦ πνεύματος,  τήν ὁποίαν χρειαζόμεθα διά νά ἀγωνισθῶμεν καλῶς καί μέχρι τέλους.

Ἡ προσευχή τοῦ Ἁγίου Ἐφραίμ τοῦ Σύρου: “Κύριε καί Δέσποτα τῆς ζωῆς μου, πνεῦμα ἀργίας, περιεργίας, φιλαρχίας καί ἀργολογίας μή μοι δός· πνεῦμα δέ σωφροσύνης, ταπεινοφροσύνης, ὑπομονῆς καί ἀγάπης χάρισαί μοι τῷ σῷ δούλῳ. Ναί, Κύριε, δώρησαί μοι τοῦ ὁρᾶν τά ἐμά πταίσματα καί μή κατακρίνειν τόν ἀδελφόν μου, ὅτι εὐλογητός εἶ, εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν”, τήν ὁποίαν καλούμεθα νά ἐπαναλαμβάνωμεν πολλάς φοράς κατά τήν διάρκειαν τῶν ἱερῶν ἀγώνων τῆς Τεσσαρακοστῆς, καί μάλιστα κάνοντας μετανοίας, εἶναι ὁ “ἐνδεδειγμένος ὕμνος” τῆς εὐσεβείας. Ἐπικαλούμεθα  Αὐτόν τόν Κύριον καί Δεσπότην τῆς Ζωῆς καί ζητοῦμε διἈὐτοῦ ἀπαλλαγήν ἀπό τά τέσσαρα κυριώτερα πονηρά πνεύματα, τά τέσσαρα φοβερώτερα πάθη, καί τήν δωρεάν τῶν τεσσάρων κυριωτέρων ἀγαθῶν πνευμάτων, τῶν τεσσάρων σπουδαιοτέρων δηλαδή ἀρετῶν. Ταυτοχρόνως ζητοῦμε νά ἀποκτήσωμε τήν μεγάλην ἀρετήν τῆς αὐτογνωσίας, ὥστε νά ἀσχολούμεθα μέ τήν ἰδικήν μας ἁμαρτίαν καί ὄχι τήν ἁμαρτίαν τῶν ἄλλων. Ἡ προσευχή αὐτή εἶναι ἴσως ἡ πληρεστέρα καί ὡραιοτέρα προσευχή τῆς μετανοίας.

Ἄς εἰσέλθωμεν, ἀδελφοί, μέ χαράν εἰς τό ἅγιον Στάδιον. Ἄς ἀρχίσωμε  μέ τήν εὐλογίαν τοῦ Θεοῦ καί τήν εὐχήν τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου τόν καλόν ἀγῶνα τῆς μετανοίας καί καθάρσεως μέ τήν νηστείαν, τήν ἐγκράτειαν, τήν ἀλληλοσυγχώρησιν, τήν ὑπομονήν, τάς ἐλεημοσύνας, τήν προσευχήν καί τήν ἀγάπην. Ἄς ἀγωνισθῶμεν μέ φιλοτιμίαν, ὅπως ὅλοι οἱ Ἅγιοι. Μέ πόθον Χριστοῦ καί μέ πνευματικήν “ἀρχοντιάν”. Μέ ταπεινοφροσύνην, ἀλλά καί μέ ζῆλον. Ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία, ἀπό τῆς μαρτυρικῆς καθέδρας τοῦ ταπεινοῦ μέν, ἀλλά πάντοτε φωτεινοῦ Φαναρίου, στέλλει πρός πάντας τήν εὐχήν καί εὐλογίαν της καί προτρέπει ἐν ἀγάπῃ, οὐδείς νά παραμείνῃ ἀδρανής, οὐδείς νά ἀναζητήσῃ κερκίδα θεατοῦ, οὐδείς νά παραμείνῃ ἀδιάφορος πρός τό σάλπισμα τῶν πνευματικῶν ἀγώνων.

“Ἔφθασε καιρός...”, ἀδελφοί καί τέκνα ἐν Κυρίῳ ἠγαπημένα. Καί λέγοντες καιρόν, δέν ἐννοοῦμεν μόνον τόν χρόνον, ἀλλά καί τήν “εὐκαιρίαν”.

Εὐλογητός ὁ Θεός, ὁ Ὁποῖος μᾶς χαρίζει μίαν ἀκόμη Μεγάλην Τεσσαρακοστήν, μίαν ἀκόμη εὐκαιρίαν ἀγώνων πνευματικῶν καί νίκης κατά τοῦ διαβόλου, τῆς ἁμαρτίας καί τοῦ θανάτου, μίαν ἀκόμη εὐκαιρίαν μετανοίας καί σωτηρίας. Αὐτῷ, τῷ Σωτῆρι Θεῷ, ἡ δόξα καί τό κράτος εἰς τούς αἰῶνας. Ἀμήν.

Ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή βε´
+ Ὁ Κωνσταντινουπόλεως διάπυρος πρός Θεόν εὐχέτης πάντων ὑμῶν