[Greek] Printer-friendly version
The Ecumenical Patriarch
The Ecumenical Patriarchate
Bishops of the Throne
List of Patriarchs
Other Orhodox Churches
Theological and various articles
Ecological activities
Youth ministry
Interchristian relations
Conferences
Photo gallery
Holy Monasteries and Churches
Creed
Icons
Byzantine music
Contact details

Home page
Home page

Ὁμιλία τῆς Α. Θ. Παναγιότητος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου κατά τά Ὀνομαστήρια Αὐτοῦ
ἐπί τῇ Μνήμῃ τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου Βαρθολομαίου (11 Ἰουνίου 2018)

Back
Back

Ἱερώτατοι καί Θεοφιλέστατοι ἅγιοι ἀδελφοί Ἱεράρχαι,
Ἱερώτατε Ἀρχιεπίσκοπε Ἀνθηδῶνος κύριε Νεκτάριε, ἐκπρόσωπε τῆς Ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας Ἱεροσολύμων
Ἱερώτατε Ἀρχιεπίσκοπε κ. Ἀντώνιε, ἐκπρόσωπε τοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου Μόσχας καί πάσης Ρωσσίας,
Ὁσιολ. Ἀρχιμανδρῖτα κ. Σεραφείμ, ἐκπρόσωπε τῆς Ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας Τσεχίας καί Σλοβακίας,
Ἐντιμολογιώτατοι Ἄρχοντες,
Ἐξοχώτατε κ. Πρέσβυ τῆς Ἑλλάδος ἐν Τουρκίᾳ,
Ἐλλογιμώτατοι ἐκπαιδευτικοί,
Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά καί περιπόθητα,

Ὁ ἔνδοξος Ἀπόστολος τοῦ Κυρίου Βαρθολομαῖος προβάλλει σήμερον εἰς τό νοητόν στερέωμα τῆς Ἐκκλησίας μας ὡς ἀστήρ φωτεινός, καταυγάζων μέ τό φῶς τῆς θείας δόξης του τούς εὐλαβεῖς προσκυνητάς τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας, οἱ ὁποῖοι συνηθροίσθησαν ἐπί τό αὐτό «ἐκ δυσμῶν καί βορρᾶ καί θαλάσσης καί ἑώας», διά νά ἑορτάσουν μετά τῆς ἡμετέρας Μετριότητος τήν μνήμην του καί συγχρόνως νά τιμήσουν τά ὀνομαστήρια τοῦ πρώτου Πατριάρχου τοῦ Γένους τῶν Ὀρθοδόξων.
Ὁ, κατά τόν λόγον τοῦ Χριστοῦ, «Ἰσραηλίτης ἐν ᾧ δόλος οὐκ ἔστιν» (Ἰωάν. Α´, 48) Ἀπόστολος Ναθαναήλ - Βαρθολομαῖος κατήγετο ἀπό τήν Κανᾶ τῆς Γαλιλαίας, προσεκλήθη δέ εἰς τήν χορείαν τῶν μαθητῶν τοῦ Χριστοῦ ὑπό τοῦ φίλου του Φιλίππου μέ τούς λόγους: «Ὅν ἔγραψε Μωϋσῆς ἐν τῷ νόμῳ καί οἱ προφῆται, εὑρήκαμεν, Ἰησοῦν τόν υἱόν τοῦ Ἰωσήφ τόν ἀπό Ναζαρέτ» (Ἰωάν. Α´, 46). Ἠκολούθησεν ἔκτοτε τόν Χριστόν μετά ἀπολύτου ζήλου καί ἀφοσιώσεως καί ἐπίστευσεν ὅτι τό χριστιανικόν εὐαγγέλιον δέν ἀποτελεῖ προνόμιον μόνον τοῦ Ἰουδαϊκοῦ λαοῦ, ἀλλ’ ὅτι πρέπει νά διαδοθῇ ἐξάπαντος πρός «πάντα τά ἔθνη». Ὁλόκληρος ἡ ζωή αὐτοῦ, ἀπό τῆς ἡμέρας τῆς Πεντηκοστῆς, ὅτε καί κατέστη κοινωνός τῆς χάριτος τοῦ Παναγίου Πνεύματος καί κρίκος τῆς ἁλύσεως τῆς ἀποστολικῆς διαδοχῆς, ἕως καί τοῦ σταυρικοῦ του θανάτου, ὑπῆρξε μία μαρτυρία ἀγαπητική, θυσιαστική καί ἡρωϊκή. Τό «ζῆν ἐν Χριστῷ» καί «ἐπακολουθεῖν τοῖς ἴχνεσιν αὐτοῦ» (Α´ Πέτρ. Β´, 21) ἦτο ἡ ἔμπνευσις τοῦ ἀποστολικοῦ του ἀγῶνος εἰς τήν Ἰνδίαν καί τήν Ἀρμενίαν, ὁμοῦ δέ μετά τοῦ συνεορταζομένου σήμερον Ἁγίου Ἀποστόλου Βαρνάβα, «τήν δόξαν Κυρίου κατοπτριζόμενοι τήν αὐτήν εἰκόνα μετεμορφοῦντο ἀπό δόξης εἰς δόξαν» (Β´ Κορ. Γ´, 18), εὐαγγελιζόμενοι τοῖς λαοῖς τόν λόγον τοῦ Θεοῦ.
