ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΜΥΡΟΝ ΕΝ Τῌ ΟΡΘΟΔΟΞῼ ΑΝΑΤΟΛΙΚῌ ΕΚΚΛΗΣΙᾼ


 Τὸ Ἅγιον Μύρον, ὡς τὸ ἠρωματισμένον καὶ καθηγιασμένον ἔλαιον, τὸ ὁποῖον χρησιμεύει ὡς ὁρατὸν σημεῖον μεταδόσεως τῆς δυνάμεως καὶ τῶν χαρισμάτων τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, δὲν ἀπετέλεσεν ἀντικείμενον εὐρείας μελέτης καὶ ἰδιαιτέρας ἐξετάσεως ἐν τῇ ὀρθοδόξω θεολογίᾳ. Περὶ Ἁγίου Μύρου γίνεται ἐν αὐτῇ μόνον ἐμμέσως καὶ παρεμπιπτόντως λόγος, ἐν τῇ ἱστορίᾳ δὲ τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Γραμματολογίας δὲν ἀπαντᾷ σύγγραμμα διὰ τὸ ὁποῖον δύναται νὰ λεχθῇ ὅτι ἐξαντλεῖ τὸ ὅλον θέμα.
Αἱ παλαιότεραι περὶ Ἁγίου Μύρου πληροφορίαι ἀπαντῶσιν εἰς τὰ διασῳθέντα ἄχρις ἡμῶν ἀρχαῖα λειτουργικὰ μνημεῖα καὶ κείμενα. Ἡ Ἀποστολικὴ Παράδοσις τοῦ Ἱππολύτου, αἱ  Ἀποστολικαὶ Διαταγαὶ ἢ ἄλλως Διαταγαὶ τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων διὰ Κλήμεντος, οἱ ἐπ᾽ ὀνόματι τοῦ Ἰππολύτου φερόμενοι Κανόνες, ἡ Διαθήκη τοῦ Κυρίου, τὸ Εὐχολόγιον τοῦ Σεραπίωνος, αἱ Κατηχητικαὶ Ὁμιλίαι τοῦ δ´ καί ε´ αἰῶνος, ἀποτελοῦσιν ὡς τόσας πολυτίμους πηγάς, μαρτυρούσας περὶ τῆς λειτουργικῆς πράξεως τῆς ἀρχαίας Ἐκκλησίας.
ν τῇ παρούσῃ διατριβῇ ἡ ἐπιστημονικὴ ἔρευνα καὶ ἡ διαπραγμάτευσις τοῦ θέματος, ὡς δηλοῦται καὶ διὰ τοῦ τίτλου αὐτῆς, περιορίζεται κυρίως εἰς τοὺς νεωτέρους χρόνους τῆς ἱστορίας τῆς Ὀρθοδόξου Ἀνατολικῆς Ἐκκλησίας καὶ βασίζεται πρωτίστως εἰς τὴν πρᾶξιν καὶ τὰς πηγὰς τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, αἱ ὁποῖαι, ὡς πρὸς τὸ διαπραγματευόμενον θέμα, παρέμειναν ἄχρι τοῦδε ἀνεξερεύνητοι καὶ ἀνεκμετάλλευτοι. Ὡς τοιαῦται πηγαὶ ἐχρησιμοποιήθησαν οἱ ἐν τῷ Πατριαρχικῷ Ἀρχειοφυλακίῳ φυλασσόμενοι Κώδικες Πατριαρχικῆς Ἀλληλογραφίας, (ἀπὸ τοῦ ἔτους 1539), οἱ Κώδικες Διοικητικῶν Πρακτικῶν τῆς Ἁγίας καὶ Ἱερᾶς Συνόδου (ἀπὸ τοῦ ἔτους 1859), ὁ Κῶδιξ Πρακτικῶν τῆς ἐπὶ τοῦ Ἁγιου Μύρου Ἐπιτροπῆς (ἀπὸ τοῦ ἔτους 1912) καὶ τὰ ἐν γένει Ἀρχεία τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου. Ἐπίσης ἐμελετήθησαν τὰ ἐν τῇ Αἰθούσῃ Χειρογράφων τῆς Πατριαρχικῆς Βιβλιοθήκης ἀποκείμενα χειρόγραφα Εὐχολόγια τοῦ ιε´ καὶ ιστ´ αἰῶνος.