Τό γεγονός ὅτι τό μήνυμα τῆς σωτηρίας, κατά τόν ἑορτάζοντα Ἀπόστολον, ἀναφέρεται πρός ὅλην τήν οἰκουμένην ἀποκλείει, ἀσφαλῶς, οἱανδήποτε τάσιν ἀπομονώσεως καί περιορισμοῦ εἰς τόν ἑαυτόν μας, εἰς μίαν ἰδιωτικήν ὁδόν εὐσεβείας καί πνευματικοῦ ἐφησυχασμοῦ. Ἡ Ἐκκλησία ἐκτείνεται ἀπό περάτων ἕως περάτων τῆς οἰκουμένης. Εἶναι Ἀποστολική, ὄχι μόνον διότι διαφυλάττει τήν ἀποστολικήν διαδοχήν, ἀλλά καί διότι διατηρεῖ τόν ἀποστολικόν ζῆλον καί τήν φλόγα τῆς διαδόσεως τοῦ Εὐαγγελίου «πάσῃ τῇ κτίσει» (Μάρκ. 16, 15).
Μετά τήν φωτιστικήν διακονίαν τοῦ Ἀποστόλου Βαρθολομαίου, ὡς καί τῶν λοιπῶν Ἀποστόλων, εἰς τούς διαφόρους λαούς τῆς Οἰκουμένης, τήν ἱεραποστολήν ἐκαλλιέργησαν ἐντόνως καί μεθοδικῶς οἱ Ἅγιοι προκάτοχοι ἡμῶν Ἀρχιεπίσκοποι Κωνσταντινουπόλεως Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος καί Μέγας Φώτιος, καί ἀκολούθως οἱ Ἅγιοι Κύριλλος καί Μεθόδιος, οἱ φωτισταί τῶν Σλάβων. Ὁ ἐκχριστιανισμός τῶν Γότθων, τῶν Οὔννων, τῶν Ἰβήρων, τῶν Ρώσσων, διαφόρων φυλῶν τῆς Κολχίδος, τοῦ Καυκάσου, τῶν Σλάβων καί τῆς Νουβίας ἀποτελεῖ τούς εὐχύμους καρπούς τοῦ ἀποστολικοῦ τούτου χρέους. Ἡ προσπάθεια αὕτη συνεχίζεται συντόνως καί ἐπισταμένως καί σήμερον εἰς τάς ἱεραποστολικάς Μητροπόλεις μας ἐν Κορέᾳ, Νέᾳ Ζηλανδίᾳ, Σιγκαπούρῃ, Χόνγκ-Κόνγκ,  Λατινικῇ καί Κεντρικῇ Ἀμερικῇ. Παρομοίως δέ, ὑπὸ τῶν ἀξίων Ἱεραρχῶν τοῦ καθ᾽ ἡμᾶς Ἀποστολικοῦ Θρόνου ἐπιτελεῖται ἀξιολογώτατον ἐσωτερικόν ἱεραποστολικόν ἔργον εἰς τάς Ἐπαρχίας μας ἐν Εὐρώπῃ, ἐν Ἀμερικῇ καί Ὠκεανίᾳ. Καί ὄχι μόνον μακράν τοῦ σεπτοῦ τῆς Ὀρθοδοξίας Κέντρου καταβάλλονται ἔξοχοι καί ὑπεράνθρωποι προσπάθειαι μέ ὁρατούς τούς καρπούς τοῦ Παναγίου Πνεύματος. Ἡ ἡμετέρα Μετριότης ἠλεήθη παρά Θεοῦ, κατά τά ἔτη τοῦ ταπεινοῦ πατριαρχικοῦ αὐτῆς δολίχου, νά ἴδῃ τήν ἀναβίωσιν καί ἀνάστασιν ἐκκλησιαστικῶν ἐπαρχιῶν ἐν τῇ Μικρᾷ Ἀσίᾳ καί τῇ Ανατολικῇ Θράκῃ, ὅπως αὐτῶν τῆς περιωνύμου Ἀδριανουπόλεως, τῆς μαρτυρικῆς Σμύρνης, τῆς περιπύστου Προύσης, τῆς περιόπτου Πισιδίας, τῆς γειτονικῆς Σηλυβρίας καί τῶν γραφικῶν Βρυούλων. Ἀλλά καί τά ἐσχάτως, ἐλέῳ Θεοῦ, ἐπιτελεσθέντα ἐν τῇ ταπεινῇ γενετείρᾳ ἡμῶν Ἴμβρῳ, ἤτοι ἡ ἐπαναλειτουργία τῶν ρωμαίικων σχολείων της, ὁ ἐπαναπατρισμός ἀρκετῶν γηγενῶν συμπατριωτῶν μας, ἡ ἐκ θεμελίων ἀνοικοδόμησις παλαιῶν καί ἱστορικῶν ναῶν καί μοναστηριακῶν μετοχίων, ἀποτελοῦν καί αὐτά καρπόν τῆς χάριτος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος εἰς τάς ἐδῶ ἐπαρχίας μας.