1960. Καθαγιασμὸς Ἁγίου Μύρου Πατριαρχοῦντος Ἀθηναγόρου Α´

ν τούτοις ἐν ἑκάστῳ κεφαλαίῳ τῆς παρούσης διατριβῆς προτάσσεται «εἰσαγωγικῶς» πᾶσα προσιτὴ ἡμῖν σχετικὴ πληροφορία ἀναφερομένη εἰς τοὺς προγενεστέρους αἰῶνας,  ἵνα, οὕτως, καθίσταται κατὰ τὸ δυνατὸν ἐφικτὴ ἡ παρακολούθησις τῆς διὰ μέσου τῶν αἰώνων ἐξελίξεως καὶ ἡ ἱστορικὴ πλαισίωσις τῆς πράξεως τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου κατὰ τοὺς νεωτέρους χρόνους τῆς ἱστορίας αὐτοῦ.
ν τῇ παρούσῃ διατριβῇ περιελήφθησαν μεταξὺ ἄλλων τρεῖς ἀνέκδοτοι Ἀκολουθίαι παρασκευῆς καὶ καθαγιασμοῦ τοῦ Ἁγίου Μύρου, ἤτοι Διάταξις τῆς Ἱερᾶς Ἀκολουθίας τῆς γινομένης εἰς τὴν ἕψησιν τοῦ Ἁγίου Μύρου τοῦ ἔτους 1856, Διάταξις ἐπὶ τῆς κατασκευῆς τοῦ Ἁγίου Μύρου τοῦ ἔτους 1865, καὶ Ἀναλελυμένη Τυπικὴ Διάταξις τῶν τελετῶν τῆς καθαγιάσεως τοῦ Ἁγίου Μύρου τοῦ ἔτους 1951. Ἡ δημοσίευσις τοῦ πλήρους κειμένου τούτων ἐθεωρήθη ἀπαραίτητος καὶ διὰ τὴν οὕτω παρεχομένην συμβολὴν εἰς τὸν κλάδον τῆς Λειτουργικῆς τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας καὶ διὰ τὴν διάσωσιν αὐτῶν ἐκ τῆς τυχὸν ὁριστικῆς αὐτῶν ἀπωλείας, δεδομένου μάλιστα ὅτι αἱ δύο πρῶται ἐξ αὐτῶν δὲν τυγχάνουσι κατακεχωρισμέναι ἔν τινι τῶν ἐν τῷ Πατριαρχικῷ Ἀρχειοφυλακείῳ φυλασσομένων Κωδίκων.
Ἐπίσης δέον ὅπως σημειωθῇ ἐνταῦθα ὅτι ἐν τῇ ἀνὰ χεῖρας διατριβῇ ἡ παράθεσις τῶν σχετικῶν Ἀκολουθιῶν καὶ Εὐχῶν ἐγένετο ἐκ τῆς Πατριαρχικῆς ἐκδόσεως τοῦ Μεγάλου Εὐχολογίου καὶ ἐκ τῆς β´ ἐκδόσεως  τοῦ Εὐχολογίου τοῦ Γκόαρ.
Γκόαρ ἐν τῇ ἐκδόσει τοῦ Εὐχολογίου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον κατέστη κλασσικὸν καὶ μοναδικὸν εἰς τὸ εἶδος αὐτοῦ, εἶχεν ὑπ᾽ ὄψει:
α) Τὰς παλαιοτέρας, ἐν Βενετίᾳ, τύποις ἐκδόσεις τοῦ ἐν χρήσει Μ. Εὐχολογίου καὶ κυρίως τὴν ἔκδοσιν τοῦ 1638, ἥτις ἀπετέλεσε τὴν βάσιν τῆς ἐκδόσεως τοῦ Εὐχολογίου τοῦ Γκόαρ, καὶ
β) Προγενεστέρας ἐκδόσεις καὶ χειρογράφους  κώδικας ἀποκειμένους  εἰς  τὰς   Βιβλιοθήκας   «Regia, Barberina, Crypto-Ferrata, Saneti Marci Florentina, Tilliana, Allatiana, Coresiana» ὡς σχετικῶς ἀναφέρεται ἐν τῷ πλήρει τίτλῳ τοῦ ἔργου.

1992. Ὁ Οἰκ. Πατριάρχης κ. Βαρθολομαῖος, ὁ Μητρ. Σερρῶν καὶ Νιγρίτης κ. Μάξιμος, ὁ Μητρ. Κώου κ. Αἰμιλιανὸς καὶ ὁ Μητρ. Μηθύμνης κ. Χρυσόστομος ἐντὸς τοῦ Μυροφυλακίου.