Ἀσφαλῶς, συνυπολογίζομεν εἰς τήν ὅλην ταύτην προσπάθειαν καί τήν μετά διακρίσεως μαρτυρίαν «περί τῆς ἐν ἡμῖν ἐλπίδος», τήν μετάφρασιν καί τέλεσιν τῆς Θείας Λειτουργίας εἰς τήν Τουρκικήν γλῶσσαν καί τήν εὐρυτέραν ποιμαντικήν ἡμῶν διακονίαν εἰς τήν χώραν, ἐν τῇ ὁποίᾳ ζῶμεν, χώραν, μέ τήν ἰδίαν αὐτῆς  ταυτότητα, ἡ ὁποία δέν δύναται νά ἀγνοήσῃ τήν ἐμπειρίαν τοῦ παρελθόντος, τὴν συνυφασμένην μέ δόξαν χριστιανικήν, ἀλλά καί μέ δάκρυα καί «πεῖραν ἐμπαιγμῶν καί μαστίγων».
Τό ἀποστολικόν χρέος, λοιπόν, ἀποτελεῖ βασικόν στοιχεῖον τῆς αὐτοσυνειδησίας τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου. Οἱ πλέον εὐλογημένοι καρποί δέ τῆς ἱεραποστολῆς εἰς τήν ἱστορίαν τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας προέκυψαν ἀπό τήν ὑπερβολήν τῆς ἀγάπης τῆς Μητρός Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως πρός πάντα τά ἔθνη.
Ἀξίζει ἐν προκειμένῳ νά τονισθῇ, ὅτι τό Οἰκουμενικόν Πατριαρχεῖον, διὰ πασῶν τῶν ἱεραποστολικῶν του προσπαθειῶν, ἐδημιούργησεν ἕνα ἁγιοπνευματικόν ἐνθουσιασμόν, μίαν κατάστασιν, δηλαδή, ἐσωτερικῆς χαρᾶς καί πληρότητος, ξένην πρός πᾶσαν πνευματικήν ὑπεροψίαν καί αὐτάρκειαν. Οὐδέποτε ἠσχολήθη μόνον μέ τό γενικόν, ἀδιαφοροῦν διά τό εἰδικόν καί συγκεκριμένον. Τό Πατριαρχεῖον μας ἐσεβάσθη τήν ἰδιαιτερότητα τῆς γλώσσης, τῆς ψυχοσυνθέσεως καί ἰδιοσυγκρασίας ἑκάστου ἔθνους· διό καί διέσωζε πάντοτε τήν ἰδιοπροσωπίαν καί τὴν συγκεκριμένην ταυτότητα τῶν ἐκχριστιανιζομένων λαῶν. Οὐδέποτε εἰς τήν ἱστορικήν του πορείαν ἐχρησιμοποίησε τήν ἱεραποστολήν πρός ἴδιον ὄφελος καί μέ διαθέσεις ἐπεκτατικάς, ἀποικιοκρατικάς. Οὐδέποτε ἐχρησιμοποίησε τήν ἱεραποστολήν διά νά σφυρηλατήσῃ ἐθνοφυλετικάς καί ἐθνικιστικάς «ἁλύσεις», αἱ ὁποῖαι καταπνίγουν καί ἐκκλησιαστικῶς ἀλλοτριώνουν τούς ἐκχριστιανιζομένους λαούς.
Καί, βεβαιότατα, οὐδέποτε ἠδράνησεν ἐνώπιον καταστάσεων, αἱ ὁποῖαι διαταράσσουν τήν κανονικήν λειτουργίαν τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Ὅταν κάποιος ἀδελφός μας χαρακτηρίζεται ὡς σχισματικός ἤ αἱρετικός, πολλῷ δέ μᾶλλον ὅταν ἕνας ὁλόκληρος λαός ἐκατομμυρίων ἀνθρώπων εὑρίσκεται ἐκτός τῆς κανονικῆς Ἐκκλησίας μέ τήν αἰτιολογίαν τοῦ σχίσματος, τότε καλούμεθα ἐπειγόντως καί ἄνευ οὐδεμιᾶς καθυστερήσεως εἰς ἀφύπνισιν πνευματικήν καί ἐγρήγορσιν ἀποστολικήν, διότι «εἰ πάσχει ἕν μέλος, συμπάσχει πάντα τά μέλη» (Α´ Κορ. 12, 26).
Ἡ ὕπαρξις σχίσματος δέν ἀποτελεῖ ἐπιχείρημα διά νά ἐγκαταλείψωμεν ἕνα λαόν, ἐλαφρᾷ τῇ συνειδήσει, ἐκτός τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἀληθείας καί κανονικότητος, ἀποποιούμενοι τάς εὐθύνας μας ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καί τῆς ἱστορίας, ἀλλά περισσότερον δημιουργεῖται κίνητρον διά τήν ἀνεύρεσιν σωτηριωδῶν καί ἑνωτικῶν λύσεων. Ἀποστολικόν χρέος, λοιπόν, ἐπιτελεῖ ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία, ὅταν μελετᾷ τρόπους σωτηρίας διά τούς ἀδελφούς μας Οὐκρανούς καί Σκοπιανούς. Ἀποτελεῖ χρέος και εὐθύνην μας νά ἐπαναφέρωμεν πάντα τά ἔθνη εἰς τήν ἀλήθειαν καί τήν κανονικότητα τῆς Ἐκκλησίας. Διότι ὅ,τι ἔχει τό Οἰκουμενικόν μας Πατριαρχεῖον τό διαθέτει πρός χάριν ὁλοκλήρου τοῦ κόσμου καί τό προσφέρει εἰς ὅλους ἀνεξαιρέτως τούς λαούς. Ἐντός αὐτοῦ τοῦ πλαισίου θεμελιώνεται καί ὁ Διαχριστιανικός Διάλογος, ὁ ὅποῖος πραγματοποιεῖται «ἐν ἀγάπῃ καί ἀληθείᾳ».
Καρπός ἐσωτερικῆς ἱεραποστολῆς μεταξύ τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν καί ἀπαύγασμα ἀποστολικῆς εὐθύνης ἦτο καί ἡ σύγκλησις τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Συνόδου τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ γεγονός μεγίστης σημασίας διά τήν πορείαν τῶν Ὀρθοδόξων καί σημεῖον τῆς εὐδοκίας τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ κόσμῳ. Εἰς τό Μήνυμα τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Συνόδου τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας «Πρός τόν Ὀρθόδοξο λαό καί κάθε ἄνθρωπο καλῆς θελήσεως», διακηρύσσονται τά ἑξῆς διά τήν ἀποστολήν τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ:
«Μετέχοντες στή Θεία Εὐχαριστία καί δεόμενοι ὑπέρ τῆς οἰκουμένης, ὀφείλουμε νά συνεχίσουμε τή λειτουργία μετά τή Θεία Λειτουργία, καί νά δίνουμε τή μαρτυρία τῆς πίστεως πρός τούς ἐγγύς καί τούς μακράν, συμφώνως πρός τή σαφή ἐντολή τοῦ Κυρίου πρό τῆς Ἀναλήψεώς Του: «καί ἔσεσθέ μοι μάρτυρες ἔν τε Ἰερουσαλήμ καί ἐν πάσῃ τῇ Ἰουδαίᾳ καί Σαμαρείᾳ καί ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς» (Πράξ. Α´ 8). Ὁ ἐπανευαγγελισμός τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ στίς σύγχρονες ἐκκοσμικευμένες κοινωνίες καί ὁ εὐαγγελισμός ἐκείνων πού ἀκόμη δέν ἔχουν γνωρίσει τόν Χριστόν ἀποτελοῦν ἀδιάλειπτο χρέος τῆς Ἐκκλησίας» (ἄρθρο 2).