Συγκεκριμένως, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν Διάταξιν, τὴν Ἀκολουθίαν καὶ τὴν ὕλην ἐξ ἧς παρασκευάζεται καὶ συντίθεται τὸ Ἅγιον Μύρον, ἐν τῷ Εὐχολογίῳ τοῦ  Γκόαρ περιλαμβάνονται:
1. «Ἀκολουθία τοῦ Ἁγίου Μύρου» (σ. 501 - 503), ἐκ τοῦ ἐντύπου Μεγάλου Εὐχολογίου, κατὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ 1638 ἐν Βενετίᾳ.
2. «Εὐχή, ἤγουν ποίησις μύρου, γινομένου τῇ ἁγίᾳ Πέμπτῃ της Μεγάλης Ἑβδομάδος ὑπὸ  μόνου Ἐπισκόπου» (σ.  503),  εἰλημμένη ἐκ τοῦ Βαρβερινοῦ   κωδικός,  ἀποκειμένου νῦν ἐν τῇ Βιβλιοθήκῃ τοῦ Βατικανοῦ,  ὡς Βαρβερινὸς  κῶδιξ ἑλληνικὸς 336.  Ἀρχικῶς ὁ κῶδιξ οὗτος κομισθείς, κατὰ τὸ ἔτος 1439, εἰς τὴν ἐν Φλωρεντίᾳ Σύνοδον, παρεδόθη εἰς τὴν ἐν Φλωρεντίᾳ Ἱ. Μονὴν τοῦ Ἁγίου Μάρκου. Εἶναι περγαμηνὸς καὶ μεγαλογράμματος, ἀνήκει δὲ εἰς τὸν η´ αἰῶνα.
3. «Εὐχὴ  ἐπὶ ποιήσει  μύρου γινομένου τῇ  μεγάλῃ  Πέμπτῃ»  (σ. 504). Ἡ εὐχὴ αὕτη μεταγράφεται ἐκ τῶν ἐν τῇ μονῇ τῆς Κρυπτοφέρρης χειρογράφων τοῦ Βησσαρίωνος, ἀνήκει δὲ εἰς χειρόγραφον τοῦ ιβ´  αἰῶνος.
4. «Ἀντιγράφον  ἐκ  χειρογράφου  χρησιμοποιουμένου    ὑπὸ   τοῦ συγχρόνου Πατριάρχου, ἀποσταλέντος ὑπὸ Γεωργίου Κορεσίου, τοῦ Χίου», (σ. 504). Δὲν καθορίζεται ἡ ἡλικία τοῦ χειρογράφου, προφανῶς ὅμως πρόκειται περὶ χειρογράφου συγχρόνου τῷ Γκόαρ καὶ τῷ Κορεσίῳ, ἤτοι τοῦ  ιζ´  αἰῶνος.
5. Ἡ σχετικὴ Διάταξις καὶ Ἀκολουθία ἐκ τοῦ Ἀλλατιανοῦ Εὐχολογίου, ἀνήκοντος εἰς τὸν ιγ´ αἰῶνα (σ. 504- 505).
6. «Ἡ ὕλη τοῦ μύρου» (σ. 508 - 509), ἐκ τοῦ ἐντύπου Μεγάλου Εὐχολογίου, κατὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ 1638 ἐν Βενετίᾳ.
7. Ἡ ὕλη τοῦ Ἁγίου Μύρου, κατὰ τὸν, ὑπ᾽ ἀριθμ. 336 ἐν τῇ Βατικανῇ Βιβλιοθήκῃ, Βαρβερινὸν ἑλληνικὸν κώδικα (σ. 509).
8. «Περὶ τῆς τοῦ Μεγάλου Μύρου κατασκευῆς ἐν τῇ Μεγάλῃ Ἐκκλησίᾳ Κωνσταντινουπόλεως» (σ. 509 - 510). Ἀπόσπασμα ἐκ τοῦ αὐτοῦ ἀντιγράφου τοῦ ἀποσταλέντος τῷ Γκόαρ ὑπὸ Γεωργίου Κορεσίου, τοῦ Χίου.
9. «Τάξις γινομένη εἰς τὸ ποιῆσαι ἢ κατασκευάσαι τὸ Ἅγιον Μύρον» (σ. 511 - 512), ἐκ τοῦ Ἀλλατιανοῦ Εὐχολογίου, κατὰ τὰ ἀνωτέρω.
Τέλος, τὸ ὑπὸ τοῦ καθηγητοῦ Π. Τρεμπέλα, κατὰ τοὺς ἐν Ἀθήναις ἰδίᾳ κώδικας, ἐκδοθὲν Μικρὸν Εὐχολόγιον θέτει ἐμμέσως εἰς τὴν διάθεσιν τῆς παρούσης ἐργασίας τεσσσαράκοντα ἓξ τὸν ἀριθμὸν χειρόγραφα μεγάλων καὶ μικρῶν Εὐχολογίων τῆς ἐν Ἀθήναις Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης.
Κ