Ἡ σημασία τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Συνόδου τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας καί τῆς διαδικασίας προσλήψεως τῶν ἀποφάσεών της ἀνεδείχθη ἐπιτυχῶς καί ἐκ τοῦ προσφάτου διεθνοῦς, ἐπιστημονικοῦ, θεολογικοῦ Συνεδρίου, τό ὁποῖον ἐπραγματοποιήθη ἐν Θεσσαλονίκῃ, μέ τήν συμμετοχήν ἐντυπωσιακῶς πολυαρίθμου ἀκροατηρίου, τήν παρουσίασιν ἐξαιρετικῶν εἰσηγήσεων ἐκ τῶν Ἱεραρχῶν καί θεολόγων τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου ὡς καί ἄλλων ἀδελφῶν ἡμῶν, καί τάς ζωηράς καί περιεκτικάς συζητήσεις. 
Προσφιλέστατοι ἀδελφοί Ἱεράρχαι καί τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,
Ἡ χάρις τοῦ ἀγαθοδότου Θεοῦ ἀνέδειξεν ἡμᾶς τούς Ὀρθοδόξους, κληρονόμους καί συνεχιστάς τῆς Ἀποστολικῆς καί Πατερικῆς παραδόσεως, τῆς πίστεως, τῆς ἀγάπης καί τῆς ἐλπίδος. Αὐτήν τήν ἱεράν παρακαταθήκην ὀφείλομεν νά φυλάσσωμεν ἀδιαλείπτως, ὁμολογοῦντες ἐν «ἑνί στόματι καί μιᾷ καρδίᾳ» τόν Χριστόν, ὡς τόν μόνον Σωτῆρα τοῦ ἀνθρώπου καί τοῦ κόσμου, καί τηροῦντες ἀκλονήτως τά προστάγματά Του.
Ταῦτα πάντα ὑπομιμνήσκομεν μέ ἀφορμήν τήν ἑόρτιον μνήμην τοῦ Ἀποστόλου Βαρθολομαίου, ἔχοντες δὲ ἐνώπιόν μας ἐσαεί τό ἀποστολικόν χρέος τῆς Πρωτοθρόνου Ἐκκλησίας, ἐκφράζομεν τήν ἔντονον συγκίνησιν καί τήν ἐσωτερικήν πνευματικήν μας ἀγαλλίασιν διά τήν παρουσίαν ἁπάντων ὑμῶν τῶν Ἱερωτάτων καί Θεοφιλεστάτων ἀδελφῶν Ἱεραρχῶν τοῦ καθ᾽ ἡμᾶς Πανσέπτου Οἰκουμενικοῦ Θρόνου, ὡς καί τῶν λοιπῶν ἀδελφῶν Ἀρχιερέων, τῶν προφρόνως ἐνδημούντων εἰς τήν Πόλιν μας ἐξ ἄλλων Αὐτοκεφάλων Ἐκκλησιῶν. Ἰδιαιτέρως δέ εὐχαριστοῦμεν τόν Ἱερώτατον Μητροπολίτην ἅγιον Νικαίας κ. Κωνσταντῖνον διά τήν ἐκ βάθους καρδίας προσφώνησίν του ἐκ μέρους τῆς σεπτῆς Ἱεραρχίας τοῦ Θρόνου. Χαιρετίζομεν, ὡσαύτως, τήν παρουσίαν τῶν προσφιλῶν ἐκπροσώπων τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας, τοῦ κλήρου καί τοῦ λαοῦ, τῶν Ἀρχόντων Ὀφφικιαλίων τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας, τῶν εὐλαβῶν προσκυνητῶν τοῦ ταπεινοῦ καί ἀειφεγγοῦς Φαναρίου, οἱ ὁποῖοι διά τῆς παρουσίας των δέν καταθέτουν μόνον τάς καρδιακάς των προσρήσεις πρός τόν ἑορτάζοντα Πατριάρχην, ἀλλά μᾶλλον διερμηνεύουν τήν ἀφοσίωσίν των εἰς τόν Θεσμόν καί τήν ἀγάπην των πρός τήν Πρωτόθρονον Μητέρα Ἐκκλησίαν.
Ἀπονέμοντες δέ εἰς ὅλους ὑμᾶς τόν ἀδελφικόν καί πατρικόν ἀσπασμόν καί τήν πατριαρχικήν καί πατρικήν ἡμῶν εὐαρέσκειαν καί εὐχαριστίαν, προτρεπόμεθα ὅπως εὐχεσθε νά εὐοδωθοῦν οἱ καλοὶ ἀποστολικοὶ ἀγῶνες τῆς Κωνσταντινουπολίτιδος Ἐκκλησίας διά τήν διάδοσιν τοῦ Εὐαγγελίου τῆς εἰρήνης καί τῆς ἀληθείας, πρός δόξαν τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἀμήν.